مشارکت کارکنان، عوامل فرهنگی، عوامل سازمانی

دانلود پایان نامه

نگرش نیز همانند بسیاری از متغیرهای روانشناختی، نه یک ذات قابل مشاهده بلا واسطه، بلکه ساخته ای فرضی درباره طبیعت رفتار آدمی است (قراباغی،2005، ص. 18). نگرش طرز تلقی انسان نسبت به جنبه های مختلف دنیای بیرونی است. نگرش عبارت است از: ارزشیابی های مثبت و منفی یا احکام ارزشی مطلوب یا نامطلوب درباره اشیا، اشخاص یا وقایع. نگرش ها چگونگی احساس یک فرد را نسبت به چیزی نشان می دهند (Zelley., 2005: P104) .
از انظر استیفن پی رابینز (1994)، نگرش نظری است که درباره افراد، چیزها یا رویدادها ابراز می گردد و منعکس کننده احساس فرد درباره آن است (حسن پور و همکاران، 1392، ص. 22).
فردی که نسبت به یک موضوع نگرش مثبت یا منفی دارد در برابر آن واکنش مثبت یا منفی نشان می دهد . بخشی از این واکنش به صورت اظهار عقیده درباره موضوع و بخش دیگر ممکن است در اعمال و رفتار او نسبت به آن موضوع جلوه گر شود (دلاور و همکاران، 1391، ص. 18).
نگرشها از آن جهت که عاملی واگیردار هستند و سرعت پخش نگرش بد بیشتر از نگرش خوب است و از ثبات و دوام قابل توجهی برخوردارند قابل توجه هستند (حسن پور و همکاران، 1392، ص. 22).
بر اساس تعریف فوق نکته هایی را میتوان استنباط کرد که مفروضات اساسی تعریف نیز به حساب می آیند. نکته اول اینکه، نگرش با رفتار رابطه دارد. این رابطه مشخصاً یک ارتباط مستقیم خطی نیست، اما میتوان انتظار داشت که نگرشهای افراد تا حدودی قادر به پیش بینی رفتارهای آنها باشد. فرد بر اساس نگرش خود نسبت به یک مقوله این آمادگی را دارد که به گونه ای خاص رفتار کند. (دلاور و همکاران، 1391، ص. 18).
تحقیقات اولیه ارتباط نگرش و رفتار فرض کرده اند که رابطه آنها علت و معلولی است و نگرشها هستند که تعیین می کنند افراد چگونه عمل می کنند. البته عقل سلیم نیز وجود چنین رابطه ای را تأیید می کند. اگر چه در اواخر دهه 1960 ، این ارتباط بین نگرشها و رفتار توسط یک سری از تحقیقات به چالش کشیده شد ( انصاری و همکاران، 1388، ص. 51).
نکته دوم اینکه، نگرش ساختی چند بعدی دارد که مهمترین بعد آن با احساس مشخص نسبت به شیء وابسته است . آن احساس ویژه از نوع التفات، علاقه و یا کشش و جاذبه است. یعنی درجه علاقه مندی به یک شیء مورد علاقه (احساس خوشایند) یا بی علاقگی نسبت به چیزی (احساس ناخوشایند) را نشان میدهد؛ لذا میتوان آن را بر روی یک پیوستار از خیلی مثبت تا خیلی منفی را نمایش دهد. روانشناسان اجتماعی معمولاً نگرشها را به عنوان یکی از اجزای یک نظام سه جزیی مطالعه می کنند که اعتقادات جزو شناختی، نگرشها جزو عاطفی و اعمال جزو رفتاری آن را تشکیل می دهند. اعتقادات و باورداشت های افراد نسبت به اشیا و امور، اساس و پایه نگرش های آنان را فراهم می آورد.
نکته سوم اینکه، نگرش سازه ای ذهنی است. از این رو با آن که پیامدها و نتایج آن قابل مشاهده است، خود نگرش ها ملموس و قابل رویت نیستند؛ بنابراین میتوان نگرش های افراد را از روی اظهارات و رفتارهای آنها استنباط نمود. (دلاور و همکاران، 1391، ص. 18).
