واسه خرید و عوض کردن لاستیک ماشین باید به چه نکاتی توجه کنیم؟ 

 

بیایید منصف باشیم؛ هیچوقت تصور نمی شد که خرید لاستیک ماشین مراحل ای پیچیده و مهندسی داشته باشه. ما در بهترین حالت دقیق ترین تصمیمی که می تونستید درباره خرید لاستیک بگیریم این بود که بگیم مدلای خارجی بهتره. فارغ از بحث کیفیت، خرید یک لاستیک لازمه در نظر گرفتن موارد متعددیه که پیش از این شاید حتی به گوش تون نخورده باشن.

 

نکات آسون

تایرهای یک دست

اکیدا پیشنهاد می شه که لاستیک تموم چرخا از یک نوع و یک برند باشن. فرق در آج می تونه باعث لرزش و بدفرمانی شه. حتی استفاده از لاستیکای مثل وقتی یکی از اونا تیوب داشته باشه هم پیشنهاد نمی شه.

بالانس و میزان فرمون

اگه می خواید به بیشترین حد عمر مفید لاستیک تون برسین، سالی یک بار به مراکز مجاز واسه بازدید سیستم جلوبندی، تنظیم بالانس و فرمون مراجعه کنین. بعضی وقتا یک دست انداز می تونه محور خودرو رو کمی از تعادل خارج کنه. همین انحرافِ کم، کم کم باعث تغییر حالت لاستیکا می شه و در آخر لاستیک از بین میره.

لاستیک سایی

سایش غیرعادی و مختلف لاستیکا رو خیلی جدی بگیرین. ساییدگی غیرعادی لاستیکا نشونه ایه واسه اینکه فهمیده زمان عوض کردن اونا فرا رسیده. در علاوه بر این پدیده می تونه هشداری باشه واسه اینکه بخشای دیگر خودرو ازجمله فرمون، جلوبندی و فنربندی اونم دچار مشکل شدن.

نا آرومی فیزیکی

تیک آف، ترمز یهویی و دستی کشیدن، سریع تر از چیزی که فکرش رو بکنین لاستیکا رو به مرز نابودی میکشونن. بعضی از جوونا واسه اینکه لاستیک هاشون به خاطر انجام مانورهای شبونه صاف شن، اقدام به دستی کشیدن پشت سر هم می کنن. غافل از اینکه در این هنگام شما نمی دونین که کدوم سطح از لاستیک در حال از بین رفتنه.

عوض کردن موازی

قدیمیا میگن لاستیک مصرف شده ی جلویی رو با لاستیکای عقبی عوض کردن کنین. این ایده از جایی مطرح می شه که انگار فرمون گیری عمر تایر رو کم می کنه. شاید این ایده بیراه نباشه ولی به دلیل اونکه وزن بیشتری روی محور عقبه، چرخای عقب باید سالم تر و با آج بهتر باشن. علم روز مهندسی خودرو می گه به مجردِ از رده خارج شدن حتی یک حلقه لاستیک اقدام به عوض کردن همه اونا کنین. با این حال به خاطر ایجاد برابری بین چرخای جلو و عقب، به طور میانگین هر ۸۰۰۰ کیلومتر تایرهای عقب و جلو رو تنها در صورت سالم بودن با هم عوض کردن کنین.

رینگ آسیب دیده

آسیبی که یک رینگ قُرشده یا کج شده به تایر می زنه، خیلی بدتر از لاستیک ساییه. تغییر در فرم استاندارد رینگا می تونه یهو باعث ترکیدن، خروج یا انحراف خودرو شه. رینگای آسیب دیده معمولا در محور مرکزی خود نمی بچرخن و یعنی تاب می خورند. این اتفاق اول از همه روی لاستیکا اثر می ذاره و بعد روی پلوسا.

عوض کردن لاستیک و تنظیم ECU

در بعضی از خودروهای مدرن، که سیستم ترمزگیری هوشمند ABS رو در کنار سامانه ی ضد لغزش ASR و LSD دیفرانسیل دارن، عوض کردن لاستیک ماشین به این راحتیا نیس. در صورت تغییر اندازه لاستیک بی تنظیم، مرکز کنترل الکترونیکی خودرو یا همون ECU باعث غیرفعال شدن سیستمای فوق می شه.

