منبع پایان نامه ارشد درباره شبکه های اجتماعی، استفاده و رضامندی، روابط اجتماعی

،روانشناسی در حوزه ارتباطات با حجم وسیعی از نظریه های گوناگون در این رشته روبرو هستیم از جمله مهمترین نظریاتی که به تاثیر شبکه های اجتماعی از دید گاه جهانی شده پرداخته شده است دودیدگاه متفاوت اما مکمل هم کاستلز ،گیدنز و کاتز اشاره کرد هدف نظریه ها بالابردن درک ما از فرآیند ارتباطات می باشد. چارچوب نظری از مراحل تعیین کننده روش تحقیق است که بر مبنای نظریات خاص موجود در هر رشته ای، باید به اثبات قواعد منطقی و همبستگی بین پدیده های مورد مطالعه درآن تحقیق پرداخت. و با توجه به اینکه تحقیق حاضر به دنبال بررسی رابطه استفاده ازشبکه های موبایلی و میزان دینداری کاربران است، به علت اعتقاد به وجود روابط پیچیده میان ابزارهای مدرن تکنولوژی و انسانی به رویکرد های رسانه محور یا شبکه محور از تئوری مطالعات تجربی که اصالت را بر رسانه می‌گذارد و رسانه را منشأ تحول می‌داند و بر این باورند که پیام ارائه شده توسط رسانه عامل تغییر است. در این پژوهش ما به دنبال نقش و تأثیر شبکه های اجتماعی موبایلی به عنوان یک رسانه همراه و رابطه آن با میزان دینداری افراد هستیم. این پژوهش ازنظریه های جامعه شبکه ای، استفاده ورضامندی و ساخت بندی گیدنز استفاده خواهد شد.
20401 نظریه ساخت بندی گیدنز
گیدنز هویت شخصی را این گونه تعریف می‌کند: «هویت شخصی نوعی خصیصه‌ متمایز, یا حتی مجموعه‌ای از خصیصه‌های متمایز نیست که در اختیار فرد قرار گرفته باشد. هویت شخصی در حقیقت همان “خود” است که شخص آن را به‌عنوان بازتابی اززندگی نامه‌اش می‌پذیرد. بنابراین با توجه به رویکرد گیدنز می‌توان چنین گفت که فرد در جریان هویت یابی خود به طور عام و هویت دینی به طور خاص موجودی صرفاً منفعل و پذیرنده نیست؛ بلکه به تفسیر هویت خویش می‌پردازد، این تفسیر بریده بریده و منقطع نیست؛ بلکه از مقداری ثبات و استمرار برخوردار است. لذا بر این اساس می‌توان دو گونه هویت دینی سنتی و بازتابی را از یکدیگر متمایز کرد (گیدنز. 1383: 82). چکیده بحث گیدنز این است با تغییر بستر شکل گیری معادلات اجتماعی و حرکت جوامع از جوامع سنتی به جوامع مدرن، مخاطرات جوامع متفاوت می‌شود واهمیت اعتماد دوچندان می‌گردد. وسایل ارتباط جمعی از جمله عواملی است که در این تغییربستر، نقش اشاعه هویت دینی را بر عهده دارد. شبکه های اجتماعی با ارائه ظرف خالی برای مخاطب این فرصت رابه مخاطب می‌دهد تا محتوا و پیامی که خود می‌خواهد تولید کند. باتغییری که در بن مایه محتوا واطلاعاتی که در دنیای پیرامونی فرد در جریان است شرایط و شکل ارتباطات افراد تغییر می‌یابد.
