واسه ترک اعتیاد از کجا باید شروع کنیم؟ 

 

زمانی که با اعتیاد دست وپنجه نرم می کنین، ترک اون از نظر خودتون یک هدف غیرممکن مثل اینکه. مهم نیس تا چه حد غرقِ اعتیاد شده باشین، اما آزادی از اون هیچ وقت غیرممکن نیس. با درمان درست، حمایت دور و بریا و یافتنِ دلیل اصلی اعتیاد، تغییر امکان پذیره. حتی اگه واسه ترک اعتیاد سعی کردین و موفق نشده اید، نباید امیدتون رو از دست بدین. شک نداشته باشین واسه آزادی از اعتیاد، مشکلاتی وجود دارن که باید اونا رو بگذرونین، اما همین که به ترک اعتیاد فکر کنین، یعنی در راه بهبود قدم ورداشته اید.

 

شکست دادن اعتیاد: تصمیم گیری واسه تغییر

واسه خیلی از کسائی که گرفتارِ اعتیاد هستن، قدم اول یا «تصمیم گیری واسه تغییر» سخت ترین قدم هستش. اگه احساس می کنین آمادگیِ تغییر رو ندارین، نگران نباشید، چون این دودلی طبیعی حساب می شه. ترک اعتیاد لازمه تغییرات زیادیه، مثلا تغییر در:

  • نحوه ی مقابله با استرس؛
  • نحوه ی گذراندن اوقات فراغت؛
  • نحوه ی انتخاب دوست؛
  • نحوه ی تفکر درباره خودتون.

با وجود اینکه میدونید ماده مخدری که گرفتارش هستین در زندگی شما مشکل ساز شده اما، طبیعیه که واسه ترکش به اختلاف داخلی دچار شید. ترک اعتیاد به زمان، انگیزه و حمایت دور و بریا نیاز داره. شما حق دارین قبل از شروع درمان، موقعیت شخصی خودتون رو آزمایش کنین.

فکر کردن به تغییر

  • مراقب زمان و میزان مصرف تون باشین تا بتونین به نقش اعتیاد در زندگی تون بهتر پی ببرین.
  • فهرست مشکلات و امتیازات ترک اعتیاد، همین طور هزینه ها و امتیازات نبود ترک اعتیاد رو تهیه کنین.
  • به چیزایی که در زندگی واسه تون مهم هستن، فکر کنین: همسر، فرزندان، شغل، سلامتی و علایق تون. اعتیاد شما چه تأثیراتی بر اونا می ذاره؟
  • نظرِ فردی رو که به اون اعتماد دارین درباره اعتیادتان بپرسید.
  • از خودتون بپرسید چه چیزایی مانع تغییر شما می شن و چه چیزایی می تونن به تغییر شما کمک کنن؟

آمادگی واسه ترک اعتیاد در ۵ مرحله مهم

  1. دلایل ترک اعتیاد رو به خودتون یادآوری کنین.
  2. سعیای گذشته خود رو واسه ترک اعتیاد بررسی کنین. اقدامات موثر یا بی فایده رو شناسایی کنین.
  3. اهداف دقیق و قابل اندازه گیری ای رو واسه خودتون مشخص کنین، مثلا روز خاصی واسه شروع ترک اعتیاد یا محدود کردنایی واسه مصرف مواد مخدر.
  4. تموم چیزایی رو که یادآور اعتیاد شمان از خونه، محل کار و جایای دیگر دور کنین.
  5. به خونواده و دوستان خود اعلام کنین که قصد ترک اعتیاد دارین و از اونا خواسته حمایت کنین.

آشنایی با گزینه های درمانی

پس از اینکه تصمیم به ترک اعتیاد گرفتید، وقتِ اینه که به دنبال گزینه های درمانی تون برید. هنگام سبک سنگین کردن گزینه های درمانی به یاد داشته باشین که:

هیچ درمانی واسه همه موثر نیس. افراد مختلف نیازای متفاوتی دارن. درمان اعتیاد باید با موقعیت فرد معتاد متناسب باشه. یافتن یک برنامه درست واسه ترک اعتیاد خیلی مهمه.

