پایان نامه با کلید واژگان ضمن خدمت، آموزش ضمن خدمت، کوتاه مدت، طلاق

می‌شود. در غالب موارد این آموزشها به افرادی ارائه می‌شود که برای مشاغل خاصی انتخاب و برگزیده شده اند و باید ظرف مدت کوتاهی (از چند هفته تا چند ماه) تخصص و مهارت لازم را به دست آورند و پس از طی موفقیت آمیز دوره‌،در شغل مورد نظر مشغول به کار شوند.
۲- آموزشهای بلندمدت
آموزشهای بلند مدت نیز همانند آموزشهای کوتاه مدت برای آماده سازی افراد جهت تصدی مشاغل خاصی صورت می پذیرد، با این تفاوت که مدت آموزش طولانی تر و محتوای آموزشی مشتمل بر مهارتها و معلومات علمی و عملی است. مراکز آموزش عالی‌، موسسات حرفه ای و دانشگاه‌ها عمدتاً این نوع آموزشها را ارائه می دهند.
بنابراین اعم از اینکه این آموزشها کوتاه مدت یا بلند مدت باشند‌، آموزش قبل از خدمت به آن نوع آموزشی اطلاق می‌شود که قبل از ورود به مؤسسه یا استخدام به او ارائه می‌شود و در بسیاری از موارد شرط استخدام افراد طی موفقیت آمیز این دوره‌هاست.
۲-۸-۲- آموزش ضمن خدمت
اگر چه در بیشتر موارد افراد هنگام ورود به سازمان، آموزشهای رسمی و نظامداری را از طریق دانشگاه‌ها یا مؤسسات آموزش عمومی پشت سرگذاشته‌اند، به علت کلی بودن نوع آموزشها و نیز ماهیت مشاغل که نوعاً نیازمند تخصص و خبرگی ویژه‌ای است، در هنگام اشتغال، افراد نیازمند گذراندن آموزشهای خاصی می‌باشند؛ به عبارت دیگر همگام با استخدام فرد در سازمان، ماهیت مشاغل، وظایفی که فرد باید در شغل مورد تصدی انجام دهد، ابزارها و وسایل ضروری برای اجرای کار و روشهای انجام دادن امور مستلزم آن است که فرد درباره نحوه اجرای وظایف محوله، آموزشهای ویژه‌ای را دریافت نماید.
بنابراین آموزش ضمن خدمت از لحاظ سازمانی به آن نوع آموزشی اطلاق می‌شود که عموماً:
پس از استخدام فرد در مؤسسه یا سازمان صورت می پذیرد.
هدف و منظور از این نوع آموزش آماده سازی برای اجرای بهینه وظایف و مسئولیتهای شغلی است.
این نوع آموزشها عمدتاً در سه محور اساسی توسعه دانش‌، بهبود مهارت‌ها و ایجاد یا تغییر نگرش ها۲۳ ارائه می‌شود.(نقل ازفورد۲۴،۱۹۹۹)
جهت‌گیری اصلی این آموزشها‌، مشاغل یا وظایف مورد تصدی است.(فتحی واجارگاه،۱۳۸۶،۴الی۷)
۲-۹- انواع آموزش های ضمن خدمت
آموزش ضمن خدمت با توجه به ماهیت آموزشها، مدت زمانی که برای آموزش در نظر گرفته می‌شود و نیز هدف و منظور از آموزش متفاوت است. به این اعتبار آموزشهای ضمن خدمت را می‌توان بر حسب زمان به سه دسته آموزشهای کوتاه مدت‌، بلند مدت و ترکیبی تقسیم نمود. براساس هدف آموزشهای ضمن خدمت نیز، می‌توان انواع آموزشهای توجیهی، بازآموزی، جبرانی و دانش‌افزایی یا آموزشهای ارتقا را بر شمرد. آموزشهای ویژه و تخصصی نیز تقسیم‌بندی آموزشهای ضمن خدمت براساس ماهیت آنها است که در ذیل به شرح هر یک می پردازیم:
۲-۹-۱- انواع آموزشهای ضمن خدمت بر حسب زمان
آموزشهای ضمن خدمت با توجه به زمان به سه دسته ذیل تقسیم می شوند:
۱- آموزشهای کوتاه مدت تخصصی
آموزشهای کوتاه مدت تخصصی به آن دسته از آموزشهای ضمن خدمت اطلاق می‌شود که از لحاظ زمانی محدود و از چند هفته تا چند ماه متغیر است‌. فلسفه اصلی آموزشهای ضمن خدمت نیز در حقیقت مبتنی بر طراحی این گونه آموزشها است؛ زیرا از یک سو این نوع آموزشها دقیقاً در رابطه با وظایف و مسئولیتهای شغلی ارائه می‌شوند و از سوی دیگر این آموزشها اساساً مبتنی بر نیازهای مهم سازمان و کارکنان هستند (اپید، ۲۵۱۹۹۲).
