منابع و ماخذ پایان نامه رضایت از زندگی

تحقیقات نشان دادندکه این اضطراب با نگرانی، ناراحتی، حس عدم امنیت و تنش همراه است (عبدالخالق ، 2005؛ لتو واستین ، 2009).
تحقیقات عزیز و رون ( 2010 )، بر روی 145 سالمند 60 سال و بالاتر، با موضوع، بررسی شیوع اضطراب مرگ در سالمندان مسلمان نشان داد، پشتیبانی اجتماع و خانواده در کاستن از اضطراب مرگ در سالمندان دارای اهمیت بالایی است؛ همچنین، بیان کردند که داشتن اطلاعات و آگاهی در مورد این نوع اضطراب، می تواند در کم کردن میزان آن مفید باشد.
رانا و همکاران (2009)، مطالعهای را با عنوان، بررسی تاثیر آموزش سلامت بر کیفیت زندگی وابسته به سلامت در میان سالمندان روستایی بنگلادش انجام دادند، که مداخلاتی نظیر انجام فعالیتهای فیزیکی، توصیه به داشتن تغذیه سالم و ارائه اطلاعات به سالمندان در خصوص چگونگی مقابله با چالشها و مشکلات دوره سالمندی به افراد ارائه شد، نتایج پژوهش آنها نشان داد که ارائه آموزشهای سلامت جامعه محور، میتواند سبب افزایش بالقوه سلامت عمومی و کیفیت زندگی وابسته به سلامت، در سالمندان گردد.
رضایت از زندگی نیز یکی از عواملی است که در این پژوهش مورد توجه قرار گرفته است. رضایت از زندگی به عنوان جامع ترین ارزیابی فرد از شرایط زندگی خود، در نظر گرفته میشود (کشاورز، مهرابی و سلطانیزاده، 1388).
رضایت از زندگی، از شاخص های مهم و سازندۀ کیفیت زندگی است؛ همچنین، رضایت از زندگی، نگرش فرد و ارزیابی عمومی نسبت به کلیت زندگی خود و یا برخی از جنبه های زندگی همچون، زندگی خانوادگی و تجربهی آموزشی است (لوکاس و اسمیت ، 1999 به نقل از مرادیان فرد، 1392).
نظریه ی جوزف سیدجی (1998)، به همین شیوه، روش هایی را که افراد، به قضاوت درباره رضایت از زندگی دست می یابند، را شرح می دهد، به نظر او انتظارات فرد از آنچه قادر به انجام آن است، موقعیتهای گذشتۀ فرد، ایده های شخصی، آنچه فرد از شایستگیهایش احساس میکند، آنچه که فردی به صورت مختصر نیازمند به خشنود شدن دارد و آنچه که سرانجام شخص متعقد است که ممکن است اتفاق بیفتد، مقایسه شدهاند، که روی هم رفته، به مشخص کردن رضایت از زندگی کمک میکند (سوزا و لیوبومیرسکی ، 2001 به نقل از خلعتبری و بهاری، 1389).
از آنجایی که، بسیاری از مشکلات و ناراحتیهای دوران سالمندی ناشی از سبک زندگی ناسالم است؛ آموزش سبک زندگی سالم، در سالمندان امر مهمی است، که می تواند بسیاری از مشکلات ناشی از تغییرات پیری را کنترل نماید یا به تعویق اندازد و سلامت سالمندان را حفظ کند (فراهانی، 1391).
با توجه به اینکه، مطالعات اندک در زمینهی آموزش سبک زندگی سالم، در سالمندان انجام شده است، این پژوهش با هدف تعیین میزان اثر بخشی آموزش سبک زندگی سالم بر اضطراب مرگ و رضایت از زندگی در سالمندان میباشد.
بنابراین این پژوهش درصدد پاسخگویی به این سؤال است، که آیا آموزش سبک زندگی سالم بر میزان اضطراب مرگ و رضایت از زندگی سالمندان مؤثر است؟