در مراحل ی درمان نباید فقط به اعتیاد فرد پرداخته شه. اعتیاد کل زندگی فرد رو تحت اثر قرار می ده، مثل روابط، شغل، بهداشت و سلامت روانی. موفقیت درمان به ایجاد یک راه جدید واسه زندگی و یافتن دلایلِ اصلی روی آوردن به اعتیاد بستگی داره. مثلا، ممکنه وابستگی به مواد مخدر به دلیل نبود توانایی فرد در مدیریت استرس باشه که در این صورت، فرد باید راه های سالم تری رو واسه مقابله با موقعیتای استرس زا پیدا کنه.

تعهد و پیگیری واسه به نتیجه رساندن مراحل ی درمان مهمه. ترک اعتیاد یک مراحل ی سریع و آسون نیس. کلا، هرچه سابقه اعتیاد فرد طولانی تر باشه، مراحل ی درمان اونم طولانی تر هستش. در هر صورت، مراقبتای دراز مدت تکمیلی واسه بهبود، لازمن.

جایای خیلی واسه دریافت کمک وجود دارن. همه افراد به سم زدایی مراقبت شده ی پزشکی یا اقامت دراز مدت در مراکز ترک اعتیاد نیاز ندارن. مراقبتی که فرد معتاد به اون نیاز داره به عوامل مختلفی بستگی داره، مثل سن، سابقه اعتیاد و شرایط پزشکی یا روانی. علاوه بر پزشکان و روان شناسان، خیلی از روحانیون، مددکاران اجتماعی و مشاوران واسه درمان اعتیاد خدماتی رو ارائه می کنن.

زمانی که تصمیم به ترک اعتیاد گرفتید، علاوه بر ترک، واسه هرگونه مشکل پزشکی یا روانی ِ دیگری هم که به اون دچارید، کمک بگیرین. شانس موفقیت شما در ترک اعتیاد با درمان کامل ، بیشتر می شه. لب کلام اینه که فرد معتاد از یک تیم یا مرکز درمانی، خدمات ترک اعتیاد و سلامت روان رو توأم دریافت کنه.

خواسته کمک

سعی نکنین به تنهایی اعتیاد خود رو ترک کنین. موفقیتِ هر راه و روش درمانی، به داشتن تشویق کننده و پشتیبان بستگی داره. هرچقدر دور و بریا بیشتری واسه دل گرمی و مشورت داشته باشین، شانس درمان تون بیشتر می شه.

به حمایت خونواده و دوستان نزدیک خود امید داشته باشین. حمایت این افراد سرمایه باارزشی در مراحل بهبوده. اگه به خاطر شکستای گذشته تون در ترک اعتیاد، تمایلی به پناه آوردن به عزیزان خود ندارین از مشاور خواسته کمک کنین.

با آدمای سالم روابط اجتماعی برقرار کنین. اگه زندگی اجتماعی شما در گذشته به مواد مخدر متکی بوده، چاره ای جز قطع روابط ناسالم و ایجاد روابط جدید نخواهید داشت. ایجاد رابطه با دوستان سالم و دل سوز که از شما در مراحل ی درمان حمایت کنن، خیلی مهمه. سعی کنین در یک کلاس ثبت نام کنین، در رویدادهای اجتماعی مشارکت داشته باشین و به گروه های مدنی ملحق شید یا در انجمنای خیریه داوطلبانه شرکت کنین.

به کمپای ترک اعتیاد برید. این کمپا فضای امن و مجهزی رو واسه گذراندنِ زمان درمان فراهم می کنن، به ویژه واسه کسائی که سرپناهی ندارن یا در محیطی زندگی می کنن که بیشتر افراد آلوده به مواد مخدر هستن.

جلسات درمانی رو جدی بگیرین. به کمپای ترک اعتیاد که دارای تابلو و مجوز رسمی از سازمان بهزیستی هستن مراجعه کنین و در جلسات آزاد اونا شرکت کنین تا با تجربیات بقیه در مورد ی ترک اعتیاد و کارایی که واسه پاک ماندن انجام دادن، آشنا شید. سپری کردن زمان با کسائی که مشکل شما رو درک می کنن و راه بهبود رو گذروندن، خیلی مؤثره.