لاستیکای نخ زده و سیم زده

کوچیک ترین بریدگی، خراشیدگی، بیرون زدن سیم و نخ در لاستیک رو خطرآفرین بدونین. در صورتی که این اتفاق واسه لاستیکای نو اتفاق افتاده باشه حتما باید از فروشنده واسه این مسئله جواب بخواهید. متورم شدن و ترک خوردن هر بخش از لاستیک ماشین هم حتی در اندازه ای کوچیک نگران کنندهه.

طرحای مختلف آج

همون گلای موج دار و متناوبی که روی لاستیک می ببینن، دنیایی از فرقا رو دارن. آج لاستیک ماشین بر خلاف خیالات بیشتر، در نوع رانندگی مؤثره و انتخاب اون کار هوشمندانه ای به حساب میاد. الان ۴ نوع آج در بین لاستیکا رایجه.

  1. تایر با طرح آج جهت دار (یه طرفه) که به شکل حرف Vه. با فضاهایی بزرگ و شیارهای زیاد بین بلوکای اون. این طراحی و ساختار باعث بهتر شدن کارکرد لاستیک در سرعتای بالا و افزایش ضریب انحراف راه آب در سطوح خیس می شه.
  2. تایر با طرح آج برابر. شیارهای اون در تموم روش لاستیک به شکل برابر تکرار شده. این نوع طرح گل عادی ترین طرح مصرفی واسه خودروهای سواری و شهریه. استفاده از اونا در محورها محدودیتی نداره و جهت استفاده ی اونا مثل طرح گل جهت دار نیس. این نوع تایرها رو واسه حفظ طول عمر لاستیک می تونین به شکل متناوب در محورها جابه جا کنین.
  3. تایر با طرح آج نا برابر که اکثرا مورد استفاده ی خودروهای اسپرته. ترکیبی از طرحای جهت دار و برابر که امتیازات هر دو مدل طراحی رو داراس طوری که کارکرد خوبی در هر دو سطح خشک و خیس جاده از خود نشون می ده. قسمت داخلی تایر معمولا واسه بهبود کارکرد در سطوح بارانی و خیس و قسمت بیرونی لاستیک واسه بهبود کارکرد در سطوح معمولی و خشک، طراحی می شه. واسه کسب بیشترین حد بازدهی از این طراحی، لازمه که هنگام نصب روی رینگ، جهت درون یا بیرون لاستیک با چیزی که در دیواره ی اون با کلمات Outside و Inside درج شده، رعایت شه.
  4. در آخر تایر با طرح آج جهت دار-نا برابر. به یه جور تکامل یافته ی طراحی نامتقارنه که مشکلات فنی و جزئی اون واسه استفاده در خودروهای پیشرفته و سوپراسپرت برطرف شده. خاصیت آب گریزی بالا و انحراف راه آب در سطوح خیس، چسبندگی و کارکرد عالی در سطوح خشک، چرخش باد متناسب با اندازه لاستیک واسه خنک کردن و … ازجمله امتیازات این طرح آجه. به دلیل قیمت بالا، معمولا واسه خودروهای اسپرت که اندازه محور عقب و جلوی اونا متفاوته استفاده می شه.

حالا لاستیک هاتون رو بخونین

به تاریخ تولید دقت کنین

تایرها هم درست مثل تموم تولیدات شیمیایی، عمر مفید و تاریخی واسه پوسیدگی دارن. این پوسیدگی رو با ساییدگی اشتباه نگیرید. لاستیک سازه ها به دلیل بعضی از دلایل اقتصادی و بازاریابی، نمی تونن تاریخ انقضا رو روی اجناس شون درج کنن. واسه همین تاریخ تولید روی اونا درج می شه. شاید تصور کنین که لاستیکا رو میشه طبق نوع استفاده تا مدت بیشتری هم زیر خودرو قرار داد. ولی مراحل ساخت اونا به اندازه ای حساب شده که حتی هفته ای که در اون لاستیک رو به پوسیدگی میره هم درج شده. طبق یک قانون نانوشته، همه لاستیکا عمری ۴ ساله دارن مگه اونکه میزان استفاده ی اون درج شده باشه. با در نظر گرفتن این پیش فرض روی لاستیک مزبور به دنبال یک کد ۴ رقمی بگردید. دو رقم آسون اون اشاره به هفته تولید و دو رقم انتهایی اون اشاره به سال تولید داره. مثلا در تصویر لاستیک در هفته سوم سال ۲۰۰۵ تولید شده بود. مثلا این یعنی بعد از هفته سوم سال ۲۰۰۹ دیگر نباید از اون استفاده کرد. حتی اگه خودرو هیچ اندازه گیری شده نکرده باشه. استفاده از لاستیک تاریخ گذشته، خطراتی مثل ترکیدن و نبود ترمزگیری مناسب رو به دنبال داره.

