رشته روانشناسی-دانلود پایان نامه : حمایت اجتماعی

1383 صورت گرفت نشان داد که: 1- متغیرهای افسردگی به عنوان اولین متغیر 2- طلاق والدین 3- معاشرت با افراد ناباب 4- کشیدن سیگار 5- در نهایت شکست تحصیلی؛ بیشترین تاثیر را در گرایش نوجوانان به مصرف مواد مخدر دارند.
با آموزش مهارت های زندگی و آموزش های فرهنگی، بین فردی و فردی از گسترش این معضل کاست.
12) در تحقیق علی اکبر ثمری، لعلی فاز و علی عسگری در سال1386 با عنوان بررسی منابع حمایتی و روش ای مقابله ای با عوامل استرس زا (در دانشجویان) به این یافته ها دست یافتند که رابطه معناداری بین میزان ادراک فرد از شرایط استرس زا و نیز رابطه معناداری بین مقابله هیجان مدار با ادراک استرس موجود وجود دارد.
افرادی که شرایط سخت و فشارزا تری را ادراک کرده اند، بیشتر سعی در کنترل و یا برخورد هیجانی و عاطفی با رویداد داشتند و ادراک افراد از میزان حمایت اجتماعی در دسترس با نحوه برخورد شان با موقعیت پیش رو مرتبط بود. یعنی آنهایی که به داشتن میزان بالاتری از حمایت اجتماعی معتقد بودند کمتر تحت تاثیر پیامدهای هیجانی موقعیت بودند و در برخورد با مشکلات سازگاری بهتری از خود نشان می دادند.
ایستگارد ویلیامسون و ساندلر بیان می کنند که افزایش حمایت اجتماعی از سوی والدین و همسالان اثر رویدادهای منفی زندگی را در بین جوانان کاهش می دهد و منجر به سازگاری و بالا رفتن سطح سلامت روانی خواهد شد.
13) در پژوهشی توسط زهره احمدآبادی در سال 1387 به نقش حمایت اجتماعی و راهبردهای مقابله در سلامت روانی پرداخته شده است. نتایج این تحقیق نشان داد افرادی که مورد آزار و خشونت قرار گرفته بودند از میزان حمایت اجتماعی ضعیف تری برخوردار بوده اند و اکثر آن ها به دلیل عدم استقلال مالی و وابستگی به همسر خود بیشتر مورد خشونت بوده اند اما از هر دو راهبرد مقابله در مواجه با مشکلات خیلی بیشتر از انسان های عادی استفاده کرده اند. به دلیل قرار گرفتن در شرایط فشار آور مداوم و طولانی مدت، به دلیل ایجاد تنش و اضطراب بالا، شاید، افراد در به کارگیری راهبردهای فعال یا شکست مواجه شده اند و یا مثلاً چون از حمایت های اجتماعی مد نظرشان نتیجه ای عایدشان نمی شود به سمت مقابله ای اجتنابی کشیده می شوند بین راهبردهای فعل پذیر (عاطفه محور) و سلامت روانی رابطه معنادار و منفی وجود دارد راهبرد مقابله فعال با حمایت اجتماعی بالا رابطه مثبت و با راهبردهای فعل پذیر رابطه منفی و معنی داری دارند. به علاوه سلامت روان و حمایت اجتماعی با هم رابطه مثبت و همبستگی معناداری دارند.
14) خود کارآمدی ادراک شده و راهبردهای مقابله ای در شرایط تنش زا توسط ابراهیم مسعودنیا در سال 1386 مورد تحقیق قرار گرفت. نتایج حاکی از آن است که افرادی که از خود کارآمدی بالایی برخوردارند از راهبردهای مقابله مساله محور بیشتر استفاده می کنند و برعکس آنهایی که از راهبردهای مقابله اجتنابی و یا هیجان مدار بهره می گیرند از سطح خود کارآمدی پائین تری به نسبت بقیه افراد برخودار هستند.
