دانلود پایانامه ارشد در رابطه با : واژه‌نامه نجومی و تنجیمی بندهشن‌

دانلود پایان نامه

دانلود پایانامه

عنوان کامل پایان نامه کارشناسی ارشد :   واژه‌نامه نجومی و تنجیمی بندهشن‌

تکه ای از متن پایان نامه :

 
نمونه و توضیحی بیش از آن چیز که از خود واژه برمی‌آید، ارائه نمی‌کند. جالب اینکه در نجوم سنتی نیز به ستارگان گیاه-سرشت برنمی‌خوریم.[1]

ریشه شناسی: اسم cihr + پسوند -ag : هند و ایرانی آغازین: *čitra- (لوبوتسکی، 2009: 29)؛ سانسکریت: citrá- (مایرهوفر، 1992: 542؛ بارتولومه، 1904: 587)؛ اوستایی: čiϑra- «چهره: نطفه» (بارتولومه، 1904: 103-104؛ رایشلت، 1911: 216)؛ فارسی باستان: ciça- (کنت، 1953: 184)؛ فارسی میانه: čihrag در āb-čihrag (بهار، 1345: 288؛ مکنزی، 1373: 29؛ نیبرگ، 1974: 27)؛ فارسی میانه ترفانی و پهلوی اشکانی ترفانی: čihrag (بویس، 1977: 32)؛ فارسی میانه کتیبه ای: čihrag  (ژینیو، 1972: 21)؛ پازند: čihar (نیبرگ، 1974: 55)؛ فارسی نو: چهره؛ معادل انگلیسی: seed ، nature .

ترکیبات:

āb-čihrān  «آب-سرشتان، ستارگان آب-سرشت، ستارگان آبی»

urwar-čihrag «(ستارۀ) گیاه-سرشت»

zamīg-čihrag «(ستارۀ) خاک-سرشت، خاکی».

  • §§

D

dagr [ALYK < A ˀryk; dgl | Av. darəga- | M dgr > dyr, N dēr]

dagrand  [dglnd | N dērand]

(نجوم)

1) دیر و کند (حرکت)

2) دور و دراز (طول)

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

توضیحات: واژه dagr [=dagrand] به معنی «دراز» در دو حیطه حرکت و زمان دارای دو معنی متفاوت می‌گردد. توضیح اینکه، اگر اشاره به زمان یا مسافت باشد به معنی «طولانی و دراز» از آن استخراج کنند. به هر یک از این ده درجه ها، دَهَگ، وجه، سه بهر، سِیَک، صورت، دریگان (معرب: دریجان) می‌گویند. در مفاتیح العلوم خوارزمی آمده می باشد: «وجه و صورت و دریگان و دهگ عبارتند از هر ده درجه از هر برجی و هر یک از این وجوه به یکی از سیارات هفت‌گانه تعلق دارد و بین رومی ها و ایرانی ها در مورد خدایان این وجوه اختلاف می باشد» (بیرونی، 1352: 403).

تقی زاده (1316: 337)، اولین پژوهشگری می باشد که معنای dahīg را اظهار کرده می باشد. مکنزی (1964: 516پ33) به تبعیت از او، واژه dahīg را که یک واژه کاملاً تنجیمی می باشد و در حوزه های دیگر بکار نمی‌رود، چنین تشریح می‌کند: این واژه به احتمال زیاد وام گرفته از واژه یونانی δεκανός می باشد؛ در حالی که واژه «دریگان، دریجان» که معادلهای آن در فارسی نو و عربی می باشد، وام گرفته از واژه سانسکریت dṛkāṇa- یا drekkāṇa- هستند (پانینو، 1987: 131).[2] در بندهشن (6ب: 5)، آمده می باشد: «تیشتر به سه تن بگشت: مردتن، اسب تن، و گاو تن. سی شبانه روز در روشنی پرواز نمود. به هرتنی ده شبانه روز باران آورد. چنان که اخترشماران نیز گویند که هر اختری سه تن دارد» (بهار، 1378: 64). ماوندر (1912: 440) این سه جلوۀ تیشتر را به decans یا دریگانهای صور فلکی مرتبط می‌داند. مکنزی (1964: 516پ33) نیز معتقد می باشد که این[1]  در جای دیگری از بندهشن (11ب: 1)، گیاهان را آمیزه‌ای از سرشت آب و آتش معرفی میکند.  از اینرو شاید، کواکب گیاه-سرشت، دارای طبیعت دوگانه (آبی-آتشی) و یا فقط آتشی باشند.

[2]  انکلساریا (1956: 62-63)، واژه dahīg و واژه قبل از آن (sōg) را، یک کلمه محسوب کرده می باشد و آنرا sūtdahī  «سوددهی» خوانده می باشد، اما بهار (1345: 209) معتقد می باشد واژه دوم یعنی dahīg اشتباه می باشد برای ziyān و هر دو واژه را با هم sūd ud ziyān «سود و زیان» می‌خواند. بهار (1378: 168پ3) در ترجمه خود از بندهشن نیز همین نظر را تکرار کرده و معتقد می باشد dahīg بمعنی «زیان» و «از تاثیرات بروج» می باشد.

 واژه‌نامه نجومی و تنجیمی بندهشن‌

برای دیدن تکه های بیشتری از این پایان نامه و دانلود فایل پایان نامه با فرمت ورد ، خرید و دانلود آنی فایل متن کامل با فرمت ورد می توانید به لینک پایین صفحه مراجعه نمایید:

 دانلود از لینک پایین صفحه

دانلود پایان نامه ارشد : واژه‌نامه نجومی و تنجیمی بندهشن‌