تعریف، شیوع و انواع اختلال نارسایی توجه/بیش فعال

اختلال نارسایی توجه/بیش فعالی شایع ترین اختلال روانی در دوره کودکی است (ولریش[1] و همکاران، 2005). ویراست پنجم راهنمای آماری و تشخیصی اختلالهای روانی (2013) این اختلال را با سه علامت بی توجهی، بیش فعالی و تکانشگری مشخص کرده است. در این مجموعه تشخیصی، 9 نشانه مرضی برای بی توجهی و 9 نشانه مرضی برای بیش فعالی و تکانشگری ذکر شده است. به منظور تشخیص اختلال نارسایی توجه/ بیش فعالی شش یا بیش از شش مورد از نشانه های مرضی بی توجهی یا بیش فعالی/ تکانشگری باید حداقل به مدت 6 ماه تداوم داشته باشد و قبل از سن 12سالگی برخی از نشانه های بیش فعالی/تکانشگری یا بی توجهی که موجب تخریب عملکرد شده، وجود داشته باشد. نشانه های مرضی اختلال باید حداقل در دو (یا بیش از دو) محیط (مثل خانه و مدرسه) مشاهده شوند و از نظر بالینی تخریب قابل ملاحظه ای در کنش اجتماعی، آموزشی یا شغلی ایجاد کنند.

ویراست پنجم راهنمای آماری و تشخیصی اختلالهای روانی همچنین سه نوع برای دریافت تشخیص اختلال نارسایی توجه/بیش فعالی تعیین کرده است:

  1. اختلال نارسایی توجه/بیش فعالی، نوع مختلط: اگر ملاکهای بی توجهی و بیش فعالی-تکانشگری در 6 ماه گذشته وجود داشته باشد.
  2. اختلال نارسایی توجه/بیش فعالی، نوع غالب بی توجهی: اگر ملاکهای بی توجهی بدون ملاکهای بیش فعالی-تکانشگری در 6 ماه گذشته وجود داشته باشد.
  3. اختلال نارسایی توجه/بیش فعالی، نوع غالب بیش فعالی-تکانشگری: اگر ملاکهای بیش فعالی-تکانشگری بدون ملاکهای بی توجهی در 6 ماه گذشته وجود داشته باشد.

برخلاف باورهای اولیه درباره این اختلال، نارسایی توجه/بیش فعالی با افزایش سن کودکان از بین نمی رود و 65% از موارد، این تشخیص در دوره نوجوانی نیز تداوم می یابد (ولریش و همکاران ، 2005). اگر چه ممکن است کودکان در سنین نوجوانی و بزرگسالی واجد همه ملاکهای اختلال نارسایی توجه/بیش فعالی نباشند اما کودکانی که قبلاً تشخیص اختلال نارسایی توجه/بیش فعالی را دریافت کرده اند در سنین بالاتر پیشرفت تحصیلی کمتر، وضعیت اقتصادی پایین تر و احتمال بیشتر اختلال شخصیت ضداجتماعی[2] و یا سؤ مصرف مواد دارند (مانوزا[3] و همکاران، 1993).

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   نقدی بر شایستگی های مورد نیاز بازار کار در نظریه جهانی شدن

این اختلال در پسران شایع تر از دختران و نسبت ابتلای پسران به دختران در جمعیت عمومی 4 به 1 و در مراجعان به درمانگاه 9 به 1 بوده و میزان شیوع اختلال نارسایی توجه/بیش فعالی در کودکان دبستانی 3 تا 5 درصد برآورد شده است (راهنمای تشخیصی و آماری اختلالهای روانی ویراست پنجم، 2013). در رابطه با شیوع اختلال کمبود توجه/بیش فعالی نیز گزارشهای متفاوتی ارایه شده است. به عنوان مثال، کاپلان و سادوک(2007) عنوان کردند که بیش از ۵۰ درصد مراجعین به درمانگاههای روانپزشکی کودکان و 3-5 درصد از کودکان سنین مدرسه را مبتلایان به اختلال کمبود توجه/بیش فعالی تشکیل می دهند. در ایران نیز مطالعات متعددی در این رابطه صورت پذیرفته است که همگی بیانگر شیوع نسبتا بالای این اختلال در کودکان سن دبستان و پیش دبستانی می باشد، که از جمله انها می توان به پژوهشهای علیشاهی و همکاران(1382) در شهر نیشابور، شهیم و همکاران(1386)در شهر شیراز اشاره نمود که شیوع کلی این اختلال را به ترتیب:8/5 درصدو 5/8-5 درصد گزارش نموده اند.

 

[1] . Wolraich

 Antisocial personality disorder.43

[3] . Mannuzza