3-1- اهمیت و ضرورت پژوهش

سالمندی همواره با مفاهیم برکت، تجربه و دانایی مترادف بوده و آن را یک دستاورد میدانند، اما، واقعیت این است که روی دیگر سکه، که مسائل و مشکلات دوران سالمندی است، همیشه، در همهی اعصار و در تمام جوامع وجود داشته و دارد. اساساً ، کهولت، به دلیل فرسایش طبیعی اندامها باعث بروز ضعف در قوای جسمانی و دماغی و بعضاً موجب از کار افتادگی و خانهنشینی سالمند میشود، بدیهی است که در این دوران نگرانی برای تأمین نیازهای مادی و معنوی به اوج می رسد (کریمی دینی، 1390).
سالمندی یکی از مراحل مهم زندگی است و با پیشرفت علم و بهبود شرایط بهداشتی، شمار سالمندان در جوامع گوناگون رو به افزایش است. با توجه به آمارهای موجود، که نشانگر افزایش شمار سالمندان است و از سوی دیگر، وجود باورهای مذهبی و فرهنگی کشور ما؛ مبنی بر اکرام سالمندان، اهمیت پژوهش در این زمینه آشکار می شود.
سازمان ملل متحد در سال 2002 میلادی، به مناسبت روز جهانی سالمند، خواستار تلاش همگان، جهت ایجاد عصر نوینی برای همۀ سالمندان در سدۀ 21 شد. در اطلاعیۀ این سازمان آمده است که سالمندی نه یک مشکل، بلکه یک دستاورد است. موضوعی که صرفاً مربوط به تأمین اجتماعی نیست، بلکه در سیاستهای همه جانبۀ توسعه و اقتصاد نقش مؤثری دارد و در این راستا دولت ها را ترغیب میکند تا سالمندی را با سایر چارچوبهای توسعه اجتماعی و اقتصادی ادغام کند. در این پیام همچنین، آمده است که حال، چالش پیش روی ما اجرای برنامۀ جهانی سالمندی، در دستور کار توسعه قرن حاضر است (جغتایی، 1381).
به طور حتم، اکثر کشورهای در حال توسعه که برنامهی فراگیری در زمینه آموزش سبک زندگی سالم به سالمندان ندارند، با مشکلات بسیاری مواجه هستند. در دوره سالمندی، شخص ممکن است به دلیل محدودیتهای مربوط به تغییرات پیری، برای برآورده کردن نیازهای اساسی به کمک دیگران نیاز داشته باشد.
یکی از پدیده های که در دوران سالمندی مد نظر قرار میگیرد، پدیده ترس از مرگ است. ترس از مرگ یک ترس طبیعی است و نمی‌توانیم بگوییم که ترس از مرگ، فقط در سالمندان بروز می‌کند؛ اما، با افزایش سن، ممکن است این نوع ترس افزایش پیدا کند و در دوران سالمندی و کهنسالی به بیشترین حد ممکن برسد و حتی تا جایی پیش برود، که به یک اختلال روانی تبدیل شود .
فورتنر و نامیر (1999)، اظهار کردند که اضطراب مرگ در سالمندان می تواند، نتایج مهم عملی و تئوریکی در پی داشته باشد. همچنین طبق پژوهش گراس و همکاران (1969)، 17 درصد از مردم هراس از مرگ دارند و 3 درصد دارای هراس مرضی میباشند در نتیجه این اختلالها، بار سنگینی را بر نظام سلامت روان جامعه تحمیل میکند (به نقل از زمان شعار، 1391).
در جوامع انسانی، در خصوص بهداشت، سلامت و سبک زندگی سالم، بسیار بحث می‌شود. به طور طبیعی تمام انسان‌ها دنبال یک سبک زندگی سالم هستند. این ملاحظات، علاوه بر اینکه متوجه کیفیت بهتر زندگی افراد است، به احتمال زیاد مرگی راحت و بدون درد ناشی از بیماری‌های سخت را ، برای فرد سالمند رقم می‌زند، در نتیجه، تفکر مرگ راحت، ترس از آن را کاهش می‌دهد (فراهانی، 1391).
با توجه به سوابق ذکر شده از افزایش نرخ جامعه سالمندان در ایران و تغییر روند زندگی سالمندان از شیوه گسترده به هستهای، مشکلات فروانی از نظر روان شناختی، سلامت فیزیکی، روابط اجتماعی و . . . برای سالمندان ایجاد شده است که این امر در کنار تغییراتی که در این سن برای سالمندان اتفاق میافتد، موجب کاهش میزان رضایت آنها از زندگی میشود. با توجه به اینکه، احساس رضایت از زندگی تا حد زیادی به شرایط فردی بستگی دارد؛ اما، تحت تأثیر عوامل اجتماعی و محیطی نیز قرار میگیرد، بنابراین میتوان گفت نارضایتی از زندگی اگر چه می تواند برای فرد مشکلات بیشماری ایجاد کند و به سلامتی او آسیب برساند، از نظر اجتماعی نیز، افزایش شمار نارضایتی از زندگی در افراد میتواند بحرانی برای آن جامعه باشد؛ بدیهی است تداوم نارضایتی اکثر اعضای جامعه یا تعداد قابل توجهی از آنها، برای هر نظام اجتماعی خطر آفرین است؛ زیرا، تداوم و گسترش آن باعث کم رنگ شدن تعهد افراد به نظام ارزشی و اعتماد آنان نسبت به سایر اعضای جامعه گردیده و چه بسا منشأ بسیاری از آسیب های فردی و اجتماعی گردد، لذا مسؤلین و متخصصین امر، به دنبال محیای بستر ها و سبکهای جدیدی شدهاند تا، از این طریق، زندگی مناسب، سالم و بدون دغدغهای را برای این قشر از جامعه به ارمغان بیاورند.

