منبع پایان نامه ارشد درباره حوزه عمومی، تلفن همراه، شبکه های اجتماعی

دانلود پایان نامه

مهم‌ترین جنبه های هویت که دچار گسیختگی ودگرگونی عمیق شده هویت دینی جوانان است به گونه ای که این تغییر بر نحوه تعامل افراد با یکدیکر نیز تاثیرگذار بوده است. شبکه های اجتماعی به عنوان یکی از مهم‌ترین ابرازها با قابلیت خود نه تنها تأثیر عمیقی بر جنبه های اجتماعی کاربران در جوامع گوناگون گذارده بلکه در زمینه ای مختلف به عنوان مثال؛ آموزش و پرورش، پزشکی وغیره کاربرد فراوان یافته است (حریری ودیگران 1390:2). گیدنز معتقد است نه تنها خدایان و نیروهای مذهبی، حمایت های قابل اتکای مثبتی را برای مومنان فراهم می‌سازند، بلکه کارگزاران مذهبی نیز این کار را انجام می‌دهند. باورداشت های مذهبی مهم‌ترین کارشان این است که معمولاً به انسان در مقابل تجربه رویدادها و موقعیت‌ها، احساس آرامش وامنیت تزریق می‌کنند(گیدنز،495: 376). دین می‌تواند شعله های خودمحوری و خودپرستی را فرو نشاند، با تمسک به باورهای دینی و گسترش معنویت درجامعه می‌توان ازاحساس ناامنی در زندگی اجتماعی بکاهد.(خوراسگانی ودیگران،1386:18).
درایران پس از انقلاب اسلامی، موضوع گسترش معنویت، تفکر الهی، ترویج و اشاعه دینداری و در یک کلام، تربیت دینی مورد تاکید بوده است. بنیان گذار انقلاب اسلامی در خصوص نقش، اهمیت و کارکرد رادیو و تلویزیون فرموده‌اند. رسانه یک دانشگاه عمومی است که رسالت و وظیفه خطیر ترویج وتحکیم وتثبیت ارزش‌های اخلاقی، بسط وتقویت فرهنگ ومعارف اسلامی درقالب های ارتباطی برعهده دارد (امام خمینی، 48:1366). پژوهش با موضوع دینداری درایران سابقه طولانی ندارد شاید تنها دریک یا دو دهه اخیر پژوهشگران جامعه شناسی، روانشناسی ودیگر رشته های علوم انسانی، به ضرورت پژوهش های منظم و علمی در زمینه دین پی برده‌اند. دین به عنوان یک پدیده خارجی ومستقل از پذیرش انسان‌ها یعنی مستقل از روان انسان‌ها و جامعه انسانی مد نظر قرار می‌گیرد. در حالی که دینداری توسط انسان‌هاست، دینداری صفت وحالت انسان بوده که دین متعلق به آن می‌باشد (خدایاری فرد ودیگران،1389: 111). با تمام پیشرفت وتوسعه فناروی نوین اطلاعاتی در جوامع کنونی به عنوان یک منبعی مهم برای هویت ومعنا بخشی در جهان متمدن و متجدد به شمار می‌رود.