زیادی باد نزنید

از قدیم می گفتن، لاستیک کم باد راه نمی ره. این جمله واقعیت داره ولی اگه درون محفظه ی لاستیکا هم باد اضافی تزریق شه، نتایج خطرناکی داره. واقعا اینکه در تعمیرگاها آپاراتیا طبق یک عرف تایرها رو پر باد می کنن، ایرادی نداره ولی هیچ لاستیکی نباید بیشتر از ظرفیتش باد بگیره. ظرفیت اونا تابعیه از اندازه لاستیک، وزن خودرو و وزن قابل حمل به وسیله لاستیک. به همین خاطره که شرکتای لاستیک سازی عدد دقیقی رو روی لاستیکا به عنوان بیشترین حد میزان فشار باد درج می کنن. کد درج شده روی لاستیک ماشین رو میشه با عبارت psi (یکای فشار، پوند بر اینچ مربع) مشاهده کرد. در تصویر، لاستیک خودروی فوق رو بیشترین حد باید تا ۶۰ واحد بادگیری کرد. باد زدن زیادی تایر عواقبی داره که شاید دیگر احتیاجی به توضیح دادن نباشه. ولی کم باد زدن اون علی خلاف میل بعضی از خیالات، باعث افزایش گرما بی مورد لاستیک می شه که طبیعتا انحراف و نبود ترمزگیری رو به دنبال داره.

وزن مجاز رو رعایت کنین

خیلی بر این باورند که توان باربری یک خودرو رابطه مستقیمی با قدرت موتور اون یا سیستم تعلیقش داره. در حالی که یکی از ارکان اصلی شاخص وزن خودرو، توان بارگیری لاستیکای اینه. تایرها هرکدام طبق نوع ساختی که دارن، وزن خاصی رو می تونن تحمل کنن. این وزن طبق kg (کیلوگرم) یا lbs (پوند) روی خودرو مشخص شده. دو نکته ی لازم رو به یاد داشته باشین. اول اونکه نباید وزن خودِ خودرو رو از یاد ببرین. یعنی وزن بار اضافی رو باید با وزن خودرو جمع بزنین. دوم اونکه این عدد میزان فشار قابل تحمل روی هر حلقه رو نشون می ده؛ یعنی باید توان تحمل محور عقب رو که بیشتر بار بیشتری تعبیه می شه هم در نظر بگیرین. بعضی وقتا بعضی از شرکتا واسه شلوغ نشدن علائم روی لاستیک، از کدهایی به اسم Load Index استفاده می کنن. توضیح این کدها رو می تونین در جدول زیر مشاهده کنین. اندیس بارگیری در این جدول طبق واحد پونده. در نظر داشته باشین که هر پوند ۰٫۴۵ کیلوگرمه.

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   - قسمت 2

اندیس بارگیری وزن (کیلوگرم) اندیس بارگیری وزن (کیلوگرم) اندیس بارگیری وزن (کیلوگرم)
۷۱ ۳۴۵ ۸۳ ۵۰۰ ۹۵ ۷۳۰
۷۲ ۳۵۵ ۸۴ ۵۱۵ ۹۶ ۷۵۰
۷۳ ۳۶۵ ۸۵ ۵۳۰ ۹۷ ۷۷۵
۷۴ ۳۷۵ ۸۶ ۵۴۵ ۹۸ ۸۰۰
۷۵ ۳۸۷ ۸۷ ۵۶۰ ۹۹ ۸۲۵
۷۶ ۴۰۰ ۸۸ ۵۸۰ ۱۰۰ ۸۵۰
۷۷ ۴۱۲ ۸۹ ۶۰۰ ۱۰۱ ۸۷۵
۷۸ ۴۲۵ ۹۰ ۶۱۵ ۱۰۲ ۹۰۰
۷۹ ۴۳۷ ۹۱ ۶۳۰ ۱۰۳ ۹۲۵
۸۰ ۴۵۰ ۹۲ ۶۵۰ ۱۰۴ ۹۵۰
۸۱ ۴۶۲ ۹۳ ۶۷۰ ۱۰۵ ۹۷۵
۸۲ ۴۷۵ ۹۴ ۶۹۰ ۱۰۶ ۱۰۰۰