15) براساس تحقیقات غرابی در سال 1384 با عنوان راهبردهای مقابله ای نوجوانان تهرانی در وضعیت های مختلف هویتی بین روش های مقابله ای افراد و هویت آن ها ارتباط وجود دارد. افراد دارای هویت پیشرفته تر و تعهد، از مهارت های مقابله ای موثرتری استفاده می کنند و در شرایط پر خطر، بهتر عملی خواهند نمود. (یکی از ابعاد هویت، روابط بین فردی است افراد دارای هویت موفق در موقعیت های مختلف از مهارت های مقابله ای موثر و مفید استفاده می کنند استفاده از این مهارت ها به عنوان یک مکانیزم محافظتی عمل کرده و باعث پیشگیری از مصرف مواد می شود.
16) در تحقیق هژیر(1387) با عنوان بررسی رابطه اختلال های شخصیت ضد اجتماعی و مرزی با اعتیاد به انواع مواد بیان می کند در بررسی سبک های مقابله ای در گروهی از معتادان به کوکائین با متوسط رنج سنی 32 سال افرادی که در گذشته استرس های بسیاری را تحمل کرده اند. احتمال بیشتری دارد که به اعتیاد روی آورند. این افراد مصرف کوکائین را به عنوان شیوه ای برای مقابله با این سختی ها به کار می برند.
34-2- پژوهش های خارجی :
1- نتایج پژوهش هاینونن (2000) در مورد تاثیر دارو درمانی بر ترک موفق معتادان به الکل در شهر لندن نشان می دهد که با افزایش دوره مصرف صحیح دارو درمانی در مراکز درمان اعتیاد به الکل موفقیت در ترک انها افزایش محسوسی داشته است.(هاینونن ٬ 2000 به نقل از شییر وهمکاران ٬ 1999).
2-ناپ1٬ شییر و ویلیامسون ٬2(2006 ) در تحقیقی که به بررسیمیزان تاثیر کمپهای ترک اعتیاد در ایالت فلوریدای امریکا (در کمپهای تابستانی سال 2005 و 2006) پرداخته اند، متوجه گردیدندکه آموزش روش های ترک اعتیاد در افراد معتاد توانسته است بر مهارتهای زندگی انها به ویژه در زمینه کنترل وسوسه و ابراز وجود تاثیر بسزایی داشته باشد. (آلیسون3٬گوچارد4٬ فانگ وگیلیان5٬ 2003). همچنین نتایج این تحقیق نشان می دهد که آموزش مهارتهای زندگی برای معتادان توانسته است کیفیت زندگی و سبک زندگی انها را بهبود بخشد.
3- ماتیوز و همکارانش(2000) در یک تحقیق میدانی که با هدف بررسی رابطه بین روش های ترک اعتیاد به قرصهای روان گردان در دانش اموزان دختر دبیرستانی در شهر ونکوور کانادا انجام داده است به این نتیجه رسیده است که بین روش دارو درمانی و میزان موفقیت در ترک قرصهای روان گردان در بین آنها رابطه معنادار گزارش نموده است. علاوه بر این نتایج تحقیق ماتیوز و همکارانش نشان می دهد که هرچه میزان آگاهی از روش ترک اعتیاد به شیوه دارودرمانی در دانش اموزان بالاتر باشد بر میزان سرعت در ترک اعتیاد و موفقیت در این کار انها افزوده شده است.(هاینون٬ 2000 ؛ به نقل از ماتیوز6 و همکاران ٬ 2000)
4-نتایج پژوهش دیگری که توسط ویلیامز و همکارا نش(2008) انجام شده ،نشان داده است که میزان کنترل وسوسه ها در بین معتادینی که به روش کمپهای پرهیز محور استفاده شده است در مقایسه با معتادهایی که به روش های دیگر اعتیاد خود را ترک نموده اند بالاتر بوده است. (ویلیامز 7٬ ریلز 2008)
5- پژوهشی که توسط توس (2009) پیرامون تاثیر اموزش مهارتهای مقابله ای بر ترک موفق سیگار در شیکاگو انجام شده است. در این تحقیق توس اعتقاد دارد که:
1) فرضیه اساسی آن این است که با رویا رویی تدریجی با تحریکات اجتماعی شخص مقاومت به استعمال مواد دارویی را پیدا خواهد کرد.