اما عاملی هویت دینی از دینداری جدا می داند و معتقد است که دربحث از دینداری، موضوع عبارت از دین از منظر بازتابی رفتار واعتقاد دینداران دارد. اما در مورد هویت دینی، موضوع عبارت است ازکنش، کنشگران در مواجهه با دین ودینداری بیشتر با جهت از دین بسوی کنشگر می‌رود. در دینداری موضوع مورد مطاله دین است. هرچند ادعا می¬شود که هویت¬ها در شبکه¬های اجتماعی مجازی تاحدی واقعی است، اما نکته مهم، سیال بودن هویت¬ها در این محیط است. اولین آسیبی که با وارد شدن افراد به شبکه‌های اجتماعی صورت می‌گیرد این است که سبک زندگی مخدوش می‌شود و بحث اصلی مسئله صداقت شخص است که زیر سؤال می‌رود. برداشت ما از هویت، هویت‌های پیش مدرن (هویت‌های ذاتی، طبیعی و غیراجتماعی) و همچنین هویت‌های پست مدرن (پاره پاره، بسیار سیّال, گفتمانی و ناپیوشته) را شامل نمی‌شود، بلکه از منظر این تحقیق هویت امری فرایندی مبتنی بر فرایند معناسازی است که مبنای معنا نیز تمایز و تشابه با دیگران است که در تعامل با دیگران در اجتماع ساخته می‌شود.” هویت دینی مترادف با دینداری می باشد چرا که هویت به معنای احساس تعلق و تهعد به ارزشهای و پایبندی به احکام دینی می باشد. و در کنار آن دینداری هم مجموعه قوانین الهی که از طرف خداوند برای بشر عرضه گردیده است بنابراین رابطه انسان و دین و نسبتی و صفت وحالتی که پیدا می کند دینداری است”بعدازاینکه عضویت درگروه های مختلف شبکه های اجتماعی مقوله‌بندی شد، افراد از طریق تفاوت‌گذاری قاطعانه، درون گروهشان را در مقایسه با بیرون گروه نسبت به یک سری ابعاد ارزشی متمایز می‌کنند و درصدد دستیابی به اعتماد به نفس مثبت هستند. میزان شناخت فرد از تعلق وارتباطش نسبت به دینی خاص و پیامدهای ارزشی مثبتی که فرد برای این تعلق وارتباط قائل است و بالاخره احساسات خاص فرد نسبت به آن دین و نسبت به دیگرانی که مثل او رابطه‌ای مشابه با آن دین دارند (عاملی، 1386).

پیشینه تحقیق
دررابطه با منابع و پیشینه تحقیق می‌توان گفت منبعی با عنوان دقیق پژوهش حاضر که به بررسی تأثیر و پیامدهای شبکه های اجتماعی موبایلی برروی میزان دینداری افراد پرداخته باشد، وجود نداشته است؛ لذا منابع مورد استفاده هر کدام با توجه به اهدافی که مورد نظر نویسندگان آن‌ها بوده است، به بررسی جنبه ای از این پدیده پرداخته‌اند. و باتوجه به اینکه شبکه های اجتماعی موبایلی پدیده ای جدید و نوظهور می‌باشد. نظریه پردازی در این زمینه کم صورت گرفته است ومنابع موجود بیشتر به صورت مقاله و پایان نامه های کارشناسی ارشد می‌باشند از میان مطالعات انجام شده در این زمینه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
وینسنت (2004)، تحقیقی در مورد دسته بندی کاربردهای تلفن همراه به این نتیجه رسید که از ظرفیت های موبایل برای پیوند های روزمره با کاربران در مراکز مختلف دینی از عالم مسیحیت و هم در اسلام جهت ارتباط و تبلیغ وترویج ادیان استفاده می کنند .
رفعت جاه (1381)، در تحقیق باعنوان«تاثیراینترنت بر برخی از ابعاد هویت اجتماعی (ازجمله هئیت دینی، خانوادگی) به این نتیجه رسید که با توجه به تلاش های نهادی سنتی رسم
ی وغیررسمی در هدایت هویت های فردی واجتماعی، استفاده از اینترنت برهویت اجتماعی افراد مورد مطالعه تأثیر تعین کننده ای داشته است.
جلالی آذر (1384) در تحقیق با عنوان «بازنمایی هویت دینی درفضای مجازی» درصدد دستیابی به برخی از تاثیرات حضور درفضای مجازی برهویت کاربران جوان بوده است و نتایج زیر: رابطه معناداری بین وجود مناقشات بین اندیشه دینداران و دینداری یا ظرفیت های مجازی وروی آورد جوانان به فضای مجار وجود دارد.
