عوامل جغرافیایی، سازمان غیررسمی، فرهنگ سازمانی

دانلود پایان نامه

2-2-2-2: سازمان غیررسمی
صاحب‌نظران دانش و مدیریت گفته‌اند که سازمان‌های رسمی‌و بوروکراتیک بدون توجه به روابط و سازمان غیررسمی‌قادر به تحقق هدف‌های سازمان، بخصوص هدف‌های انسانی آن نیستند.
2-2-3: خصوصیات سازمان‌های غیررسمی
1- از آن‌جا که سازمان‌های غیررسمی‌بر اثر خواسته‌های افراد، بخصوص خواسته‌های درونی آنها بوجود آمده است، نمی‌توان آنها را با دستورالعمل‌های اداری معنی کرد یا از بین برد.
2- برخلاف سازمان‌های رسمی‌که اختیارات از بالا به پایین واگذار می‌شود، در سازمان‌های غیررسمی‌ معمولاً اختیارات به صورت افقی و یا از پایین به بالا جریان پیدا می‌کند.
3- سازمان‌های غیررسمی، بر خلاف سازمان‌های رسمی‌که ممکن است خیلی بزرگ و گسترده باشند، غالباً کوچک و محدود هستند و تعداد آنها از چند نفر تجاوز نمی‌کند.
4- اختیارات و تفویض آن در سازمان غیررسمی‌بیشتر براساس اعتماد است در حالی‌که در سازمان رسمی‌براساس سلسله مراتب و مشاغل قرار دارد.
5- رهبران سازمان‌های غیررسمی، با معیارهایی از قبیل شخصیت، نفوذ معنوی، لیاقت، کبر سن و نظایر آن انتخاب می‌شوند که در حالی‌که در سازمان رسمی‌ممکن است مسئول یا مدیری، هیچ‌یک از این خصوصیات را نداشته باشند.
6- گروه‌های غیررسمی‌نسبت به تغییر و تحول سازمان رسمی‌یا غیررسمی‌مقاومت نشان می‌دهند.
7- در محتوای شبکۀ ارتباطات غیررسمی‌شایعات تأثیر زیادتری می‌گذارد و اطلاعات درست نیز سریع‌تر انتقال پیدا می‌کند.
انگیزه و تحرک در فعالیت‌های اعضای یک سازمان، روابط داخلی آنها با یکدیگر، برداشت‌ها وقضاوت‌ها و عکس العمل‌های آنان در قبال مسائل مختلف «رفتار سازمانی» نامیده می‌شود که ابتدا مورد توجه مکتب روابط انسانی قرار گرفت و موجب کشف گروه‌های غیررسمی‌شد.
با این ‌که سازمان غیررسمی‌را به علت تغییر و تحولات آنها نمی‌توان همچون سازمان رسمی ‌نشان داد، در عین ‌حال کوشش‌هایی برای نشان دادن این سلسله ارتباطات در سازمان غیررسمی ‌به‌ عمل آمده است.
2-2-4: مفهوم فرهنگ
فرهنگ در قالب بحث تخصصی خود در حدود اواسط قرن نوزدهم در نوشته‌های علمای مردم‌شناسی پدیدار شد و کاربرد علمی کلمه فرهنگ در اواخر قرن مذکور توسط تایلر(1917ـ1832) مردم‌شناس آنگلیسی صورت گرفت. از لحاظ معنوی فرهنگ، واژه ای فارسی است که از دو جز مرکب “فر” و “هنگ” تشکیل یافته است. “فر” به معنی جلو و “هنگ” از ریشه اوستایی “تنگنا” و به معنی کشیدن و بیرون کشیدن گرفته شده است. در زبانهای آنگلیسی و فرانسوی واژه “فرهنگ” بکار می رود و نیز معنای آن کشت و کار یا پرورش بوده است. مفهوم فرهنگ بظاهر پس از ۱۷۵۰ و برای اولین بار در زبان آلمانی به کار رفته است (مشبکی،۱۳۸5 ، ۴۳۶) ولی هیچگاه در ادبیات فارسی به طور مستقیم به مفهومی که برخاسته از ریشه کلمه باشد نیامده است (جعفری، ۱۳۷۳،86).