4-1-اهداف پژوهش

تعیین اثر بخشی آموزش سبک زندگی سالم بر مبنای مدل بهداشت جهانی برکاهش اضطراب مرگ سالمندان می باشد.
تعیین اثر بخشی آموزش سبک زندگی سالم بر مبنای مدل بهداشت جهانی بر افزایش رضایت از زندگی سالمندان می باشد.
تعیین تفاوت بین میزان اضطراب مرگ و رضایت از زندگی قبل از مداخله و سه ماه بعد از مداخله در سالمندان می باشد.

5-1- فرضیه های پژوهش

1-آموزش سبک زندگی سالم بر مبنای مدل بهداشت جهانی بر کاهش اضطراب مرگ سالمندان مؤثر است.
2-آموزش سبک زندگی سالم بر مبنای مدل بهداشت جهانی بر افزایش رضایت از زندگی سالمندان مؤثر است.
3-بین نمرات اضطراب مرگ و رضایت از زندگی سالمندان قبل از مداخله و سه ماه بعد از مداخله تفاوت وجود دارد.

6-1- متغیر های پژوهش

الف) متغیر مستقل: متغیر مستقل این پژوهش جلسات آموزشی سبک زندگی سالم است.
ب) متغیر وابسته: متغیر وابستهی این پژوهش شامل متغیر اضطراب مرگ و رضایت از زندگی میباشد.
ج) متغیر کنترل:در این پژوهش سن، سطح تحصیلات ، کسب نمره 7 یا بیشتر از آن در مقیاس اضطراب مرگ تمپلر همچنین، نمرهی پایین آزمودنیها در مقیاس رضایت از زندگی به عنوان متغیرهای کنترل در نظر گرفته شده است.
د) متغیر مزاحم: تفاوت های ناشی از وضعیت تأهل، وضعیت جسمانی و بیماریها ، همچنین جلسات فیزیوتراپی که در این مرکز به سالمندان ارائه می شد به عنوان متغیرهای مزاحم در نظر گرفته شدند

7-1 -تعریف متغیرها
1-7-1 -تعاریف نظری

الف) آموزش سبک زندگی سالم: عبارت است از، فراگیری راه حلهای مناسب برای کاهش دادن اثرات حوادث و نیز تأثیر سلامتی بر بهبود کیفیت زندگی در 4 مولفه سلامت جسمانی، سلامت روانی، سلامت اجتماعی و معنوی (لیونز و لانگیل، 2000).
ب) اضطراب مرگ: اضطراب مرگ به عنوان یک ترس غیر عادی و بزرگ از مرگ، همراه با احساساتی از وحشت از مرگ یا دلهره هنگام فکر به فرآیند مردن یا چیزهایی که پس از مرگ رخ میدهند، تعریف میشود (رایس، 2009).
ج) رضایت از زندگی: فرآیندی مبتنی بر قضاوت فردی است، یعنی فرد بر اساس معیارهای شخصی خود، کیفیت زندگیاش را می‌سنجد (گوونی، کلافت و بای سون ، 2010).