یادگیریِ روشای سالم واسه مقابله با استرس

پس از فکر کردن به تغییر و شروع درمان، بازم باید با مشکلاتی روبرو شید که باعث اعتیاد شما شدن. در گذشته واسه فرونشاندن احساسات دردناک، آروم کردن خودتون پس از یک روز سخت یا فراموش کردن مشکلات ، از مواد مخدر استفاده کردین؟ زمانی که مراحل ی درمان رو شروع می کنین، ممکنه دوباره سروکله ی این احساسات منفی (که قبلا سعی می کردین با مواد مخدر سرکوب شون کنین)، پیدا شه. واسه موفقیتِ درمان، اول باید مشکلات پایه ای زندگی تون رو حل کنین.

زمانی که مشکلات پایه ای زندگی تون رو حل کردین، بعضی وقتا ممکنه استرس، تنهایی، ناامیدی، خشم، شرمساری و استرس رو تجربه کنین، اما فراموش نکنین که همه این احساسات طبیعی هستن. یافتن راه های سالمِ مقابله با این احساسات هنگام بروز اونا، بخش مهمی از درمان و بهبود شما هستش.

از بین بردن استرس بی مواد مخدر

اعتیاد معمولا از سعیای نادرست واسه مدیریت استرس نشأت میگیره. خیلی از آدما واسه آروم کردن خودشون پس از اتفاقات استرس زا و تلخ یا سرپوش گذاشتن روی خاطرات و احساسات دردناک، به الکل و مواد مخدر پناه میارن، اما واسه مدیریت استرس، راه های سالم تری هم هست.

شما می تونین مشکلات تون رو بی تکیه به اعتیاد مدیریت کنین. راه حلای سریع و جور واجورِ مقابله با استرس واسه یه سری از آدما بهتر از بقیه جواب می ده. نکته ی مهم اینه که راه حل مناسب خودتون رو پیدا کنین. زمانی که به توانایی خودتون واسه مقابله ی سریع با استرس اطمینان پیدا کنین، روبرو شدن با احساسات شدید دیگر مثل گذشته، تهدیدآمیز یا دردناک نخواهد بود.

  • ورزش کنین. پیاده رویِ سریع می تونه واسه تغییر روحیه ی شما کافی باشه. یوگا و مدیتیشین هم روشای خوبی واسه سرکوب استرس و یافتن تعادل هستن.
  • از محیطی که در اون با استرس روبرو شدین، دوری کنین. از نور آفتاب، هوای تازه و تماشای مناظر زیبای بیرون لذت ببرین.
  • سعی کنین از نوازش گربه، سگ یا هر حیوان خونگی دیگری که دارین، آرامش بگیرین.
  • از حس بویایی تون بهره بگیرین. گلا یا دانه های قهوه رو بو کنین یا از بوییدن عطری لذت ببرین که خاطرات شیرینی از گذشته رو به یاد شما میاره. چشمان تون رو ببندید و اون خاطرات شیرین رو تجسم کنین تا استرس رو از خودتون دور کنین.
  • از خودتون پذیرایی کنین. واسه خودتون چای بریزین، به گردن و شونِه هاتون نرمش بدین. دوش آب گرم بگیرین.
این مطلب مشابه را هم بخوانید :   - قسمت 2

باعثا و تمایلات شدید خود رو کنترل کنین

بهبود شما به پاک شدن تون ختم نمی شه. مغز شما واسه بهبود و بازسازیِ ارتباطات گذشته به زمان نیاز داره. بین این بازسازی، ممکنه دوباره به مصرف مواد مخدر تمایل پیدا کنین، اما می تونین با دوری از آدما، جایا و موقعیتایی که باعث تمایل شما به مصرف مواد هستن، از روند بهبود خود پشتیبانی کنین.

از دوستانی که مواد مصرف می کنن دوری کنین. با این افراد رفت و اومد نکنین. با کسائی رابطه داشته باشین که از تصمیم شما واسه ترک اعتیاد حمایت می کنن، نه کسائی که سعی می کنن شما رو به عادتای خراب کردن کننده گذشته جهت بدن.

از نوشیدن مشروبات الکلی خودداری کنین. مشروبات الکلی موجب تضعیف خودمون داری و قضاوت شما می شن و تضعیف این دو خیلی آسون شما رو به مصرف مواد مخدر جهت می ده. متأسفانه رسیدن به مواد مخدر خیلی سخت نیس و وسوسه ی مصرف مواد حتی در زمان درمان هم زیاد هستش. پس بهترین کار اینه که از هرگونه موقعیت و محیطی که به نحوی با مواد مخدر در ارتباطه، دوری کنین.