در این شرایط نمی‌توان انتظار داشت که مؤلفه های اتصال افراد با یکدیگر با فاصله گیری یا جدایی زمانی و مکانی گیدنز است با تکیه بر این سخن که رسانه های جمعی و عمومی به عبارتی فرهنگ رسانه ای ابزارهای اشاعه عقاید دینی هستند. طبق نظریه ساخت یابی، عامل انسانی و ساخت در ارتباط با یکدیگر قرار می‌گیرد؛ تکرار رفتارهای انسان، ساختارها بازتولید می‌کند و به واسطه همین بازتولید ساختارها از سوی کنش انسانی، محدودیت بازتولید ایجاد می‌کنند نقطه تمرکز نظریه ساخت یابی، بر مفهوم جدایی زمان از مکان است. در واقع با استفاده از نظریه ساخت یابی می‌توان استنباط کرد که هرچه کاربران با فعالیت بازاندیشانه و مشارکت جویانه درشبکه های اجتماعی حضور یابند، بیشتردر تولید معنا سهیم هستند و لذا احتمال تأثیرپذیری هویت فرهنگی آن‌ها بیشتر است، ولی هرچه کاربران منفعل و غیرمشارکت جویانه در شبکه های اجتماعی حضور یابند، کمتردرتولید معنا سهیم هستند و احتمال تأثیرپذیری هویت فرهنگی و دینی آن‌ها کمتر خواهد بود.
20402 نظریه جامعه شبکه ای کاستلز
تاریخچه شکل‌گیری شبکه های اجتماعی اینترنتی،‌ در نیمه دوم دهه 1990،‌ سیستم ارتباط الکترونیکی جدیدی شکل گرفت که از ترکیب رسانه‌های همگانی جهانی و سفارشی و ارتباط کامپیوتری تشکیل شده بود. ویژگی این سیستم جدید، قلمرو ارتباط الکترونیکی را به کل زندگی گسترش داد(کاستلز،‌ 1390: 422). درنظریه‌ شبکه اجتماعی کاستلز بیشتر دانشمندان اتفاق نظر دارند که انسان به تنهایی قادر به ادامه حیات نیست و به همین دلیل به زندگی اجتماعی روی می‌آورد. این موجود به غایت نیازمند، تنها در کنار هم‌نوعان خود می‌تواند به نیازهای مادی و معنوی خود پاسخ دهد. تنزل روابط اجتماعی بخاطر صنعتی شدن و آغاز مدرنیته و طیف وسیعی از مسائل که از روابط اجتماعی تأثیر می‌پذیرند، موجب شده که نظریه پردازان اجتماعی، خاصه تحلیل‌گران شبکه‌ی اجتماعی به‌طور گسترده تری روابط اجتماعی را مورد مطالعه قرار دهند. در بین صاحب نظران و اندیشمندان جهان، بهترین تلاش را برای روشن نمودن زوایای تاریک و پوشیده جامعه شبکه ای انجام داده است (کاستلز 417:1380).
کاستلز که با طرح جامعه شبکه ای بینان مطالعاتی نوینی در ارتباطات نهاده است ویژگی مهم عصر کنونی را دگرگونی فرهنگ مادی می‌داند که توسط آثاریک سرمشق “پارادایم”فن آور ی جدید بر محور فن آوری های اطلاعاتی سازمان یافته است. به نظر او ما به روشنی نمی‌توانیم فرض کنیم که فناوری همه چیز را بر اساس ویژگی های مورد نظر کسانی که آن را توسعه می‌دهند تغییر خواهد داد. فناوری فقط پیشنهاد است و زمانی که جامعه پذیرای آن باشد، تحقق عینی خواهد یافت ارتباطات، پیش از آن که در سیطره فن آوری باشد، در دست بشر است (کاستلزبه نقل ازساعی، مهر 62:1383). هم‌چنین شب
که اجتماعی می‌تواند به افراد جهت غلبه کردن بر مشکلاتی که به خاطر پیشینه خانوادگی، توانایی و فقدان سرمایه فرهنگی و اقتصادی به‌وجود آمده، مؤثر باشند. دقیقاً به همین جهت می‌توان ادعا کرد که شبکه‌های اجتماعی می‌توانند نقش ترمیمی را برای نسل جوان ایفا نمایند. جامعه شبکه ای از نظر کستلز دردوران معاصر ما در حال ظهور می‌باشد.