با سرعت لاستیکا برانید

شاید عجیب به نظر بیاد، ولی بیشترین حد سرعتی که شما با خودروتان می تونین برید، اون چیزی نیس که در قد و قواره توان موتور به چشم میاد. شما وقتی بیشتر از ظرفیت سرعت لاستیک خود سرعت بگیرین، با مرگ دست وپنجه نرم کردین. هر تایر توانایی تحمل حرکت با سرعتی مشخص رو داره. از آنجایی که درج میزان سرعت واسه روی لاستیکا گمراه کنندهه، شرکتا از یک جدول کد مخصوص استفاده می کنن. در این مثال خودروی فوق که مجهز به تایرهایی از نوع V شده بیشترین حد می تونه تا مرز ۲۴۰ کیلومتر در ساعت حرکت کنه. طبیعتا این خودرو باید یک سوپراسپرت توانا باشه که سرعتای بیشتر به خاطر اینم پشتیبانی می کنه ولی لاستیک فوق این اجازه رو نمی ده. واسه سهولت در خوندن کد سرعت، نگاهی به جدول زیر بندازین. ترکیب باد نامناسب، وزن زیاد و سرعت بالا، خودروی شما رو از هر برندی باشه تبدیل به یک تابوت متحرک می کنه.

کد بیان کننده سرعت میزان سرعت

(کیلومتر در ساعت)

کد بیان کننده سرعت میزان سرعت

(کیلومتر در ساعت)

L ۱۲۰ U ۲۰۰
M ۱۳۰ H ۲۱۰
N ۱۴۰ V ۲۴۰
Q ۱۶۰ X ۲۴۰+
R ۱۷۰ W ۲۷۰
S ۱۸۰ Y ۳۰۰
T ۱۹۰ (Y) ۳۰۰+

اندازه مناسب انتخاب کنین

لاستیک گوشتی، لاستیک فاق کوتاه، لاستیک پهن و مثل این واژهای بازاری، توصیفاتی غیرحرفه ای واسه شکلای مختلف تایر هستن. اندازه لاستیک اگه نگوییم مهم ترین ولی مطمئنا یکی از تأثیرگذارترین معیارهای سواری نرم و ایمن با خودروست. تعبیه ی لاستیکایی که سایزشون زیادی بزرگ یا زیادی کوچکه، خیلی روی کیفیت رانندگی اثر می ذارن. اول اجازه بدین درباره نحوه ی خوندن اندازه لاستیکا توضیح بدیم. اولین عددی که در کد مربوط به اندازه لاستیک میاد، پهنای تایره؛ یعنی این عدد ۳ رقمی عرض لاستیک رو با واحد میلی متر نشون می ده. عدد بعدی که معمولا پس از یک ممیز میاد، نسبت فاق (طوقه) لاستیک به عرض اینه. این عدد واحد نداره. خیلی تصور می کنن واحد اون اینچ یا میلی متره. مثلا وقتی این عدد ۵۵ یا ۶۵ باشه یعنی فاق لاستیک این خودرو ۵۵ درصد یا ۶۵ درصد عرض یا پهنای لاستیکه. هرچه این عدد کمتر باشه یعنی لاستیک فاق کوتاه تری داره. لاستیکای این فرم به دلیل چسبندگی بهتر، واسه مانورهای اسپرت مناسب ترن؛ اما ایراد اصلی اونا کوبیدن و سفتی در رانندگیه. لاستیکایی که درصدی بالاتر از ۵۰ دارن به اصطلاح گوشتی یا نرم تر هستن. این لاستیکا به دلیل نرمی بیشتری که دارن در سرعتای بالا کارکرد خوبی واسه پیچیدن ندارن. عبارت بعد یک حرف انگلیسیه که معمولا R درج می شه. این به معنی رادیال بودن لاستیک هاست. این روزها بیشتر تایرها رادیال هستن. استفاده از تایر با ساختارهای بایاس، پنوماتیک و بی باد کمتر پیش میاد. مرحله بعد به عدد اندازه اصلی لاستیک می رسیم. مثلا میگن اندازه لاستیک پراید ۱۳ه. ۱۳ اشاره به قطر رینگ خودرو داره؛ یعنی دایره ی مرکزی تایر که رینگ درون اون قرار میگیره ۱۳ اینچ (هر اینچ ۲٫۵۴ سانتی متر) است. بعضی از لاستیکا بعد از عبارات مربوط به اندازه، کد بار-سرعت رو هم دید می کنن. این کدها رو میشه از جدول اندیس بارگیری و جدول سرعت پیدا کرد. حالا واسه بهتر درک کردن این موضوع، تایر تصویر رو بررسی می کنیم. عرض این تایر ۲۵۵ میلی متره. فاق اون ۵۵درصد عرض رو داره و دهانه ی تایر مخصوص یک رینگ ۱۸ اینچیه. توان بارگیری این لاستیک ۱۰۳۰ کیلوگرم (۲۲۷۱ پوند طبق کد ۱۰۹ در جدول اندیس بارگیری) و سرعت پایانی قابل تحمل اون ۲۴۰ کیلومتر در ساعت (طبق کد V در جدول سرعت) است. خلاصه اونکه سعی کنین چیزی که شرکت به عنوان لاستیک استاندارد واسه خودروتان در نظر گرفته رو عوضش کردنای بعدی رعایت کنین.