به طور کلی نگرشها دارای سه بعد شناختی، عاطفی و رفتاری هستند : بخش شناختی آن عبارت از باورها و ارزشها و اطلاعات درباره هدف شناخته شده به وسیله فرد است. بخش عاطفی آن شامل احساسات و عواطف درباره هدف، فرد، فکر، رخداد یا شیء است. بخش رفتاری آن از نگرش سرچشمه می گیرد و به نیت « رفتار به صورت معین» بر می گردد. این اجزا جدای از یکدیگر نیستند . نگرش بیانگر تعامل عواطف، شناختها و گرایشهای رفتاری با توجه به چیزی، فردی یا گروهی دیگر، یک رخداد، یک فکر و مانند آن است. نگرش را پاسخ از پیش کسب شده کاملاً موافق یا مخالف نسبت به یک چیز نیز تعریف کرده اند که از طریق تبدیل به نیات رفتاری بر رفتار اثر می گذارد. از نظر ماکسول، نگرش همواره یک پای تیم رهبری است و در کارها نقش دارد. نگرش چنان قدرتی دارد که می تواند تیم ها را به اوج برساند یا به زمین بزند (انصاری و همکاران، 1388، ص. 51).
دیگر مشخصه نگرشها آن است که همواره متوجه شیء یا موضوعی است که شخص به آن دارای احساسات و عقاید خاص میباشد. نگرش ها ارزشیابی های پایدار اشخاص نسبت به اشیا و موضوعات میباشند، لذا احساس و واکنش موقتی و زودگذر شخص نسبت به اشیا و موضوعات هستند و احساس و واکنش موقتی و زودگذر شخص نسبت به یک موضوع را نمیتوان نگرش وی محسوب نمود (دلاور و همکاران، 1391، ص. 18).
2-4 نگرش شغلی
موفقیت های کاری بیشتر به واسطه نگرش تحقق یافته تا یافته های تکنیکی. مدیرانی که می دانند چگونه نگرش مثبت و انگیزه در همکارانشان ایجاد کنند، می توانند تیم های کاری کم تجربه را به بهـره وری فزون تر و موفقیت سوق دهند. پس اولین مسئولیت هر رهبری حفظ نگرش مثبت است . اعضای یک گروه با نگرش مثبت از اعتماد به نفس بیشتری سود می برند. (انصاری و همکاران، 1388، ص. 51).
مبحث نگرشهای شغلی از جمله کاربردیترین استفاده مقوله نگرش ها است که توجه علمای اجتماعی و دانش مدیریت را به خود جلب کرده است. به اعتقاد دانشمندان بیشترین پژوهش در حوزه نگرش در زمینه نگرش هایی صورت گرفته است که با احساس شخص نسبت به شغل وی سر و کار دارند. نگرش های شغلی احساسات کلی فرد نسبت به شغلش، ارزیابیها و احکام ارزشی مطلوب یا نامطلوب در خصوص جنبه های مختلف کار و شغل است (عظیمی و همکاران، 1390، ص. 171). انرژی بالا، اشتیاق کاری، و مشغولیت خوشایند کاری، نمونه هایی از واکنش های عاطفی مثبت نسبت به شغل و در نتیجه ایجاد نگرش شغلی مثبت هستند (Çekmecelioğlu et al, 2012:p365).
مدیریت، برای نگرش های کارکنان اهمیت زیادی قائل است. نگرش های کارکنان با رفتارهایی که برای سازمان حساسیت دارد، ارتباط دارد. به طور کلی، کارکنان، مجموعه ای از نگرش های باثبات و شناختنی نسبت به محیط کار خود دارند که بعضی از آن ها عبارتند از: پرداخت ها، شرایط محیط کار، شرح وظایف شغل و … .
نگرش نظری است که درباره افراد، چیزها یا رویدادها ابراز می گردد و منعکس کننده نوع احساس فرد درباره آن است ( اشرفی و دباغی پور، 1391، ص. 7). بنابراین تقسیم بندی های متعددی درباره نگرش شغلی و سازمانی صورت گرفته و مدل هایی متناسب با این تقسیم بندی ها عرضه شده است؛ مثلاً تقسیم بندی سه گانه، نگرش شغلی و سازمانی کارکنان را متأثر از 3 عامل اصلی می داند:
الف- عوامل مادی: افزایش حقوق، افزایش مزایای جانبی و افزایش امکانات رفاهی؛
ب- عوامل فرهنگی: کسب اطلاعات درباره شرح وظایف خود، امکان افزایش معلومات و ارتقای تحصیلی؛
ج- عوامل مربوط به محیط کار: امنیت شغلی، نداشتن دلهره، مشارکت کارکنان در تصمیم گیری ها و همکاری با دیگر کارکنان.
تقسیم بندی چهارگانه نیز، نگرش شغلی و سازمانی کارکنان را متأثر از 4 عامل اصلی می داند:
الف- عوامل سازمانی؛
ب- عوامل محیطی؛
ج- ماهیت کار؛