کاستلز این فرضیه را پیش می‌نهد که جامعه شبکه ای یعنی ساختار غالب و مسلط در عصر ارتباطات و اطلاعات حول شکل های نوین زمان وفضا سازمان می‌یابد (زمانِ بی زمان و فضای جریان‌ها و گردش اطلاعات). منظور کاستلز از زمانِ بی زمان، استفاده و به کار گرفتن بی وفقه و مداوم پایداری فناوری اطلاعاتی، ارتباطی نوین برای از میان برداشتن زمان برای فشردن سال‌ها و تبدیل آن‌ها به دقیقه‌ها، و فشردن دقیقه‌ها به آن و لحظه است (مک لی،52:1386).
20403نظریه استفاده و خشنودی
سابقه نظریه استفاده و رضامندی به مقاله ای از (الیهو کاترز 1959) بر می‌گردد که درآن، کاترز به ادعای برناردبرلسون مبنی بر افول حوزه پژوهش در ارتباطات پاسخ داد و استدلال کرد که حوزه مشرف به موت و رو به افول، مطالعات و پژوهش های ارتباطی تحت عنوان اقناع و متقاعدسازی و آثار پیکارهای اقناعی بر روی مخاطبان است. فرض اصلی نظریه استفاده و رضامندی این است که افراد مخاطب، کم و بیش به صورت فعال، به دنبال محتوایی هستند که بیشترین رضایت را فراهم سازد. میزان این رضایت بستگی به نیازها و علایق فرد دارد (ویندال، سیگنایزر و اولسون، 274:1376). این نظریه ضمن فعال انگاشتن مخاطب، بر نیازها و انگیزه های وی در استفاده از شبکه‌های اجتماعی تأکید می‌کند و بر آن است که ارزش‌ها، علایق و نقش اجتماعی مخاطبان مهم است و مردم براساس این عوامل آن چه را می‌خواهند ببینند و بشنوند، انتخاب می‌کنند. پرسش نظریه استفاده و رضامندی این است که چرا مردم از رسانه‌ها استفاده می‌کنند و آن‌ها را برای چه منظوری به کار می‌گیرند؟ پاسخی که به اجمال داده می‌شود این است که مردم برای کسب راهنمایی، آرامش، سازگاری، اطلاعات و شکل گیری هویت شخصی و سرگرمی از رسانه‌ها استفاده می‌کنند (مک کوایل، 104:1385). یکی از مفاهیم و مفروضات اصلیِ نظریه استفاده و رضامندی، «فعال بودن مخاطب» است. به این معنا که مخاطب دراستفاده از رسانه‌ها به دنبال رفع نیازها و کسب رضامندی است و باور دارد که انتخاب رسانه، رضامندی مورد نظرش را تأمین می‌کند یعنی هر مخاطب در داخل شبکه فعال باشد میزان تاثیرگذاری و آسیب پذیری آن بیشتر است برای همین استفاده از رسانه‌ها همیشه سنجیده و هدفمند نیست و ممکن است از روی «عادت» باشد. اگر چه راه مردم اغلب از محیط ارتباط جمعی می‌گذرد؛ اما این عمل به گونه ای خودکار و غیرارادی صورت می‌گیرد نظریه استفاده تأثیر بین انتظارات (خرسندی‌های خواسته شده) و ارضاها (خرسندی‌های به دست آمده) تفاوت می‌گذارد و از این رو، نوعی بهره‌مندی فزاینده از کاربرد رسانه‌ای در طول زمان را شناسایی می‌کند. بنابراین آنگاه که خرسندی‌های خواسته شده بیشتر باشد، این احتمال نیز افزایش می‌یابد که میزان ارضای مخاطبان بالاتر و میزان توجه و تأثیر آن‌ها بیشتری می‌شود. عکس چنین رابطه‌ای هم می‌تواند اتفاق بیفتد. در واقع کاربر وسایل ارتباطی با استفاده از این وسایل درصدد به کارگیری اثرات و نتایج آن‌ها در برنامه های زندگی خویش است. این تاثیرات می‌تواند بر شغل و حرفه، برنامه های تفریحی روزانه، و حتی برنامه‌هایی که به منظور پر کردن اوقات فراغت و ارتباط با دیگران طراحی و ترسیم می‌نماید به کارگیرد (مک‌کوئیل، 1380: 112-111).