2) آموزش هنجار بنیاد: سعی به ایجاد آن چه فرم و هنجار است و یا مورد قبول و پذیرش در یک جامعه می باشد در شناخت و ادراک نوجوان تاثیر به سزایی دارد.
3) آموزش مهارت های مقابله: افزایش مقاومت شخص با ایجاد و پرورش رویکردهایی از طریق آموزش شناختی به افراد.
نتایج این تحقیق نشان داد که برنامه هایی که در جهت پیشگیری در زمینه سوء مصرف مواد و سیگار در دوره نوجوانی اجرا گردید به طور کاملاً موثری واقع می شوند. که تاکید آن ها بر افزایش مقاومت به ترغیب های اجتماعی در جهت مصرف می باشد.
6- بری و بارو کلوچ(2009) در تحقیقی به بررسی راهبردهای مقابله ای و حمایت اجتماعی در روان پریشی (دوران سال خوردگی) پرداخته اند. نتایج این تحقیق نشان می دهد افراد مسنی که شرایط جسمی (سلامت بدنی) نسبتاً بهتری داشتند معمولاً به طور پایا بیشتر از راهبردهای مساله مدار در برخورد با مشکلاتشان بهره می بردند اما بر عکس افراد سالخورده روان پریش که سلامت عمومی ضعیف تری را نشان دادند از راهبردهای مقابله ناکارآمد و غیر مفید استفاده بیشتری داشتند و در عین حال نسبت به گروه جوان تر کمتر نحوه رویارویی خود با مشکلات را کارآمدتر تلقی می کردند، این گروه معمولاً تعداد دوستان کمتری داشتند و از حمایت اجتماعی کمتری نیز برخودار بودند. این یافته ها نیاز بالقوه مداخلات روانی اجتماعی را در دوره پیری برجسته می سازند.
7- بررسی راهبردهای مقابله ای درباره موقعیت اجتماعی اقتصادی و سلامتی که توسط مک آرتور و کاترین(2008) انجام گرفت. نتایج تحقیق حاضر نشان می دهد که راهبردهای مقابله ای فعال در مقایسه با راهبردهای اجتنابی سازگاری عاطفی بهتری در مقابل رویدادهای سخت فشارزا به وجود می آورند و سلامت جسمانی بهتر و وضعیت ایمنی بالا و بهتری را نشان می دهند. نتایج در مورد ارتباط راهبرد مقابله یا وضعیت اقتصادی اجتماعی اطلاعات کمی را به دست می دهد. اما ارتباط مشخصی بین سلامت روانی و راهبردهای مقابله ای به کار برده شده توسط اشخاص وجود دارد.
8- دیویدسون (2007) در تحقیقی به بررسی حمایت اجتماعی، تدابیر مقابله ای و هم وابستگی در همسران افراد معتاد به الکل و مواد مخدر پرداخته است. یافته های این تحقیق می افزاید: مولفه های حمایت اجتماعی و تدابیر مقابله ای به کار گرفته توسط زنان داری همسران معتاد معمولاً نا کارآمد است که بیشتر شامل مقابله (اجتناب، سرزنش خود و دیگری جر و بحث کردن و کناره گیری از لحاظ جنسی) را شامل می شوند و کمتر از مقابله های فعال استفاده می کردند. این زنان از لحاظ مالی به همسر خود متکی اند و میزان منابع حمایت اجتماعی دریافتی از محیط پیرامون شان کم تر از افراد به هنجار است.کمتر بودن روابط اجتماعی و منابع حمایتی مناسب در این زنان به طور معناداری با افراد عادی متفاوت بود.
9-اسپارا هیو و نیکوویچ معتقدند که فعال شدن باور فراشناختی و کنترل نا پذیری و خطر باعث می شود افراد دچار تنش عاطفی شوند.تجربه تنش عاطفی در این افراد باعث می شود این افراد درگیر راهبرد های مقابله ای ناسازگارانه(اجتناب.سرکوبی فکر و ..)شوند.و استفاده از این راهبردها موجب تشدید هیجانهای منفی و در خطر بودن سلامت روانی افراد گردد.
