پایان نامه درباره قانون مالیات‌های مستقیم و استانداردهای حسابداری

دانلود پایان نامه

همان طور که برای انجام حسابرسی مالی معیارهایی جهت تهیه گزارش حسابرسی مالی باید رعایت شود، برای تنظیم و تهیه گزارش حسابرسی مالیاتی نیز باید معیار خاصی رعایت گردد.
معیارهای حسابرسی مالیاتی
شمس احمدی (1385) در مقاله‌ای معیار حسابرسی مالیاتی را بیان کرده است. حسابرسی به مفهوم عام آن عبارت است از انطباق ادعای قابل اندازهگیری با معیارهای از پیش تعیین‌شده توسط رسیدگی‌کننده مستقل و ارائه گزارش نتایج آن. بنا بر همین تعریف، حسابرسی صورت‌های مالی عبارت است از اظهارنظر در خصوص انطباق صورت‌های مالی با استانداردهای حسابداری توسط حسابرس مستقل و ارائه گزارش حسابرسی. استانداردهای حسابرسی در این خصوص ضوابطی است که توسط مجامع حرفهای به منظور کنترل کیفیت در فرآیند وضع میشوند. در حسابرسی مالیاتی ظاهراً ادعا، اظهارنامه مالیاتی است و ضوابطی که باید این ادعا با آن مقایسه شود قانون مالیات‌های مستقیم و بخشنامه‌های مالیاتی است اما از آنجا که نتیجه رسیدگی به صورت تشخیص مالیات است و اظهارنظری در خصوص کیفیت و سطح اطمینان گزارش تهیه‌شده انجام نمی‌گیرد، با ضوابط حسابرسی مالی انطباق ندارد و مشخص نیست که بر اساس کدام استاندارد، گزارش تهیه‌شده است، استانداردهای حسابرسی یا استانداردهای خدمات اعتبار بخشی؟ در هر صورت در هیچ یک از خدمات حسابرسان با اطمینان قطعی اظهارنشده اطلاعات مورد ادعا هیچ‌گاه تأیید نمیشوند، بلکه نسبت به انطباق ادعا با ضوابط از پیش تعیین‌شده، اظهارنظر با سطح اطمینان حسابرسان در گزارش حسابرسی مالیاتی موجود که توسط سازمان امور مالیاتی تهیه‌شده است مکلف شدهاند تا درآمد مشمول مالیات مؤدی را تعیین کنند؛ اما همان طور که اشاره شد در هیچ‌کدام از انواع گزارش های حسابرسی و یا اعتباردهی مورد ادعا تأیید یا تعیین نمیشود.
از آنجایی که حسابرسی مالیاتی بر اساس قوانین و مقررات و آییننامه‌های مالیاتی انجام میگیرد، ممکن است به دلایل مختلف بین حسابرسان مالیاتی و مأموران امور مالیاتی برای تعیین سود مشمول مالیات، اختلافهایی به وجود بیاید.
اختلاف بین سود حسابداری و سود مشمول مالیات
بین سود حسابداری و سود مشمول مالیات رابطه وجود داشته و مبنای تعیین سود مشمول مالیات سود حسابداری است و لیکن به علت تفاوت بین حسابداری مالی و حسابداری مالیاتی اختلافاتی بین این دو مورد وجود دارد و به همین دلیل سود حسابداری با اعمال تعدیلاتی، به سود مشمول مالیات تبدیل می‌گردد. از منظر تئوری های حسابداری تفاوت‌های عمده بین سود مشمول مالیات و سود گزارش‌شده حسابداری را می‌توان تحت دو عنوان اصلی طبقه‌بندی نمود:
اختلاف‌های دائمی
این نوع اختلاف‌ها از اجرای مقررات خاص یا امتیازها و محدودیت‌هایی است که به دلایل اقتصادی یا سیاسی یا اداری ناشی می‌شود و ربطی به محاسبه سود خالص حسابداری ندارد؛ و انعکاسی از محاسبه مجموع مالیاتی است که واحد انتفاعی طی عمر خود پرداخت می‌کند. مثالی برای این قبیل اختلافها، سود سپرده بانکی یا سود اوراق مشارکت، سود صادرات، معافیت ماده 132، 133 و 134 ق.م.م است که در محاسبه سود حسابداری لحاظ می‌شود اما به علت معافیت قانونی مشمول پرداخت مالیات نیست.