فصل سوم
روش انجام کار

روش انجام کار
شمای تحقیق
پژوهش حاضر به عنوان بررسی تأثیر استفاده از شبکه های اجتماعی موبایلی برمیزان دینداری افراد از دیدگاه کارمندان سازمان حفاظت محیط زیست کشور به عنوان گروهی از کاربران شبکه های اجتماعی موبایلی صورت گرفته است. در پی شناخت این مسله است؛ که آیا شبکه های اجتماعی موبایلی در میزان دینداری افراد نقش دارند؟ نکته قابل توجه این است که نقش شبکه های اجتماعی موبایلی به عنوان یک رسانه جهانی به طور عام بر دینداری افراد مورد پژوهش قرار خواهد گرفت. شاخص های جمعیت شناختی مانند سن، جنس، تحصیلات، میزان درآمد، محل سکونت و سابقه کار و شاخص های دینداری مانند اعتقادات مناسکی، رفتاری و اخلاقی (میزان اعتقادات دینی، توکل به خدا، علاقه به دین اسلام، استفاده از نامهای اسلامی، افتخار به مسلمانی، انجام فرائیض دینی، شرکت در نماز جماعت و جمعه، شرکت در مراسم مذهبی، تصاویر مذهبی سایت‌ها و ماهواره، میزان آرامش قلبی، انجام اعمال دینی بوسیله شبکه های اجتماعی (شاخص های شبکه های اجتماعی(عضویت در شبکه های اجتماعی موبایلی، میزان استفاده روزانه از شبکه‌ها، راهنمای حضور در شبکه‌ها، استفاده از مشخصات واقعی در شبکه‌ها، ارتباط با دوستان، پیداکردن دوستان جدید، آشنایی با عقاید دیگران، اطلاع از اخبار روز، تفریح و سرگرمی، تغییردر رفتار، تأیید باورها افراد در شبکه‌ها توسط دوستان فضای مجازی، اعتماد به واقعی بودن اطلاعات در شبکه‌ها، میزان مشارکت کاربران در شبکه‌ها، ارزانی و در دسترس آسان به شبکه‌ها، واقعی بودن محتوای شبکه‌ها، تغییر هویت و ارزش‌های معنوی با فناورهای نوین و تأثیر شبکه های اجتماعی بر میزان دینداری افراد متغیرهای هستند که در
این پژوهش مورد بررسی قرارگرفته است و رابطه آن‌ها میران دینداری توسط شبکه های اجتماعی موبایلی مورد سنجش قرار گرفته است. به منظور حصول شاخص های دینداری از نظر افراد مورد مطالعه اساتید این شاخص‌ها را درابعاد اعتقادی و مناسکی و رفتاری واخلاقی و تجربی طبقه بندی شده‌اند.
– بعد اعتقادی. این بعد به واقعیت الوهیت و پیوست های آن شامل: خدا، جهنم، بهشت و..
– بعد مناسکی. این بعد اعمالی که در چارچوب زندگی دینی انجام می‌شود
– بعد رفتاری. این بعد براجرای اصول و فرامین دینی در زندگی روزمره تاکید دارد.
– بعد تجربی و پیامدی از دیگر شاخص های می باشد.
فرضیه ها
1.. بین میزان استفاده از شبکه های اجتماعی موبایل محور با دینداری افراد رابطه معنی داری وجود دارد.
2. بین مدت زمان حضور (شبانه روز) در شبکه های اجتماعی موبایل محور و میزان دینداری افراد رابطه معنی داری وجود دارد.
3. بین واقعی بودن مشخصات کاربرانشبکه های اجتماعی موبایلی و میزان دینداری افراد ا رابطه معنی داری وجود دارد.

روش تحقیق
اطلاعات مورد نظر در این پژوهش از روش پیمایشی گرد آوری و مورد بررسی قرار

دیدگاهتان را بنویسید