۲- آموزشهای بلند مدت
آموزشهای بلند مدت به آن دسته از آموزشها اطلاق می گردد که نخست از لحاظ زمانی وسیعند و دوم به اخذ مدرک تحصیلی بالاتر منجر می شوند..این نوع آموزشها اغلب به سه صورت یا نظام ارائه می‌شود:
آموزشهای بلند مدتی که دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی رسمی خارج از سازمان برگزار می‌نمایند و پرسنل سازمان در این دوره‌ها شرکت می‌کنند.
درپاره‌ای از موارد که سازمان امکانات و تجهیزات لازم برای برگزاری دوره‌های بلند مدت را دارد به طور مستقل نسبت به تشکیل دوره‌های بلند مدت اقدام می‌کند و به کارکنان مدارک تحصیلی ویژه اعطا می‌گردد که عموماً در داخل سازمان ذیربط معتبر است.
دوره‌هایی که با همکاری مراکز آموزشی سازمان ذیربط‌، دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی عالی معتبر و رسمی صورت می‌پذیرد. در این نوع آموزشها‌، معمولاً دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی محلی عهده‌دار ارائه آموزشهای تخصصی و نظارت بر عملکرد مراکز آموزشی سازمانها می‌باشند.
۳- آموزشهای ترکیبی یا میانگین
از لحاظ زمانی آن دسته از آموزشهای ضمن خدمت را می گویند که اگر چه به صورت دوره‌های کوتاه مدت تخصصی و در فواصل زمانی محدود ارائه می شوند، از لحاظ هدف، ساختار معینی دارند و در نهایت به اخذ مدرک تحصیلی بالاتر منجر می‌شوند.
۲-۹-۲ – انواع آموزشهای ضمن خدمت بر حسب هدف
آموزشهای ضمن خدمت را می توان براساس هدف آموزشها به انواع توجیهی، بازآموزی، جبرانی و دانش‌افزایی تقسیم نمود.
۱- آموزشهای توجیهی۲۶
آموزشـهای توجیهی به آن دسته از آموزشهای ضمن خدمت اطلاق می‌شود که برای هماهنگی و آگاه سازی کارکنان جدید الاستخدام ارائه می‌گردد تا انطباق لازم میان رویه‌های فردی کارکنان و انتظارات سازمانی به وجود آید. نظر به ضرورت آگاهی کارکنان از شرایط، مقررات‌، اهداف‌، تشکیلات و ساختار سازمانی، آموزشهای توجیهی در زمره یکی از انواع مهم آموزشهای ضمن خدمت قرار می‌گیرد.
۲- بازآموزی۲۷
یکی دیگر از انواع آموزشهای ضمن خدمت‌، آموزشهای مجدد یا بازآموزی است. منظور از بازآموزی عبارت است از آن آموزشهایی که برای یادآوری و تکرار محتوای آموزشی که قبلاً فراگرفته شده است، سازماندهی و اجرا می‌شود. برای مثال در صورتی که برای مدیران سازمان برخی از دروسی را که قبلاً در دانشگاه و درباره مدیریت گذرانیده‌اند، مجدداً برای یادآوری و بیان تحولات جدید ارائه گردد، به اصطلاح بازآموزی گویند.
۳- آموزشهای جبرانی
این نوع آموزشها معمولاً در صدد جبران و تکمیل آموزشهای کارکنان سازمان می‌باشد. آموزشهای جبرانی یا تکمیلی از آنجا ضرورت یافته است که در برخی از کشورهای جهان سوم‌، کارکنان سازمان با دانش و مهارت اندک یا سطح تحصیلات پایین تر از استاندارد مورد نظر استخدام شده‌اند‌. دلیل وقوع چنین امری عموماً ضرورتهای سیاسی، اقتصادی و فرهنگی است. اما پس از آنکه سازمان استقرار و ثبات لازم را بدست آورد، برای بهبود وضعیت تحصیلی و آموزشی کارکنان خود اقدام می‌نماید تا شرایط آموزشی‌شان با حداقل شرایط مورد نیاز برای احراز مشاغل خاص انطباق داشته باشد (اپید،۱۹۸۹).
۴- دانش افزایی
داش افزایی یا آموزشهای ارتقاء آن دسته از آموزشهای ضمن خدمت را شامل می‌شود که دو هدف اساسی را به طور همزمان دنبال می‌کند:
ارائه پیشرفتها و اطلاعات علمی جدید به کارکنان در خصوص حرفه مورد تصدی
کمک به کارکنان در جهت کسب صلاحیتها و مدارک تحصیلی بالاتر
۲-۹-۳- انواع آموزشهای ضمن خدمت بر حسب ماهیت
آموزشهای ضمن خدمت را همچنین می توان براساس ماهیت آنها طبقه بندی کرد. از این رهگذر آموزشهای ضمن خدمت به انواع تخصصی (ویژه) و عمومی تقسیم می شوند:
۱- آموزشهای ویژه یا تخصصی
در این نوع آموزشها‌، عموماً مطالب و موضوع‌هایی مورد بحث واقع می‌شود که در دوره‌های آموزشی قبل از خدمت به اندازه کافی مورد توجه قرار نگرفته است و از آنجا که نیازهای سازمان ایجاب می‌کند که فرد از مهارتها و توانائیهای ویژه‌ای برخوردار باشد‌، این آموزشها طراحی و اجرا می‌شود.