2-7-1-تعاریف عملیاتی

الف) آموزش سبک زندگی سالم: آموزش سبک زندگی سالم عبارت است از 7 جلسهی90 دقیقهای آموزش4 بعد سبک زندگی سالم (سلامت فیزیکی، روانی، معنوی و اجتماعی) (حسینی، 1383). در این پژوهش متناسب با گروه نمونه و محدودیتهای این گروه سنی، جلسات به صورت 45 دقیقهای و طی 12 جلسه برگزار شد.
ب) اضطراب مرگ: عبارت است از، نمره ای که فرد در مقیاس اضطراب مرگ تمپلر که توسط تمپلر (1970)، ساخته شده، کسب میکند. در این تحقیق، نمره بالاتر از 7 به عنوان نشانهی وجود اضطراب مرگ در نظر گرفته شده است.
ج) رضایت از زندگی: عبارت است از نمره ای که فرد از مقیاس رضایت از زندگی داینر (1985)، کسب میکند.

1-2- تعریف سالمندی

انسان ها، طی فرآیند زیستی با مرحلهای به نام سالمندی روبه رو میشوند که در گذرگاه رشد طبیعی به دست میآید. سالمندی را به طور قراردادی مترادف با آغاز سن 65 سالگی میدانند (برک، 2001؛ ترجمه سید محمدی، 1387)، به عبارت دیگر، سالمندی دورهای از زندگی است که از 65 سالگی شروع میشود.
سن پیری، به طور رسمی اغلب سن بازنشستگی گذاشته میشود، که ممکن است از کشوری به کشور دیگر متفاوت باشد، برای بیشتر کشورها، سن بازنشستگی بین 60-65 سالگی است. بسیاری از مقالات آکادمیک به طور قراردادی، گروه سنی 60-65 سال را به عنوان نقطه برش، برای تعریف سالمندی استفاده میکنند (موریچ و ایزه ، 2009) .
فرآیند سالمندی عبارت است از، کاهش تدریجی عملکرد سیستمهای بدن. سالمندی، یک فرد بالغ سالم را به فردی ضعیف با کاهش در ظرفیتهای فیزیولوژیک و افزایش استعداد ابتلا به بسیاری از بیماریها و مرگ تبدیل میکند. از نظر اریکسون ، آخرین بحران روانی- اجتماعی که در سنین سالمندی اتفاق میافتد، انسجام در مقابل نومیدی است، که با شیوهی رویارویی فرد با پایان زندگی سر وکار دارد. دوران پیری از نظر اریکسون، دوران بازنگری و تأمل است، دورانی که شخص طی آن رویدادهای سراسر زندگی خود را از نظر میگذراند. هر اندازه شخص به شیوهی موفقیت آمیزی با مسائل مراحل پیشین زندگی، کنار آمده باشد، در این مرحله بیشتر احساس کمال یافتگی و تمامیت (وحدت) میکند؛ احساس اینکه زندگی را به خوبی سپری کرده است. اما، هرگاه فرد کهنسال با احساس حاکی از پشیمانی به زندگی گذشته بنگرد و جز یک سلسله فرصتهای از دست رفته و شکستها چیزی در آن نبیند، واپسین سالهای زندگی او آکنده از نومیدی خواهد بود (اتکینسون و همکاران، 2003 ؛ ترجمه رفیعی و همکاران، 1392) .