اختلاف‌های موقت
منظور از اختلافهای موقت، اختلافهایی است که در طی یک یا چند دوره مالی به وجود میآید و خودبخود در دوره یا دوره‌های بعدی از بین میرود و در واقع باعث ایجاد مالیات‌های انتقالی میگردد.
این اختلافها شامل دو گروه تفاوت‌های ناشی از زمان‌بندی و تفاوت‌های ناشی از مبانی ارزشیابی است.
الف) تفاوت‌های ناشی از زمان‌بندی:
تفاوت زمان‌بندی اقلام بدهکار و بستانکار در صورت سود و زیان که تفاوت‌های بین دوره‌ای نیز نامیده می‌شود. این موارد رویدادهایی است که در دوره، به سود مشمول و در دوره دیگر به سود حسابداری (قبل از مالیات) تأثیر می‌گذارند که بر اساس استانداردهای حسابداری در کشورهای مختلف دنیا چهار وضعیت ممکن شناخته شده است:
الف – 1) مبلغی که برای مقاصد مالیاتی از سود کسر شده اما از لحاظ گزارشگری مالی به دوره‌های بعد انتقال یافته است.
مثال متداول برای این وضعیت به‌کارگیری روش نزولی استهلاک برای مقاصد مالیاتی و به‌کارگیری روش خط مستقیم برای گزارشگری مالی است.
الف – 2) درآمد فروش که در دوره مالی جاری شناسایی‌شده اما از لحاظ مقاصد مالیاتی شناسایی آن به دوره‌های بعد موکول شده است مثلاً به‌کارگیری روش فروش اقساطی برای مقاصد مالیاتی و شناسایی درآمد فروش برای گزارشگری مالی.
الف – 3) سودی که در محاسبه مالیات لحاظ شده اما شناسایی آن در صورت‌های مالی به تعویق افتاده است مثلاً پیش دریافت اجاره که در دوره وصول به سود مشمول مالیات اضافه اما شناسایی آن به دوره خدمت مربوط موکول شده است.
الف – 4) هزینه‌هایی که از سود دوره جاری کسر شده اما از لحاظ محاسبه سود مشمول مالیات شناسایی آن به دوره‌های بعد موکول شده است. مثلاً هزینه‌های تضمین که در صورت سود و زیان دوره جاری منظور اما احتساب آن به عنوان هزینه‌های قابل‌قبول به دوره پرداخت مالیات واقعی آن موکول می‌شود.
ب- تفاوت‌های ارزشیابی:
تفاوت مربوط به مبانی اندازه‌گیری در حسابداری مالی و حسابداری مالیاتی که تفاوت ارزشیابی نیز نامیده می‌شود. در ارتباط با مبانی ارزشیابی به عنوان اختلاف‌های موقت مواردی در استانداردهای حسابداری برخی از کشورها مطرح‌شده که عبارت‌اند از:
ب -1) کاهش مبانی مالیات دارایی‌های استهلاک‌پذیر به دلیل تخفیف‌های مالیاتی.
ب – 2) عملیات در کشورهای خارجی که پول عملیاتی و پول گزارشگری آن یکسان است بر اساس استانداردهای برخی از کشورها پس از تغییر نرخ ارز مبنای مالیاتی برخی از دارایی‌ها و بدهی‌های عملیات خارجی می‌تواند با موارد متناظر آن به مبنای ارزش‌های تاریخی و پول کشور اصلی تفاوت داشته باشد.