رضانیا (1389)، به بررسی و تحلیل یکی از سایت‌های مربوط به مباحثات و گفتگوی اینترنتی فارسی پرداخته و معتقد است که صرف وجود اینترنت و درنظر گرفتن آن به‌عنوان یک حوزه امکانی برای ظهورحوزه عمومی، نمی‌تواند در به عمل درآوردن حوزه عمومی نقش زیادی داشته باشد، بلکه مسائل دیگری مربوط به دولت و نقش آن درگسترش آزادی‌ها وهمچنین میزان احساس مسئولیت و اهمیت مسائل برای مخاطبان و کاربران اینترنتی از عوامل تعیین‌کننده هستند.
کوثری (1386). باعنوان جهان فرهنگی کاربران ایرانی در «اورکات» از دیگر پژوهش‌هایی است که می‌تواند بیانگر رابطه میان عضویت و حضوردر شبکه‌های اجتماعی اینترنتی وسبک زندگی مجازی کاربران شبکه‌های اینترنتی باشد. دراین پژوهش مهم‌ترین علت‌های حضور درشبکه‌های اجتماعی اینترنتی (کوثری، مسعود، 1386). تحقیق دیگری که درسال 85 توسط مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا) انجام شده،‌ بیانگر این مطلب است که کم شدن ارتباطات چهر‌ه‌به‌چهره درمیان دوستان، یکی دیگر از مسائلی است که در ارتباط با شبکه‌های اجتماعی و تغییرسبک زندگی جوانان باید به آن اشاره کرد. نتایج این تحقیق، حاکی از آن است که 3/64 افرادی که دوست یا دوستان اینترنتی داشته‌اند، پس از دوستی با آن‌ها ملاقات نکرده‌اند و تنها 7/35 پس ازدوستی با هم ملاقات داشته‌اند (محمدی، 1388).
سید‌علوی ونقیب‌السادات (1391). نشان می‌دهد که از دیدگاه کارشناسان علوم ارتباطات وعلوم سیاسی دانشگاه‌های کشورسه متغیر مستقل حوزه عمومی درفضای مجازی شکل گرفته است و وبلاگ‌ها و شبکه‌های اجتماعی از مصادیق حوزه عمومی درفضای مجازی هستند. یافته‌های پژوهش نشان‌دهنده آن است که نظریه حوزه عمومی قابل به‏کارگیری در حوزه مجازی است اما ویژگی‌های فضای مجازی و ارتباطات با واسطه رایانه‌ای، حوزه عمومی را فضایی متکثر و چند‌پاره ساخته است که با مدل سنتی حوزه عمومی متفاوت است.
احمدپور و قادی زاده (1389). یافته های مطالعه‌شان در زمینه تعامل در فضای سایبر وتاثیر آن بر هویت دینی جوانان، حاکی از تأثیرپذیری هویت دینی در ابعاد پنچ گانه تجربی، پیامدی، اعتقادی، مناسکی وشناختی از تعامل در فضای سایبر است به طوری که تعامل بیشتر در فضای سایبر نشان دهنده تاثیرات کمابیش جهانی شدن فرهنگ وتعامل در فضای سایبر دانشجویان است و پیامدهای آن در ایران به طور محسوسی مشاهد می‌شود.