10-والنیتینر در تحقیقاتش نشان داده است که حمایت والدین با سازگاری روانی فرزندان (حمایت اجتماعی) و استفاده از راهبردهای مقابله ای رابطه مثبت دارد.
فصل سوم
روش پژوهش
در این فصل به بررسی روش اجرای تحقیق، طرح تحقیق، جامعه آماری و روش نمونه‏گیری، ابزار جمع‏آوری داده‏ها و روش تجزیه و تحلیل داده پرداخته شده است.
1-3- روش پژوهش:
پژوهش حاضرازجمله پژوهشهای توصیفی از نوع علی ـ مقایسه ای به شمارمی رودکه در آن با مقایسه دو گروه معتادان گمنام و معتادان تحت درمان با متادون اهمیت حمایت های اجتماعی و راهبرهای مقابله ای و داشتن سلامت روانی رادر بهبودی ودرمان آنان بررسی می کنیم.
2-3-جامعه آماری:
جامعه آماری شامل کلیه افرادی هستند که در مراکز ترک اعتیاد (رازی) در شهرستان قروه جهت درمان مراجعه کردند و تحت درمان با متادون هستند و دوره 3 ماهه از شروع درمان گذشته است و نیز گروه معتادان گمنام که به اسم اختصاری (Na) شناخته می شوند در شهرستان قروه و این جامعه آماری نیز در فرآیند درمانی حداقل 3 ماه را پشت سر گذاشته اند.
– نمونه آماری:
از هر گروه تعداد 100 نفر، به طور تصادفی انتخاب شدند؛ (یعنی از هر گروه؛ 100 نفر از معتادان گمنام، 100 نفر هم از معتادان تحت درمان با متادون)، به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند.
-روش نمونه گیری: روش نمونه گیری از نوع نمونه گیری در دسترس میباشد .
3-3-ابزار پژوهش:در این تحقیق از 3 ابزار پژوهشی برای ارزیابی متغیرهای مورد بررسی، استفاده گردید.
پرسشنامه سلامت عمومی (GHQ): این آزمون دارای 28 سوال (چهار گزینه ای) می باشد (همیشه / بیشتر اوقات / به ندرت / هرگز) که از 0 تا 3) نمره گذاری می شوند.
همچنین آزمون GHQ دارای 4 زیر مقیاس می باشد (افسردگی، اضطراب و اختلالات خواب، نارسا کنش وری اجتماعی) برای هر مقیاس هفتسوال گنجانیده شده است. نتیجه فرا تحلیلی که توسط گلدنبرگ و ویلیامز(1989)روی 43 پژوهشگر انجام شده است، میانگین حساسیت 84/0 و متوسط ویژگی 82/0را نشان می دهد.
در کشور ما یعقوبی وهمکارانش حساسیت این ابزار را در بهترین نقطه برش آن(23) برابر با 86.5/0. ویژگی آن را برابر 84/0 وضریب پایایی بازآزمایی و آلفای کرونباخ را برابر 88/0 و ضریب پایاییخرده آزمون ها را بین 50/0 تا 81/0 گزارش کردند.(بولهری.1387)
این آزمون بر اساس مقیاس فاصله ای مورد سنجش قرار می گیرد.
2)آزمون حمایت اجتماعی: پرسشنامه حمایت اجتماعی(SPS) توسط کاترونا و راسل (1987)ساخته شد و دارای 24 سوال 4 گزینه ای(کاملا مخالفم:1 تا کاملا موافقم:4).
این ابزار به بررسی وضعیت حمایت اجتماعی از نظر بالا یا پایین بودن مقدار وجود آن در هر گروه سنجیده می شود. این ابزار دارای 16 مولفه میباشد.این ابزار برای ارزیابی میزان اعتقاد به حمایت اجتماعی ساخته شده است و بر پایه الگوی وایس 6 شرط متکی بر روابط اجتماعی، افزایش حمایت اجتماعی را به دنبال دارد.