اطلاعات درستی رو درباره سابقه اعتیاد خود به درمان گر بدین. اگه از مصرف داروهای خونه منع شدین، اما به خدمات پزشکی یا دندان پزشکی نیاز دارین و درد می کشین، رو راست بگید و خواسته کمک کنین تا راه چاره ای به شما پیشنهاد بشه یا کمه کمِ داروهای لازم واسه شما تجویز شن. شما هیچوقت نباید به خاطر اعتیادی که گریبان گیر شما بوده، احساس شرم یا پستی کنین یا از مصرف دارو واسه آرامش درد منع شید. در صورت مشاهده ی اینجور رفتارهایی، واسه ترک اعتیاد باید به مراکز دیگری مراجعه کنین.

در استفاده از داروهای نسخه دار با احتیاط باشین. از این داروها خودداری کنین یا اگه مجبور به استفاده از اونا هستین، خیلی طرف احتیاط رو رعایت کنین. داروهایی که وسوسه یا احتمالِ سوءاستفاده از اونا بالاست، عبارتند از: خونها، قرصای خواب آور و داروهای ضد استرس.

مقابله با تمایل به مصرف مواد مخدر

بعضی وقتا نمیشه جلوی تمایلات رو گرفت، پس آشنایی با راه های مقابله با این وسوسها مهم و ضروریه:

  1. خودتون رو سرگرم فعالیتی کنین که حواس تون رو پرت کنه: کتاب بخونین، با دوستان تون ملاقات کنین، به سینما برید، خودتون رو غرق یک سرگرمی کنین، پیاده روی یا ورزش کنین. زمانی که خودتون رو سرگرم این کارا کنین، میل به مصرف مواد مخدر کاهش پیدا میکنه.
  2. درباره این تمایل با بقیه صحبت کنین: هر زمان که تمایل به مصرف مواد مخدر به سراغ تون اومد، این موضوع رو با دوستان یا اعضای خونواده در بین بذارین. صحبت کردن می تونه در شناسایی دقیق منبع این تمایل، خیلی مفید باشه. امتیاز دیگر صحبت کردن اینه که معمولا باعث فرونشاندن این تمایل خراب کردن کننده می شه و به حفظ تعهد شما واسه ترک اعتیاد کمک می کنه. پس، نباید تمایل به مصرف مواد مخدر احساس بدی رو در شما بسازه، چون خیلی آسونِ صحبت کردن با بقیه می تونین با اون مقابله کنین.
  3. مِیل سواری کنین: خیلی از آدما سعی می کنن در برابر تمایلات خود مقاومت کنن، در حالی که بعضی از این تمایلات اون قدر قوی هستن که نمیشه اونا رو ندیده گرفت. زمانی که با این تمایلات روبرو می شید، بهتره مثل یک موج سوار روی امواج تمایلات منفی سوار شید تا اوج بگیرن، بشکنند و آخرسر به امواج کف آلودِ ضعیف تبدیل شن. به این تکنیک «میل سواری» میگن.
  4. افکارتان رو به رقابت بکشین و اونا رو تغییر بدین: خیلی از آدما هنگام روبرو شدن با میل شدید به مصرف مواد، فقط اثراتِ مثبت مواد مخدر رو به یاد میارن و نتایج منفی اونو فراموش می کنن. پس، بهتره به خودتون یادآوری کنین که اگه دوباره به مواد روی بیارین، حال تون بهتر نخواهد شد و هر تلاشی که واسه ترک اعتیاد کردین، به هدر خواهد رفت. مهم تر از همه، عزیزان تون رو ناامید می کنین. واسه اینکه این نتایج رو فراموش نکنین، می تونین اونا رو روی یک کارت کوچیک بنویسین و همیشه همراه خود داشته باشین.

این چار راه حل از طرف «مؤسسه ی ملی سوءمصرف مشروبات الکلی و اعتیاد به الکل» اقتباس شده.

یک زندگی با معنی و خالی از مواد مخدر بسازید

شما می تونین با داشتنِ فعالیتا و علایقی که به زندگی تون معنا میدن، از خودتون در برابر وسوسهای بازگشتن به اعتیاد، محافظت کنین. خیلی مهمه که به کارایی مشغول شید که از انجام شون لذت می برین و به شما احساس مفید بودن میدن. زمانی که زندگی شما پُر از فعالیتای مفید و هدفمند شه، دیگر اعتیاد جذابیتی واسه شما نخواهد داشت.