نتایج پژوهش های انجام شده نشان دهنده آن است که باگسترش روزافزون رسانه های نوین مانند شبکه های اجتماعی مجازی بویژه در جوامع در حال گذار، روند نوسازی به تعضیف پیوند های سنتی می‌انجامد. این رسانه‌ها درنگرش ها و رفتار شهروندان تأثیر گذار بوده و باعث کاهش همدلی، احساس تعلق ملی وانسجام اجتماعی شود. و احتمالاً استفاده آزاد از امکاناتی چون اینترنت و شبکه های اجتماعی مجازی درخانواده های بیشتر رواج دارد که اعتقادات و باورها و در نهایت هویت دینی آن‌ها ضعیف تر از دیگران خانواده‌ها است از آنجائی که در جامعه ما از اینترنت شبکه های اجتماعی مجازی در بیشتر موارد بصورت منطقی و بهینه استفاده نمی‌شود و این رسانه‌ها امکاناتی اطلاعاتی وارتباطاتی، بیشترمروج فرهنگ مادی نگر و لذت جو و فردگرایانه غربی هستند، تعامل در فضای مجازی تأثیر دوگانگی برابعاد هویت دینی جوانان دارد. یافته های پژوهشی محققان با آنچه در زمینه همسان سازی فرهنگ کشورهای جهان سوم با کشورهای غربی صورت می‌گیرد نیز همخوانی دارد. علاوه براین به نظر”مارک پاستر”مخالفت دراینترنت به اجماع یاتوافق منجر نمی‌شود، چرا که به تکثیر دیدگاه‌های متفاوت سبب می‌شود. پژوهش های انجام شده در سالهای اخیر و باتوجه به نبود امکات و نرم افزارها با برنامه های کاربردی نیازهای مانند پیداکردن دوستان وارتباط با دوستان و… جز اولویت های کاربر امروزی نیست بلکه مخاطب به دنبال تغییروتحول باورهای درونی خود و به دنبال تغییر و تحول خود ایده آلش می‌باشد. نتایج این پژوهش بسیار متفاوت می‌باشد بطوری که مؤلفه های مورد نظر مخاطبان درراستای پیشرفت تکنولوژی امروزی در میزان دینداری افراد تغییرمی کند.
نتیجه گیری بخش مبانی نظری
جهان‌های مجازی: سرویس‌های هستند که در آن‌ها ممکن است برای دیدار و تعامل با افراد دیگر در یک محیط مجازی یادآورنده‌ی جهان واقعی باشد. همانطور که در متن گفته شد شبکه‌های اجتماعی از دهه‌ی ۹۰ میلادی رواج اینترنت و ابداع وب زمینه‌ی توسعه‌ی هرچه بیشتر شبکه‌ها را فراهم کرد. اساس وب بر شبکه کردن کامپیوترها با مشخصات نرم‌افزاری و سخت‌افزاری مختلف بود.
شبکه های اجتماعی ابزار متنوعی است که همه به صورت آزاد و ارزان به آن دسترسی دارند. یک فرد می‌تواند مطالب مورد نظر یا یک سری اطلاعات خاص را در یک ثانیه با صدها و حتی هزاران نفر در سراسر جهان به اشتراک بگذارد. یکی از انواع شبکه های جدید اجتماعی با استفاده از برنامه های کاربردی تلفن همراه برای فعالیت درا
ین شبکه‌ها می‌باشد. طی یک نظرسنجی از افرادی که در شبکه های مجازی وارد می‌شوند این نتیجه حاصل شده است که میزان سوءاستفاده در این فضا بسیار چشمگیر است و اکثریت معتقدند افراد با هویت غیرواقعی وارد می‌شوند و اکثراً دنبال فساد هستند و کمتر انگیزه های انسان دوستانه و پاک دارند. عضویت نا‌آگاهانه در این شبکه‌ها می‌تواند به افراد آسیب های جبران ناپذیری وارد نماید تا حدی که حتی آبروی فرد به خطر بیافت، یکی از بزرگ‌ترین زمینه های رشد در بازار آنلاین، کاربران تلفن همراه هستند شبکه های اجتماعی مبتنی بر تلفن همراه توانایی های بسیار خوبی را برای برقرای ارتباط آنلاین و تنظیم زمان برای تمام امور فضای واقعی دارند. پرنفوذ‌ترین رسانه شهروندی امروز، شبکه‌های اجتماعی هستند، رسانه‌هایی که با ساختار شبکه‌ای و فضای تعاملی، شهروندان را در قالب اجتماعی آنلاین درگیر خود کرده است. در این پژوهش نظریه جامعه شبکه ای به همراه دو نظریه گیدنز و کارتز جهت پیش برد اهدف و درک بهتر مسله و تنظیم پرسشنامه مناسب می‌باشد.

چارجوب نظری تحقیق
با توجه به میان رشته ای بودن ارتباطات استفاده از نظریه های جامعه شناسی

دیدگاهتان را بنویسید