2-2- نظریههای مطرح شده پیرامون سالمندی

الف) نظریه زیست شناختی: نظریههای زیست شناختی به سه دسته تقسیم میشوند، نظریه ایمنی ، این نظریه معتقد است که سیستم ایمنی که وظیفه محافظت از بدن را دارد، با بالا رفتن سن، توانایی خود را از دست میدهد و به دنبال این کاهش در اعمال طبیعی، میزان عفونت و سرطان افزایش مییابد؛ بنابراین، با افزایش سن از مصونیت فرد در مقابل بیماریها کاسته میشود. در نظریه پیر شدن سلولی اعتقاد بر این است که تغییرات DNAو RNA از علل سالمندی هستند. به این صورت که تغییرات سلولها، موجب تغییراتی در عملکرد اعضاء میگردد (شاملو، 1391) .
نظریه رادیکال آزاد آسیب سلولی را توضیح می‌دهد. رادیکال آزاد، مولکول‌های ناپایداری هستند که در طی فرآیندهای طبیعی تنفس و سوخت و ساز، از قرار گرفتن در معرض تشعشع و آلودگی، در بدن تولید می‌شوند. حدس زده می‌شود که رادیکال‌های آزاد باعث آسیب سلول‌های DNA و سیستم ایمنی میشوند. به نظر می‌رسد تجمع زیاد رادیکال‌های آزاد در بدن، در تغییرات فیزیولوژیک سالمندی و بیماری‌های مختلفی مانند آرتریت، بیماری‌های گردش خون، دیابت و آترو اسکلروز دخیل بوده و یا عامل ایجاد آن باشد (هافمن ولد، 1999؛ ترجمه عابدی و همکاران، 1389).
ب) نظریههای روان شناختی: نظریات روان شناختی در جستجوی آنند، تا روند پیری را توصیف کنند و رفتارهایی که در این دوره مشخص میشود را توجیه نمایند. بزرگترین نظریه پرداز مراحل زندگی، اریک اریکسون، عقیده دارد که نظم ظهور مراحل زندگی، اگر چه لحظه شروع و پایان آن، بر حسب افراد، متغیر است اما، برای همه یکسان است (رایدال و میشارا، 1984؛ ترجمه گنجی، 1389) .
اریکسون دریافته است دوره انتهایی زندگی، زمانی است که افراد در آن، موفقیتها و شکست های خود را ارزیابی و مفهومی برای زندگی خود بیابند و بپذیرند که دوران آنان گذشته است، میتوانند با احساس کمال به پشت سر و به زندگی خود نگاه کنند. آخرین مرحله، محدوده کهنسالی است، ولی نارسایی در کسب موفقیت در مراحل قبلی می‌تواند باعث ایجاد مشکلاتی در مراحل بعدی شود. کهنسالی زمانی است که افراد به طور طبیعی زندگی‌شان را مرور کرده و تعییین می‌کنندکه آیا در مجموع مثبت یا منفی بوده‌اند. مثبت‌ترین برآیند این مرور زندگی، خردمندی، درک و پذیرش؛ و منفی‌ترین برآیند آن شک، احساس گناه و نا‌امیدی است ( رایس فیلیپ ، 2000؛ ترجمه فروغان، 1392) .
ج) نظریه جامعه شناختی سالمندی: به چهار دسته تقسیم می شود، نظریه عدم تعهد ؛ بر اساس این نظریه، فرد در سالهای میانی عمر، فناپذیری و مرگ خود را یاد میکند و تدریجاً برخوردهای خود را با اجتماع و دیگران کاهش داده و همزمان جامعه نیز، متقابلاً فرد را از خود جدا میسازد. نظریه فعالیت ، مخالف نظریه عدم تعهد، میباشد، این نظریه معتقد است؛ فعالیت، سلامتی را در پیری افزایش میدهد. بنابراین بزرگسالانی که فعال میمانند در فعالیتهای تشویق شده و جایگاهها، روابط، سرگرمیها و علایق جدیدی را بدست میآوردند و با احساس رضایت و آرامش، پیر میشوند. نظریه استمرار ، عقیده دارد که شخصیت افراد، با افزایش سن تغییر نمیکند و رفتار آنان بیشتر قابل پیش بینی میگردد. آنها در عادات، پای بندیها، ارزشها و بخصوص در راهی که با توجه به موقعیت اجتماعی خود برگزیدهاند، تداوم و استمرار را حفظ میکنند. نظریه تعاملی ، این نظریه تغییرات سنی را منتج از واکنش میان خصوصیات هر فرد، شرایط اجتماعی وی و سابقه نحوه واکنشهای فرد در برار اجتماع، میداند. تأکید این نظریه ب

دیدگاهتان را بنویسید