پایانامه ارشد در مورد : واژه‌نامه نجومی و تنجیمی بندهشن‌

دانلود پایان نامه

دانلود پایانامه

عنوان کامل پایان نامه کارشناسی ارشد :   واژه‌نامه نجومی و تنجیمی بندهشن‌

تکه ای از متن پایان نامه :

 

(تنجیم)

* «اختران تیزروتر»: ستارگان بلند پایه تر

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

توضیحات: بنا بر بندهشن (2: 21)، اختران تیز-روتر عبارتند از: تیشتر، بشن، تَرَهَگ، ابرگ، پَدیور، و پیش-پرویز. دلیل تیزرو بودن آنها، آن می باشد که فلک و پایۀ مینویِ این ستارگان از دیگر ستارگان بالاتر می باشد. هنینگ (1942: 234) معتقد می باشد که سرعت بالای این ستارگان احتمالاً به خاطر دوری آنها از قطب ها و نزدیکی شان به دایرهالبروج می باشد؛ با این وجود، وی ستایش گاههای روز را، که ایره‌نام و اسنیه‌نام اند، انجام دهند …»، مبهم بوده و «گاههای روز» تنها شامل ایره‌نام بوده و اسنیه‌نام را در بر نمی‌گیرد.

املاء و ریشه شناسی: املای این واژه در نسخ مختلف به صورت پازند آمده می باشد: در TD1 با املای (aiiraṇm)، و در TD2, DH با املای (aiiaranąm) (پاکزاد، 2005: 313پ337). مطابق مونیرویلیامز (1960: 84)، واژه áyana- در سانسکریت لفظاً به معنی «مسیر خورشید؛ بخشی از زمان [=روز]» می باشد؛ این واژه، در زبان سانسکریت، معمولاً در کنار نام ایزدان می‌آید که در آن صورت به مناسک و مراسم مذهبی مربوط به آن ایزد که در زمانهای خاصی و به صورت دوره ای اجرا می‌گردد، اشاره می‌کند. در دین زرتشتی نیز، این واژه در ارتباط با نام ایزدان موکل بر روزهای ماه، معنای «روز» به خود می‌گیرد و به نیایش های مخصوصِ هر یک از ایزدان روز اطلاق می‌گردد که به صورت دوره ای (= هر سی روز یک بار) تکرار می‌شوند: هند و ایرانی آغازین: *Haiiara-/ *Haiiana- از ریشه *Hai- «رفتن» (لوبوتسکی، 2009: 19)؛ سانسکریت: áyana- «مسیر (خورشید)، دوره» (مونیرویلیامز، 1960: 84)؛ اوستایی: aiian- ، aiiar- «روز، روز هنگام» (رایشلت، 1911: 217؛ مایرهوفر، 1992: 154)؛ فارسی میانه: Ayaranąm «ایره‌نام» (بهار، 1345: 400)؛ پازند: Ayaranąm (بندهشن، 26: 108)؛ معادل فارسی نو: سی روزه.

  • §§

Ayāsrim [ˀyˀslym | Av. aiiāϑrima-]

(تقسیمات سال: گاهنبار)

* ایاسریم، به معنی «کوچ»: نام چهارمین گاهنبار؛ آغاز زمستان دینی.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

توضیحات و ریشه شناسی: ایاسریم نام گاهنبار چهارم می باشد که برگرفته از واژه اوستایی aiiāϑrima- به معنی «بازگشت» می باشد. رایشلت (1911: 299)، واژۀ اوستایی aiiāϑrima- را به معنی «(زمان) بازگرداندن گله به خانه» گرفته می باشد. بنابر بندهشن (1-الف: 23)، آفرینش گیاه در این گاهنبار رخ داده می باشد که از 1 تا 25 مهرماه، بمدت 25 روز به طول انجامید. در نتیجه، جشن این گاهنبار از 26 تا 30 مهرماه می باشد و این پنجه را «ایاسریم گاه» می‌خوانند. میان ماه مهر و گاهی قوت گرفته و گاهی ضعیف می‌گردد. در نتیجه، تاثیرات هر سیاره ای در درجۀ مشخصی از برجی معین به اوج خود می‌رسد که آن برج را در تنجیم، خانۀ شرف و آن درجه را درجۀ شرف می‌نامند. در التفهیم (بیرونی، 1352: 397-398) در مورد شرف سیارات آمده می باشد: «این برجهایی می باشد که ستارگان را همچنان می باشد زیرا ملکان را نشست گاه و جایگاه عزّ، و اندرین برجها نامبردار و بلند همی‌گردند. و اندرین برجها درجات می باشد که شرف به آن منسوب می باشد». مطابق بندهشن (5الف: 10)، هر سیاه ای دارای بالست (شرف)، نشیب (هبوط)، کده (بیت)، و پتیاره (وبال) می باشد. اینکه در اول هزارۀ ترازو، همه سیارات که در خانۀ شرف خود ساکن ایستاده بودند شروع به حرکت کردند، نکته ایست که کلیه منجمان و کتب نجومی آنرا تأیید می‌کنند؛ برای نمونه، در تاریخ بلعمی (1386: 82) آمده می باشد: «زیرا سال به میزان رسید، … [سیارات] از شرف خود بیرون آمدند». در نجوم سنتی، موقعیت سیارات نسبت به بروج فلکی در آغاز دنیا، در جدولی بنام زایچه کیهان (یا طالع عالم) ثبت شده می باشد. این جدول در نسخه های مختلف بندهشن (5الف: 1-2) ترسیم و تشریح شده می باشد. در این جدول، سیارات و عقدتین به توضیح زیر در خانه های شرف خود هستند: 1) خورشید در برج بره؛ 2) ماه در برج گاو؛ 3) مشتری در برج خرچنگ؛ 4)

 واژه‌نامه نجومی و تنجیمی بندهشن‌

برای دیدن تکه های بیشتری از این پایان نامه و دانلود فایل پایان نامه با فرمت ورد ، خرید و دانلود آنی فایل متن کامل با فرمت ورد می توانید به لینک پایین صفحه مراجعه نمایید:

 دانلود از لینک پایین صفحه

دانلود پایان نامه ارشد : واژه‌نامه نجومی و تنجیمی بندهشن‌