در فرهنگ فارسی عمید، فرهنگ عبارت است از دانش، ادب، علم، معرفت، تعلیم و تربیت، آثار علمی و ادبی یک قوم یا ملت.فرهنگ لغات وبستر، فرهنگ را مجموعه‌ای از رفتارهای پیچیده انسانی که شامل افکار، گفتار، اعمال و آثار هنری است و بر توانایی انسان برای یادگیری و انتقال به نسل دیگر تعریف می‌کند. فرهنگ علاوه بر معنای لغوی همانند بسیاری از مفاهیم علوم انسانی،معانی و تعاریف متعددی دارد. جامعه‌شناسان، مردم ‌شناسان و صاحبنظران که در حیطه اجتماع به تحقیق و تفحص پرداخته‌اند تعاریف متعددی را از این مفهوم ارائه نموده‌اند.
استانلی دیویس(1373) معتقد است انسان هائی که در یک نظام اجتماعی کوچک یا بزرگ زندگی می‌کنند دارای باورها، اعتقادات، ارزشها، سنتها و هنجارهای مشترکی هستند که در مجموع فرهنگ آن نظام اجتماعی را تشکیل می‌دهند( ص 5).
«فرهنگ» عبارت است از «مجموعه‌ای از ارزشها، باورها، درک و استنباط و شیوه‌های تفکر با اندیشیدن که اعضای سازمان در آنها وجوه مشترک دارند » (دفت،1390، 394).
به عقیده هافستد (1980) فرهنگ عبارت است از: اندیشه مشترک اعضای یک گروه یا طبقه که آنها را از دیگر گروهها مجزا می‌کند و در جایی دیگر، فرهنگ به‌صورت مجموعه‌ای از الگوهای رفتار اجتماعی، هنرها، اعتقادات، رسوم و سایر محصولات انسان و ویژگیهای فکری یک جامعه یا ملت تعریف می‌شود (به نقل از شاین،1384). تایلر(1913) فرهنگ را این چنین تعریف می نماید: فرهنگ مجموعه پدیده ای است  که شامل معارف معتقدات، هنرها، صنایع، فنون، اخلاق، قوانین، سنن و بالاخره تمام عادت و رفتار وضوابطی است که  فرد به عنوان عضو جامعه، از جامعه خود فرا می گیرد و در برابر آن جامعه، وظایف و تعهداتی را بر عهده دارد ( به نقل از روح الامینی، 1386). مارگارت مید(1971) فرهنگ را الگوی رفتاری مشترک، کلودلوی فرهنگ را نظام های معنا و درک مشترک و ادگارشاین فرهنگ رامجموعه ای از اصول اساسی وراه حل های مشترک برای مشکلات جهانی که تطابق بیرونی وانسجام درونی از مفروضات آن است و اصولی اساسی که درطول زمان تکامل می یابند و از نسلی به نسل دیگرمنتقل می شود تعریف کرده است(جعفری، ۱۳۷۳).
به اعتقاد گی روشه(1379) فرهنگ مجموعه به هم پبوسته ای از اندیشه ها واحساسات و اعمال کم و بیش صریح است که به وسیله اکثریت افراد یک گروه پذیرفته شده است و برای اینکه این افراد گروهی معین و مشخص را تشکیل می دهند لازم است که آن مجموعه به هم پیوسته به نحوی در عین حال عینی و سمبلیک مراعات گردد .
اشنایدر و بارسو(1382) حوزه های نفوذ فرهنگ را به شش حوزه به شرح زیرتقسیم بندی نموده اند: 1) فرهنگ منطقه ای که برخاسته از پیوندهای قومی، جغرافیایی ، مذهبی، زبانی وتاریخی هستند.2) فرهنگ ملی(درون مرزها)که درآن عوامل جغرافیایی ،تاریخی ،سیاسی،اقتصادی،زبان ومذهب موجب رشدوتکامل فرهنگ های منطقه ای شده اند.3) فرهنگ ملی (بیرون ازمرزها) که درآن شباهت هایی میان فرهنگ ها موجب پیدایش فرهنگ های منطقه ای می شودکه فراتر از مرزهای ملی است.4) فرهنگ صنعتی.5) فرهنگ حرفه ای. 6) فرهنگ وظیفهای و 7) فرهنگ سازمانی که آن را نتیجه تأثیر و نفوذ شخصیت های بنیانگذار و رهبران برجسته و تاریخ منحصر به فرد سازمان و مراحل توسعه آن میداند.