1-راهنمایی و مشورت:توانایی حساب کردن روی کمک دیگران
2-پیوند و وصلت با دیگران: توانایی آمادگی فرد برای دریافت پیشنهاد یا دریافت اطلاعات از دیگران
3-ارزش قائل بودن: بها دادن به قابلیتها و مهارتهای خود
4-وابستگی:احساس اطمینان و امنیت به دیگران و داشتن روابط باز با آنها
5-فرصت برای جلب نظر و تشویق:داشتن این حس که از نظر دیگران خوشبخت به حساب می آید.
6-انسجام اجتماعی:روابط اجتماعی متکی بر منافع و دلبستگی های مشترک داشتن(زکی.1387)
کاترونا وراسل(1987) نخستین ابزار را که دارای 4 گویه برای هر زیر مقیاس (دو گویه مثبت و دو گویه منفی)بودبرروی 1792 آزمودنی اجرا وپایایی شش مقیاس آنرا بین 65/0 تا 76/0 گزارش کردند.پایایی کل مقیاس 93/0 و پایایی آن به روش بازآزمایی 915/0 گزارش شد.روایی تمایزی ارتباط بین شش زیر مقیاس حمایت اجتماعی با یکدیگر را بین 10/0 تا 51/0 (میانگین همبستگی درونی27/0) نشان داد.. این پرسشنامه روی نمونه های گوناگون اجتماعی انجام شده است. در ایران نیز این ابزار توسط دکتر زکی (1389) در دانشگاه اصفهان مورد ارزیابی قرار گرفته است که آلفای کرونباخ برای بررسی پایایی روی 200 آزمودنی 85/0 گزارش شده است.پایایی ابزار برای پسران و دختران نیز به ترتیب 87/0 و 82/0 به دست آمده است.بررسی روایی سازه به کمک تحلیل عاملی نشان داد که شش مقیاس حمایت اجتماعی قابل تقلیل در یک عامل هستند و عامل یاد شده را می توان حمایت اجتماعی نامید.این پرسشنامه بر اساس مقیاس فاصله ای مورد ارزیابی قرار گرفته است.
3)آزمون راهبردهای مقابله ای (روش های مقابله): این پرسشنامه نیز دارای 32 سوال، چهار گزینه ای است که توسط مووس و بلینگر تدوین و طراحی شد. و متمرکز بر دو بخش است
– راهبرد مقابله ای مساله محور (انجام عملی یا اندیشیدن و ارزیابی مشکل پیش آمده)
– راهبرد مقابله عاطفه محور به هیجان و احساسات متعاقب با رویداد می پردازد بیشتر جنبه دفاعی دارد و در جهت حل مشکل پیش آمده چندان مفید نبوده (غیرموثر)اند
.ضریب اعتبار بر اساس آلفای کرونباخ و روایی محتوایی آن به ترتیب برابربا 78/0 و 88/0 می باشد.. شیوه نمره گذاری بر مبنای مقیاس درجه بندی شده که نمره ای بین 0تا 3 را شامل می شود بدست می دهد.روایی این مقیاس در بسیاری از پژوهشهای داخلی ازجمله چاووشی فر و طباطبایی و آقا محمدیان و نیز پاژخ زاده به اثبات رسیده است.(عسگری.1385)
بدیهی است در ابتدا اطلاعات فردی با ویژگی های جمعیت شناختی افراد نمونه مثل: (سن، میزان تحصیلات، شغل، نوع ماده مصرفی و مدت زمان مصرف، وضعیت تاهل) گرفته شد.
4-3- روش تجزیه و تحلیل اطلاعات آماری:
در این پژوهش از روش آمار توصیفی (جداول فراوانی، درصد، میانگین، انحراف استاندارد) و نیز از آزمونهای نامبرده شده زیر به منظور تحلیل و آنالیز داده ها استفاده گردید.
ضریب همبستگی پیرسون به منظور تعیین میزان ارتباط بین متغیرهای مستقل تحقیق با متغیر وابسته استفاده خواهد گردید.
آزمون رگرسیون یک راهه
آزمون T برای سنجش میانگین دو گروه مستقل
داده ها پس از ورود به رایانه از طریق نرم افزار آماری Spss نسخه 14 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.

دیدگاهتان را بنویسید