تحقیق درمورد تفاوت سبک یادگیری و سبک شناختی و راهبردهای یادگیری

دانلود پایان نامه

ترجیح آموزشی حق انتخاب فرد در مورد محیطی است که می‌خواهد در آن یاد بگیرد. از آنجا که ترجیح آموزشی لایه‌ای است که بیشتر از همه لایه‌ها در معرض محیط یادگیرنده، انتظار او، انتظارات معلم و سایر ویژگی‌های بیرونی قرار می‌گیرد، کاری «ترجیح آموزشی ازهمه ناپایدار‌تر است و در اندازه گیری سبک‌های یادگیری بی‌ثبات‌ترین است». او سبک یادگیری گراشا – ریچمن را جزء این دسته می‌داند. لایه دوم بیانگر تعامل اجتماعی است و به نحوه تمایل فراگیران به تعامل و رفتار در گروه مربوط می‌شود. این لایه اضافی بالاخص در زمینه‌های محیط کار حائز اهمیت است، زیرا تعامل یکی از مهم‌ترین منابع یادگیری در محیط کار است و لایه سوم مدل پیاز را کاری «سبک پردازش اطلاعات» خوانده است. رویکرد ذهنی فرد به جذب اطلاعات است و از آنجا که این پردازش مستقیمأ محیط را درگیر نمی‌کند، کاری معتقد است: «اندازه گیری این سبک با ثبات از اندازه گیری ترجیح آموزشی است اما تحت تأثیر راهبردهای یادگیری قرار میگیرد” کاری میپندارد، ابزار اندازهگیری سبک یادگیری کلب (1976) سیاهه ترجیح شناختی تامیر و کوهن (1980) و سیاهه فرآیندهای یادگیری شمک و همکاران (1997) از جمله ابزارهایی هستند که با مفاهیم سبک پردازش اطلاعات سروکار دارند(ما،2014؛ مختاری،1389؛ آقابابایی،1388).


