ویژگی های اختلال اضطراب اجتماعی

اضطراب اجتماعی

مفهوم فوبی اجتماعی، اواخر دهه 60 مطرح شد. اختلال اضطراب اجتماعی نیز با عنوان اختلال های فوبیک از اوایل دهه 80 وارد متون علمی شد. در میانه دهه 80 از اختلال اضطراب اجتماعی با عنوان اختلال اضطراب غفلت شده یاد کردند. از آن پس تحولات زیادی در خصوص این اختلال رخ داده است. هم اکنون توافق عموم با عنوان اختلال اضطراب اجتماعی بوده است تا این عنوان گویای تمایز و فراگیر بودن این اختلال و دلالتی بر آسیب زا بودن این اختلال باشد (محمدی و همکاران، 1392).

اضطراب اجتماعی با ترس افراطی از تحقیر[1] و خجالت[2] مشخص می شود(استین و استین[3]،2008).در پنجمین طبقه بندی اختلالات روانی(DSM5،2013،ترجمه سیدمحمدی)،ملاک های تشخیصی زیر برای اضطراب اجتماعی در نظر گرفته شده است:

1.ترس یا اضطراب محسوس در مورد یک یا چند موقعیت اجتماعی که در آن ها فرد با احتمال  بررسی دقیق دیگران مواجه شود.از جمله نمونه های آن عبارتند از: تعاملات اجتماعی(مانند گفتگو داشتن، ملاقات با افراد نا آشنا)، مورد مشاهده قرار گرفتن(مانند خوردن و نوشیدن) و عمل کردن جلوی دیگران (مانند ایراد سخنرانی).

2.فرد می ترسد که طوری عمل کند یا نشانه های اضطراب بروز دهد که به صورت منفی ارزیابی شوند(یعنی، خجالت آور یا تحقیرآمیز باشند؛ به طرد یا دلخوری دیگران منجر شوند.

3.موقعیت های اجتماعی تقریبا همیشه ترس یا اضطراب را برانگیخته می کنند.

4.از موقعیت های اجتماعی اجتناب می شود یا این موقعیت های با ترس یا اضطراب شدید تحمل می شوند.

5.ترس یا اضطراب با تهدید واقعی که توسط موقعیت های اجتماعی ایجاد می شود و با زمینه اجتماعی-فرهنگی بی تناسب است.

6.ترس،اضطراب،یا اجتناب مداوم است، معمولا شش ماه یا بیشتر ادامه می یابد.

7.ترس، اضطراب، یا اجتناب ناراحتی یا اختلال قابل ملاحظه بالینی در عملکرد اجتماعی، شغلی یا زمینه های مهم دیگر عملکرد ایجاد می کند.

  1. ترس، اضطراب،یا اجتناب ناشی از تاثیرات فیزیولوژیکی مواد (مثل سوءمصرف مواد مخدر،دارو) یا بیماری جسمانی دیگر نیست.
  2. ترس، اضطراب، یا اجتناب با نشانه های اختلال روانی دیگر، مانند وحشتزدگی،اختلال بدشکلی بدن، یا اختلال طیف اوتیسم بهتر توجیه نمی شود.

10.اگر بیماری جسمانی دیگری (مثل بیماری پارکینسون، چاقی، بدشکلی ناشی از سوختگی ها یا جراحت) وجود داشته باشد،ترس،اضطراب،یا اجتناب آشکارا نامربوط یا بیش از حد است.

2-2-2- ویژگی های اختلال اضطراب اجتماعی

ویژگی اصلی اختلال اضطراب اجتماعی، ترس یا اضطراب محسوس یا شدید از موقعیت های اجتماعی است که در آن ها ممکن است فرد مورد بررسی دقیق دیگران قرار بگیرد(DSM5،2013،ترجمه سیدمحمدی).افراد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی از موقعیت هایی چون سخنرانی در حضور دیگران،ترس بسیار دارند.آنها می ترسند کاری انجام دهند یا چیزی بگویند که شرمنده شوند،می ترسند که ذهنشان تهی شود، نگرانند که نتوانند به سخنرانی ادامه دهند، مطلب بی معنی یا احمقانه ای بگویند.حتی اگر ترس های این افراد تایید نشود و عملکرد آنها به آرامی صورت گیرد،نسبت به توانایی خود در عملکرد مناسب در این موقعیت ها تردید دارند، در نتیجه می ترسند که دیگران در آینده توقع بیشتری از آنها داشته باشند(استین و همکاران،1996؛به نقل از عبدالمحمدی،1389).افراد مبتلا به این اختلال می دانند که ترسشان غیرمنطقی است، با این حال نمی توانند جلوی نگرانی خود را از اینکه دیگران مشغول بررسی دقیق آنها هستند،بگیرند.با اینکه افرا مضطرب اجتماعی به صورت افراطی از این موقعیت ها اجتناب می کنند، اما موقعیت هایی وجود دارند که در آن ها چاره ای ندارند. وقتی این حالت روی می دهد،در اثر اضطراب ناتوان می شوند (بهرامی،1390). موقعیت های اجتماعی تقریبا همیشه ترس یا اضطراب ایجاد می کنند.بنابراین، فردی که فقط گاهی در موقعیت های اجتماعی مضطرب می شود،مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی تشخیص داده نخواهد شد(DSM5،2013،ترجمه سیدمحمدی).

2-2-3-شیوع اختلال اضطراب اجتماعی

برآورد شیوع 12ماهه اختلال اضطراب اجتماعی برای ایالات متحده تقریبا 7درصد است.برآوردهای شیوع کمتر از 12ماهه در خیلی از مناطق دنیا با استفاده از ابزار تشخیصی یکسان،پیرامون5/0 تا 0/2 درصد است؛شیوع توسط در اروپا 3/2 درصد است.میزان شیوع 12ماهه در کودکان و نوجوانان با میزان شیوع در بزرگسالان برابر است.میزان شیوع با افزایش سن کاهش می یابد.در مجموع،میزان اختلال اضطراب اجتماعی در کل جمعیت،در زنان بالاتر از مردان است(با نسبت احتمال 5/1 تا 2/2)،و تفاوت جنسیت در شیوع،در نوجوانان برجسته تر از جوانان است(DSM5،2013،ترجمه سیدمحمدی).

[1] humiliation

[2] embarrassment

[3] Stein & Stein