مقاله با موضوع منابع طبیعی و بر مبنای

دانلود پایان نامه

W-685-p11 29 0 1 4 208/0 029/0 23/69
میانگین 9/32 6/0 1 6/4 208/0 028/0 557/0

شکل 4-6- الگوی باندی و میانگین هتروزیگوسیتی در ژنوتیپهای گندم علفی مورد مطالعه تحت شرایط آبی

شکل 4-7- الگوی باندی و میانگین هتروزیگوسیتی در ژنوتیپ گندم علفی مورد مطالعه تحت شرایط دیم
2-4- الگوی تمایز و تجزیه خوشهای
در به نژادی گیاهی هدف اصلی از تجزیه خوشهای، گروهبندی ژنوتیپها و یا جمعیتهایی است که بیشترین فاصله را با هم دارند تا با استفاده از آنها بتوان در برنامههای تلاقی حداکثر تنوع ژنتیکی را تولید نمود. از این رو از لحاظ کمی هر چه فاصله ژنتیکی والدین از هم بیشتر باشد، تنوع ژنتیکی بیشتری در نتاج حاصل از آنها ایجاد خواهد شد (چیکال و همکاران، 1992).
به منظور بررسی تمایز ژنتیکی ژنوتیپها فاصله ژنتیکی (به دست آمده از فاصله باندهای پروتئینی) هر یک از ژنوتیپهای مورد مطالعه تحت شرایط دیم و آبی محاسبه و در جداول 4-8 و 4-9 ذکر گردیدهاند. تحت شرایط آبی بیشترین شباهت ژنتیکی و کمترین فاصله بین ژنوتیپ 1755m از ارومیه و 301-p1 از بانک ژن منابع طبیعی مشاهده شد که پس از آنها ژنوتیپهای 240m مربوط به تبریز و 301-p8 مربوط به بانک ژن منابع طبیعی دارای بیشترین شباهت ژنتیکی با یکدیگر بودند. از طرف دیگر بیشترین فاصله و کمترین شباهت ژنتیکی بین ژنوتیپهای 301m مربوط به بانک ژن منابع طبیعی با ژنوتیپهای 1755-p4 مربوط به ارومیه و 685m مربوط به تبریز مشاهده گردید. این نتایج نیز حاکی وجود سطح بالایی از تنوع ژنتیکی در این ژنوتیپها میباشد چرا که اگر بر مبنای فاصله ژنتیکی به نتایج توجه شود از نظر بیشترین تشابه ژنتیکی ژنوتیپهای دارای منشا نزدیک دارای تشابه بیشتری هستند، با وجود این بیشترین فاصله ژنتیکی نیز در ژنوتیپهای تبریز و ارومیه نیز مشاهده شد بنابراین این تناقض میتواند ناشی از وجود سطح بالایی از تنوع ژنتیکی در ژنوتیپهای مورد مطالعه باشد.
به طور کلی با استفاده از میزان فاصله ژنتیکی بین ژنوتیپهای مورد مطالعه تجزیه خوشهای به روش UPGMA انجام شد. همانطور که در شکل 4-8 ملاحظه میگردد ژنوتیپهای مورد بررسی در چهار گروه اصلی متمایز شدند. اولین گروه اصلی شامل ژنوتیپهای 301m و 1360-m (به ترتیب مربوط به بانک ژن منابع طبیعی و ارومیه) بود. گروه اصلی دوم نیز در برگیرنده 3 ژنوتیپ 685-p11 از تبریز، 774-p15 از تاکستان و 685-p11 از تاکستان بود. سه ژنوتیپ 685-m از بانک ژن منابع طبیعی، 301-p14 از ارومیه و 1755-m از ارومیه در گروه سوم قرار گرفتند. سایر ژنوتیپها نیز در گروه چهارم قرار گرفتند و این گروه در برگیرنده بیشترین تغییرات بود. بنابراین نتایج فوق نشان دهنده سطح بالایی از تنوع ژنتیکی در ژنوتیپهای جمع آوری شده از تبریز میباشد چرا این ژنوتیپها به طور یکنواختی در تمام زیر گروه با دیگر ژنوتیپها قرار گرفتهاند. همچنین نتایج حاصل از این بررسی نشان داد که گروه بندی ژنوتیپها بر اساس مارکرهای پروتئینی متأثر از شرایط تنش کم آبی نبوده چرا که ژنوتیپهای موجود در شرایط دیم و آبی صرف نظر از قرار گیری در محیطهای رشدی متفاوت در یک گروه قرار گرفتند.

شکل 4-7- دندروگرام حاصل از تجزیه باندها در مجموع ژنوتیپ گندم علفی مورد مطالعه در شرایط دیم و آبی
جدول 4-8- ماتریس برآورد نا اریب فاصله ژنتیکی در ژنوتیپهای علف گندمی تحت شرایط آبی
774-p4 774-p15 R-301- 301-p8 301-p1 301-p14 301-p13 1755-m 1755-p4 240-m 685-m 685-p11
R-1360-m
R-774-p4 000/0
R-774-p15 182/0 000/0
R-301-m 141/0 204/0 000/0
R-301-p8 064/0 197/0 170/0 000/0