۲- آموزشهای عمومی
این نوع آموزشها برای ایجاد وحدت بینش‌، نگرش و طرز تفکر در بین کارکنان سازمان و نیز ایجاد یا توسعه برخی مهارتهای عمومی به کارکنان ارائه می‌شود. در برخی موارد نیز تعمیق نگرش‌ها‌، بینش‌ها یا مهارتهای عملی (که عمدتاً در سطح مطلـوبی نیست) هدف اصلی این آموزشها را تشکیل می‌دهد (فتحی‌واجارگاه‌، ۱۳۸۶‌، ۸ الی ۱۵).
۲-۱۰- اهداف آموزش ضمن خدمت کارکنان
اهداف آموزش ضمن خدمت عموماً بیانگر نقاط مطلوب است. از لحاظ نظری‌، نقاط مطلوب به ایدئالها، ارزشها‌، باورها و ترجیحات اشاره می کند. بنابراین‌، اهداف آموزش ضمن خدمت نوعاً بیانگر مقاصد و اهدافی است که رسیدن به آنها مطلوب باشد‌. متأسفانه هرجا مسأله مطلوبیت مطرح می‌شود‌، اختلاف نظر بسیار زیاد می‌شود.دلیل این امر آن است که داوری درباره مطلوب بودن یک پدیده غالباً براساس ارزشها صورت می پذیرد(جنتری۲۸،۱۹۹۴). بدین ترتیب اهداف آموزش ضمن خدمت نیز تا حدودی زیادی تحت تأثیر این داوری و در نتیجه اختلاف نظر قراردارد. به این دلیل اهداف آموزش ضمن خدمت در کشورهای مختلف دنیا همانند اهداف آموزش و پرورش تحت تأثیر مجموعه متنوعی از متغیرهای سیاسی‌، اجتماعی‌، اقتصادی و فرهنگی قراردارد که با این همه مهمترین مواردی که به منزله مقاصد نسبتاً مشترک سازمانها و نظامهای مختلف در خصوص آموزش ضمن خدمت قابل ذکر است به شرح زیر می باشد:
هماهنگ و همسو نمودن کارکنان با سازمان
افزایش رضایت شغلی و بهبود روحیه کارکنان
کاهش حوادث وضایعات کاربردی
به هنگام سازی دانش و توانش نیروی انسانی در سازمان
کمک به تغییر و تحولات سازمانی
انطباق با شرایط و اوضواع و احوال اجتماعی
تقویت روحیه همدلی و همکاری در بین کارکنان سازمان.(فتحی‌واجارگاه،۱۳۸۶،ص۴۰ الی ۴۵)
یونسکو(۱۹۹۰) اهداف آموزش ضمن خدمت کارکنان را به این ترتیب می داند:
توسعه دانش‌، مهارت و نگرش های لازم برای موفقیت و بهبود عملکرد
شناسایی و پرورش استعداد های نهفته کارکنان
آشنا کردن کارکنان با اهداف و موفقیت سازمان
کاهش اتلاف و ضایعات کاری
افزایش رضایت شغلی کارکنان
کاهش سوانح کاری
فراهم آوردن زمینه ترفیع شغلی کارکنان
انگیزش کارکنان(فارغ،۱۳۸۸)
میرکمالی اهداف آموزش ضمن خدمت را موارد زیر می داند:
هماهنگی با تغییرات و پیشرفت علمی و تکنولوژی
هماهنگی با نیازهای جدید جامعه و ارباب رجوع
توسعه مهارت های ادراکی‌، روابط انسانی و فنی
کسب نگرش درست و آمادگی برای ایجاد تغییر در سازمان
توسعه شناخت نگرش و دید کلی افراد نسبت به سازمان
تأمین نیروی انسانی به منظور جایگزین کردن افراد جدید به جای افراد خارج شده از خدمت
بهره گیری مناسب از امکانات و پرهیز از ضایعات کاری
بهبود بهره وری
ارتقای شایستگی شغلی
۱۰- حل مشکلات سازمانی (میرکمالی‌، ۱۳۷۷‌، ۵ -۱۰)
۲-۱۱- اصول آموزش ضمن خدمت
ساندر۲۹‌ یکی از دانشمندان حوزه آموزش ضمن خدمت اصول و شاخص های مهم برنامه‌های آموزش ضمن خدمت را به این ترتیب بیان می‌نماید:
-آموزش ضمن خدمت یک نظام یادگیری مادام العمرو رشد حرفه ای پیوسته است‌.
-آموزش ضمن خدمت ایده تأکید کننده و نیز ارتقاء دهنده آموزش های مدرسه است.
-آموزش ضمن خدمت به عنوان پاسخی

دیدگاهتان را بنویسید