یک سرگرمی جدید پیدا کنین: کارایی رو بکنین که شما رو به تخیل و خلاقیت وامی دارن. خودتون رو سرگرم کارایی کنین که همیشه دوست داشتین روزی اونا رو بکنین.

سرپرستی یک حیوان خونگی رو قبول کنین: بله! قبول کردن یک حیوان خونگی مسئولیت مهمیه، اما این احساس رو به شما می ده که موجود دیگری شما رو دوست داره و به مراقبتایی که از اون می کنین نیازمنده. ، وجود حیوان خونگی باعث می شه به خاطر اون از خونه بیرون برید و فعالیت جسمی تون رو بیشتر کنین.

عضو فعالی از جامعه ی خود باشین: مشارکت و فعالیت در گروه های اجتماعی سالم رو جانشینِ اعتیاد خود کنین. داوطلبانه در مساجد، انجمنای خیریه و هر جای دیگری که وجودتون می تونه واسه بقیه مفید باشه، شرکت کنین.

اهداف معناداری رو واسه خودتون مشخص کنین: داشتن هدفی که به امید رسیدن به اون سعی کنین مثل پادزهر قدرتمندی در برابر اعتیاد عمل می کنه. مهم نیس این اهداف چه باشن بلکه مهم اینه که شما اهدافی دارین و واسه رسیدن به اونا مصمم هستین.

مراقب سلامتی تون باشین: ورزش منظم، خواب کافی و عادات غذایی سالم به بالا نگه داشتن سطح انرژی و پایین نگه داشتن سطح استرس شما کمک می کنن. هر چقدر بیشتر بتونین سالم بمونین و احساس جسمی خوبی داشته باشین، پاک ماندن تون آسون تر میشه.

اجازه ندین برگشت کردن اعتیاد بر شما مسلط شه

برگشت کردن اعتیاد، بخش رایجی از مراحل ترک اعتیاده. با اینکه برگشت کردن این مریضی اتفاق ناامیدکننده ایه، اما می تونه فرصتی واسه مرور اشتباهات گذشته، شناسایی باعثای بیشتر و اصلاح روند درمان باشه.

چه عواملی باعث برگشت اعتیاد می شن؟

باعثای متنوعی می تونن افراد رو در خطرِ بازگشت به الگوهای مخرّب قدیمی قرار بدن. دلایل یا زمینه های برگشت اعتیاد واسه هر فردی متفاوت از دیگریه. بعضی از دلایل عادی اون عبارتند از:

  • احساسات منفی (خشم، غم، آسیب روحی یا استرس)؛
  • احساسات مثبت (اینکه بخواهید حال تون از اون چه که هست بهتر بشه)؛
  • ناراحتی جسمی (مشکلاتِ ترک اعتیاد یا درد فیزیکی)؛
  • آزمودنِ خودمون داری («من می تونم فقط یک نخ سیگار بکشم و وسوسه نشم»)؛
  • دعوا با بقیه (جروبحث با همسر، خونواده یا دوستان نزدیک)؛
  • فشارهای جامعه واسه مصرف (تصور اینکه مصرف مواد مخدر چیز غیر معمولی نیس)؛
  • مهمانیا و اوقات خوش با خونواده با دوستان.

نکته ی مهمی که باید به یاد داشته باشین اینه که برگشتِ اعتیاد به معنای شکست مطلق درمان نیس. هیچوقت امیدتون رو از دست ندین. با دکتر یا مشاور خود تماس بگیرین و دوباره در جلسات ترک اعتیاد شرکت کنین. زمانی که دوباره واسه ترک اعتیاد آمادگی پیدا کردین به باعثایی که باعث برگشت اعتیاد شما شدن، قدمایی که اشتباه برداشتید و قدمایی که می تونستید وردارین، فکر کنین. هر زمان که اراده کنین می تونین دوباره مراحل ی ترک اعتیاد رو از نو شروع کنین و از تجربه شکستای قبلی خودتون و بقیه واسه تقویت تعهد دوباره ی خودتون بهره بگیرین.

برگرفته از: Helpguide.org