پایانامه ارشد با موضوع : واژه‌نامه نجومی و تنجیمی بندهشن‌

دانلود پایان نامه

دانلود پایانامه

عنوان کامل پایان نامه کارشناسی ارشد :   واژه‌نامه نجومی و تنجیمی بندهشن‌

تکه ای از متن پایان نامه :

 معنی «افسر» نیز به همان اندازه محتمل می باشد. بهزادی (1368: 5) و پاکزاد (2005: 35)، نام این منزل قمری را معادل واژه پهلوی Abesar[1] به معنی «افسر، تاج» می‌گیرند. یوستی (1868: 127) این منزل قمری را به صورت avēsar خوانده و به معنی «پرنده بی-سر» یا «پرنده آبی» می‌گیرد.

axtar [ˀhtl | M ˀxtr, N ~]

* (نجوم) «اختر»:

* (در معنای خاص) برج فلکی، صورت فلکی؛

* (در معنای عام) ستارۀ ثابت، ثوابت.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

توضیحات: واژه axtar در پهلوی، مفرد واژۀ axtarān به معنی «ثوابت» می باشد که در احکام نجوم، «دشمن یا رقیب» abāxtarān (=سیارات) محسوب می‌شوند. بنا بر بندهشن (5-الف: 10)، از نظر زبانی نیز، واژه axtar متضاد abāxtar می باشد (رک. abāz-rawišn). در بندهشن، ثوابت یا اختران، به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند که نام عمومی همه آنها axtar می باشد: 1) گاهی مقصود از «axtar»، فقط یک ستارۀ منفرد می باشد که در پهلوی به آن star ī axtarīg (ستارۀ اختری، ستارۀ ثابت) نیز می‌گویند. برای نمونه: ونند (Wanand)، سدویس (Sadwēs)، و غیره؛ در این میان ستارگانی وجود دارند که نامگذاری نشده‌اند و جزو ستارگان قدر اول و دوم و سوم نیز نیستند؛ در پهلوی به این ستارگان «ستارگان خُرد» [xwurdag star] می‌گویند (رک. xwurdag). 2) بیشتر اوقات در بندهشن، مقصود از «axtar» «صورت فلکی» می باشد که به یک گروه از ستارگان اطلاق می‌گردد که در کنار هم یک شکل خاص را تداعی می‌کنند؛ همانند، هفت اورنگ (Haftōring)، دوپیکر (Dōpahikar)، و غیره. از این صورتهای فلکی، دوازده صورت هستند که جایشان در منطقهالبروج می باشد و به «بروج فلکی» مشهورند. در بندهشن، واژۀ axtar بطور خاص به معنی «برج فلکی» بکار برده شده می باشد؛ بر طبق بندهشن (2: 2)، این دوازده برج فلکی، که اساس صورتهای فلکی هستند، به ترتیب عبارتند از: ترازو (Tarāzūg)، کژدم (Gazdum)، نیمسب (Nēmasp)، بز (Wahīg)، دول (Dōl)، ماهی (Māhīg)، بره (Warrag)، گاو (Gāw)، دوپیکر (Dōpahikar)، خرچنگ (Karzang)، شیر (Šagr)، خوشه (Hōšag). از آنجا که منازل قمر نیز یک گروه از ستارگان را در بر می‌گیرد، منازل قمر نیز در بندهشن (2: 21) جزو اختران محسوب شده‌اند.

توضیحات: اخترانی که به پلیدی اهریمن آلوده نشده اند (بهار، 1345: 2). این ستارگان به فروهر پاکان معروف اند و از آنجا که موجوداتی مینوی اند، غیر قابل آمیختن با پلیدیهای مادی اند. جایگاه این موجودات مینوی در سپهر زبر سپهر یا فلک الافلاک می باشد. (برای توضیحات بیشتر رک. gumēzišn و pāyag)

ریشه شناسی: (رک. axtar و gumēzišn).

  • §§

axtarān ī gumēzišnīg [ˀhtlˀn y gwmycšn’yg]

(تنجیم)

* «اختران آمیزنده»: بروج فلکی

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

توضیحات: اخترانی که به پلیدی اهریمن آلوده شده اند (بهار، 1345: 2). این ستارگان، مادی و قابل رویت اند. جایگاه آنان بالاتر از اباختران (سیارات) و در بالاترین طبقه مادی آسمان یعنی فلک البروج می باشد. پس از این طبقۀ مادی، فلک الافلاک یا «سپهرِ زبر سپهر» قرار دارد که جایگاه موجودات مینوی می باشد. (رک. gumēzišn و pāyag)

ریشه شناسی: (رک. axtar و gumēzišn).

  • §§

[1]  abesar :[ˀp̄ysl | M ˀbysr, N afsar]  «افسر، تاج» (مکنزی، 1373: 30).

 واژه‌نامه نجومی و تنجیمی بندهشن‌

برای دیدن تکه های بیشتری از این پایان نامه و دانلود فایل پایان نامه با فرمت ورد ، خرید و دانلود آنی فایل متن کامل با فرمت ورد می توانید به لینک پایین صفحه مراجعه نمایید:

 دانلود از لینک پایین صفحه

دانلود پایان نامه ارشد : واژه‌نامه نجومی و تنجیمی بندهشن‌