چهارمین و درونی‌ترین لایه مدل سبک یادگیری کاری، سبک شخصیتی‌ شناختی است. سبک شخصیتی‌ شناختی به عنوان رویکرد فرد برای جذب و تغییر اطلاعات است، با محیط به طور مستقیم تعامل ندارد اما بعدی نسبتأ ثابت و زیربنایی از شخصیت است که به طور غیر مستقیم، بیان می‌شود و فقط هنگامی آشکار می‌شود که رفتار فرد در موارد مختلف مورد مشاهده قرار می‌گیرد. مثالی که کاری از ابزارهایی که این سبک را اندازه می‌گیرند، ارائه می‌دهد(اف . پوئل،2005؛ مختاری،1389).
کاری (۱۹۹۳) می‌گوید: سبک‌شناختی با «راهبردهای یادگیری» متفاوت است. سبک ویژگی نسبتأ ثابت فرد است. در صورتی که راهبرد‌ها، روش‌هایی است که برای سازگاری با موقعیت‌ها و تکالیف، مورد استفاده قرار می‌‌گیرد، راهبرد‌ها از یک زمان به زمان دیگر متفاوتند، می‌توان آن‌ها را یاد گرفت و توسعه داد، در صورتی که سبک‌ها با ثبات هستند و ویژگی‌های ذاتی افرادند.
20
رایدینگ و شیما (۱۹۹۱) برای تهیه ابزاری که بتواند سبک‌های یادگیری را بسنجد، ابزارهای زیادی را مورد مطالعه قرار داده‌اند.
براساس تحلیل عوامل، ابزار‌ها را به دو دسته تقسیم کرده‌اند( ابزارهای سنجش سبک کل نگر – جزء نگر) که بررسی می‌کند، فرد ترجیح می‌دهد اطلاعات را به صورت یک کل پردازش کند یا به صورت بخش یا جزئی(مختاری،۱۳۸۹)
ابزارهای سنجش سبک کلامی – تصویری که تعیین می‌کند، فرد متضمن تفکر، اطلاعات را به صورت کلامی بازنگری می‌کند یا به صورت تصویری
این دو سبک از یکدیگر مستقل هستند، یعنی قرار گرفتن فرد در یک بعد سبک‌ شناختی اثری بر موقعیت او در سبک دیگر ندارد، مثلأ فرد می‌تواند، تصویری فکر کند و کلنگر باشد یا کلامی فکر کند و جزءنگر باشد(اف . پوئل،2005، مختاری،1389)
شکل 2-1 نظریه کاری ( همان)
21
2-1-5. تفاوت سبک یادگیری و سبک شناختی
اصطلاحات سبک یادگیری و سبک‌های شناختی اغلب به جای هم استفاده میشوند. با این حال، مربیان اصطلاح سبک‌های یادگیری را به سبک‌های شناختی ترجیح میدهند. در مقابل روانشناسان بیشتر از اصطلاح سبک‌های شناختی استفاده میکنند. به نقل از مارکویس، جوناسن و گرابوسکی (1993) بین سبک‌های یادگیری و شناختی تمایز قائل میشوند. به این صورت که ابزارهای سبک یادگیری، نوعا خود-گزارشی اند، در حالی که ابزارهای سبک شناختی مستلزم این هستند که فراگیران کاری انجام دهند که از نظر ویژگی‌ها و ترجیحات ارزیابی شود. با این حال بین کاربرد‌های آنها تفاوت وجود دارد. سبک شناختی با شکل فعالیت شناختی (تفکر، ادراک، به خاطر سپاری ) نه با محتوای آن سروکار دارد، ولی سبک یادگیری، بعنوان ساختاری وسیعتر، تلقی میشود که شامل سبک‌های شناختی،عاطفی و روانی است.
رایدینگ و راینر بین سبک شناختی و سبک یادگیری تفاوت قائل میشوند. آنها برای توضیح کارشان از تمثیل پیاز استفاده مینمایند؛ بدین گونه که لایههای داخلی پیاز را به سبک‌های شناختی تشبیه مینمایند و هر چه از لایههای داخلی به لایههای خارجی حرکت میکنند، سبک‌های یادگیری مشهودتر میشوند، همچنین آنها بیان میدارند که معمولا سبک‌های شناختی دو بعدی ولی سبک‌های یادگیری چند وجهی هستند. لطف آبادی(1389) نیز اصطلاح سبک یادگیری و سبک شناختی را دارای معانی یکسانی میداند اما کاربرد‌های متفاوتی دارند، از سبک شناختی در مباحث نظری و از سبک یادگیری در مباحث کاربردی استفاده میگردد. آنچه مسلم است این است که سبک یادگیری، سبک شناختی را نیز در دل خود دارد و یا به عبارت دیگر یکی از انواع سبک‌های یادگیری، سبک‌های شناختی میباشد(مختاری،1389)
22
لهمان(2012) و اف پوئل (2005) معتقد است که سبک شناختی یک بعد، دو قطبی است اما سبک یادگیری عمدتا در قالب ترکیبی از ابعاد توصیف میشود و مستلزم عناصر بسیاری میباشد و شامل محدوده “یا…..یا…..” نیست. یعنی اینکه عدم وجود یک عنصر لزوما به معنای عدم وجود عنصر مخالف نیست. همچنین دیگر تفاوت آنها در این است که سبک‌های شناختی، بیشتر به تحقیقهای نظری مربوطاند در حالی که سبک‌های یادگیری بیشتر به کاربرد‌های عملی مربوط میشود.
از جهت دیگر اصطلاح سبک یادگیری را به عنوان اصطلاحی کلیتر نیز در نظر گرفتهاند که شامل ساختار سبک شناختی و سایر ابعاد یادگیری است. از سوی دیگر میتوان سبک یادگیری را به عنوان اصطلاحی محدودتر نیز تلقی کرد که صرفا بر حوزه یادگیری متمرکز است در حالی که اصطلاح سبک شناختی نیز زمانی که هیچ گونه یادگیریای دخیل نیست، استفاده میشود( اف . پوئل،2005).
سبک‌های یادگیری معمولا بیش از دو قطب دارند. گاهی نیز هر قطب دارای چند بعد میباشد. در سبک یادگیری، افراد میتوانند در هر جای محور یک بعد قرار بگیرند، در حالی که در سبک‌های شناختی معمولا افراد در یکی از قطبهای محور قرار میگیرند. با این حال یک حد و مرز دقیق که سبک‌های یادگیری و شناختی را از هم جدا سازد وجود ندارد. آنچه مسلم است اینکه سبک یادگیری، سبک شناختی را نیز در دل خود دارد یا به عبارت دیگر یکی از انواع سبک‌های یادگیری، سبک شناختی میباشد(کرد،1390؛ شریفی،1390؛ حیدری،1386).
23
2-1-6. انواع سبک‌های یادگیری
همانطور که قبلا گفته شده سبک‌های یادگیری بسیار متعددی، توسط محققان و متخصصان ارائه شده است و همین امر، دستهبندی و طبقهبندی آنها را مشکل نموده است. با این حال محققانی تلاش کردهاند که با ایجاد دسته بندیهایی خاص، مشکلات پراکندگی این حوزه را کاهش دهند. در این تحقیق نیز برای رسیدن به این مقصود، مقالات و منابع علمی متعددی، مورد بررسی قرار گرفت و دسته بندیهای که تا حدود زیادی این هدف را برآورده میساختند برای ارائه انتخاب شدند.
به نقل از نویسندگان ذیل، هوهن (1995) سبک‌های یادگیری به سبک‌های شناختی، عاطفی و فیزیولوژیک طبقه بندی نموده است که به شرح ذیل است:( کریمی‌مشاور،2:1391؛ شریفی، 1390 )
2-1-6-1. سبک شناختی
آلپورت در سال 1937 با معرفی (سبک‌های زندگی ) اصطلاح سبک شناختی را وارد روانشناسی نمود. از نظر وی سبک‌های زندگی ابزار یا وسیلهای برای تشخیص انواع متمایز شخصیت یا رفتار بود. (مختاری،1389)
سبک یادگیری شناختی به راههایی که شخص میاندیشد و به جهان مینگرد، تعریف شده است. (صفری،1389)