مراقب سرماخوردن لاستیک باشین

لاستیکا هم درست مثل بعضیا، طبع سرمایی و گرمایی دارن. شرکتا طبق اقلیم و آب وهوای هر منطقه، نوع خاصی از مواد رو واسه ساخت لاستیک هاشون استفاده می کنن. این ویژگی گرمایی رو می تونه مقابل عبارتی موسوم به Temperature با یکی از حروف A ،B یا C مشاهده کرد. حرف A اشاره به مناطق گرمسیر و با گرما بالا داره. حرف B اشاره به مناطقی داره که از نظر آب وهوایی معمولی هستن. حرف C هم اشاره به لاستیکایی داره که واسه مناطق سردسیر تولید شدن. تجربه نشون می ده استفاده از تایرهای نوع A عادی تر و مقرون به صرفه. گرچه واسه مناطقی که دمای هوا سرد می شه باید تدبیر دیگری اندیشید.

لاستیک چسبنده بخرین

واژه چسبندگی در دنیای خودروها معانی زیادی داره. تموم مهندسان در سعی هستن تا کاری کنن که خودرو به سطح تماس زیر لاستیکا وفادار بمونه. تموم سیستمای پایداری الکترونیکی و کنترل کشش بخاطر این ایجاد شدن. معنی چسبندگی در تایرها هم اینجور تعبیری داره. افزایش اصطکاک. شاید این ابهام به وجود بیاد که مگه لاستیکا از نظر میزان ایستایی با همدیگه متفاوت هستن؟ طبیعتا شرکتا سعی می کنن که با استفاده از مواد باکیفیت این میزان اصطکاک رو بالا ببرن؛ اما چیزی که اینجا قراره به اون پرداخته بشه، میزان چسبندگیه که در جادهای ناهموار مهمه. در توضیح تخصصی این ویژگی اومده: درجه نمایش دهنده ضریب سینتتیکی اصطکاک در سطوح مرطوب. مهندسان واسه این تایرها چار درجه تعیین کردن. درجه اول AAه که فوق العاده چسبنده به حساب میاد. این لاستیکا خیلی گران و البته خیلی پراستهلاک ان. درجه بعدی Aه که معمولا واسه خودروهای شهری پیشنهاد می شه. درجه B نمونه استاندارد واسه خودروهای سنگینه. درجه C هم با کمه کم اصطکاک واسه خودروهای ویژه ی رقابتای دریفت کاربرد داره. از سویی دیگر دانشمندان این ضرایب رو طبق نیروی وارده G-Force روی آسفالت و بتن هم سطح بندی کردن. بیشتر تایرهای تولیدی واسه بازار خودرو از درجه A یا AA هستن.

از سایش دوری کنین

بعضی از شرکتای لاستیک ساز حرفه ای حتی میزان سایش اجناس خود رو هم عنوان می کنن. با اینکه هیچ قانونی واسه درج این اعداد روی بدنه ی لاستیک ماشین وجود نداره ولی لاستیک سازه ها واسه رقابت هم که شده دست به اینجور اقدامی میزنن. ضریب سایش در لاستیکا رو با عبارت TreadWear نشون میدن. روبه روی این عبارت یک عدد قرار میگیره که مبنانی پایه اون ۶۰ه و گفته شده تا ۸۰۰ هم بالا میره. یک تایر با ضریب سایش ۶۰ به معنی بی کیفیت بودن نیس. این محصول از امکانات آسون و مواد معمولی واسه ساخت استفاده کرده. استفاده از مواد خاص، شکل آجا، تعداد آجا، پراکندگی آجا و نتایج آزمون آزمایشگاهی هرکدام به میزان مشخصی به این عدد اضافه می کنن. نکته ی مهم اینه که ضریب سایش با واحدهای ۲۰ تایی افزایش پیدا می کنه.



دیدگاهتان را بنویسید