دانلود مقاله استعاره تمثیلیه و ضرب المثل

دانلود پایان نامه

2-11-
2-12-


2-13- تمثیل یا استعاره تمثیلیه
هرگاه جمله ای درغیر معنی اصلی به علاقه مشابهت به کار رود آن را تمثیل یا استعاره تمثیلیه گویند چنان که سنایی در بیت زیر عبارت « تکیه برآب زدن » را درمعنی کار بیهوده انجام دادن به کار برده است :
ای که بر چرخ ایمنی زنهار تکیه برآب کرده ای هشدار
این نکته را نباید از نظر دور داشت که در این گونه استعاره وجه شبه از امور متعدد انتزاع شده و از این حیث به تشبیه مرکب باز می گردد و به عبارت دیگر این گونه استعاره را مجاز آمیخته به استعاره توان گفت. واین استعاره در ضرب المثل هل فراوان وارد شده است مانند:
«انّی أراک تقدم رجلاً و توخرُ اُخری » یعنی تو را می نگرم یک گام پیش می نهی و بار دیگر واپس می گذاری . این مثال برای کسی زده می شود که در کاری تردید دارد پس یک بار پیش می رود ویک بار واپس می گراید. ویا مانند : « الصیفَ ضَیعتِ اللبن » در تابستان شیر را تباه ساختی. این مثال برای کسی زده می شود که در به دست آوردن چیزی در زمانی که برای او ممکن بوده است کوتاهی کرده ، سپس آن چیز را در زمانی طلب کرده است که دستیابی به آن چیز در آن زمان در توان او نبوده .

3-1- سوره اعراف آیه 154
وَ لَمَّا سَکَتَ عَنْ مُوسَى الْغَضَبُ أَخَذَ الْأَلْواحَ وَ فِی نُسْخَتِها هُدىً وَ رَحْمَهٌ لِلَّذِینَ هُمْ لِرَبِّهِمْ یَرْهَبُونَ
و چون خشم موسی فرونشست ،الواح را برگرفت ؛ و در رونویس آن ،برای کسانی که از پروردگارشان بیمناک بودند ،هدایت و رحمتی بود.
در این آیه دو استعاره مطرح است یکی استعاره تصریحیه تبعیه است سکون را به سکوت تشبیه نموده است.
و دومی استعاره مکنیه میباشد به این صورت که غضب را تشبیه نموده به انسان، ناطقی که اغراء میکند موسی را و تحریک میکند او را و به او میگوید به قِومت این حرف و آن حرف را بزن و لوحها را بینداز و سَرِ برادرت را بگیر سپس این اغراء و تحریک را قطع میکند و دیگر سخن نمیگوید.
البته اقسام دیگری هم برای استعاره هست که قبلاً بحث آن گذشت که، به آن بحث در اینجا برمیگردیم و میگوئیم که این استعاره که عبارتست از اسناد سکوت به غضب درآن استعارهای است معقول برای مشارکت امری معقول که این یکی از پنج استعاره میباشد. مستعار عبارتست از سکوت، مستعارٌ له عبارتست از غضب و مستعارٌ منه ساکت.
معنی آیه این میشود که چون خشم و غضب موسی زایل شد چون حقیقت سکوت زایل شدن و از بین رفتن کلام است و حقیقت زوال غضب و از بین رفتن غضب عبارتست از نبـــودن چیزی که دلالت کند بر غضب مثل کلام یا غیرکلام در آن حال غضب و غضب و عصبانیت موسی از این کلام خدا معلوم میشود که فرمود لَئبسَ ما خَلَفتُمونی مِن بَعدی ( اعراف آیه 150 بعد از من بد جانشینی برایم بودید.