تحقیق درمورد رفتارهای ضد اجتماعی و کودکان و نوجوانان

دانلود پایان نامه

در تمامی موضوعاتی که به مختصر آنها را بیان کردید نقش مددکاری اجتماعی در فرایند پیشگیری از هرگونه ناهنجاری و به خصوص در پیشگیری از جرم یک نقش سازنده و مهم بوده علیهذا در ادامه قصد داریم تا این موضوع را در شهرستان شهرکرد مورد واکاوی قرار دهیم، در ادامه می پردازیم به تعریف و مفهوم مددکاری اجتماعی که نگاه‌های متفاوت این موضوع را مورد تحلیل و بررسی قرار خواهیم داد.
2-2- مددکاری اجتماعی:
جرم بر فرد، خانواده و اجتماع تاثیر منفی می گذارد. بیکاری، عدم توانایی در رفع نیازهای خانواده، و استعداد بالقوه خود فرد برای ارتکاب جرم، نیار به اقداماتی دارد که نیازهای هر سه طبقه فرد ، خانواده و جامعه را رفع نماید. این اقدامات می تواند در سه مرحله صورت گیرد:مرحله اول: پیشگیری از بروز شرایط و رفتارهایی که موجب افزایش جرم می شود.مرحله دوم: پیشگیری از افزایش و قوت یافتن شرایط فوق الذکرمرحله سوم: بررسی عوامل موثر در تکرار جرم تحقیقات متعددی حاکی از این است که کودکان و نوجوانانی که در معرض خطر هستند احتمال ارتکاب جرایم در آنان در دوران بزرگسالی به مراتب بیشتر است.این عوامل خطر ساز در تربیت سالهای اولیه زندگی کودکان تاثیر گذار بوده و پایه های زندگی آینده آنان را سست می سازد. از این رو اقدامات قانونی مددکاری در دوران کودکی فرصت بسیار مناسبی است تا از ناتوانیهای جسمی و روحی، تحصیلی، اجتماعی، و رفتارهای مجرمانه آتی پیشگیری نماید.از نظر هزینه نیز این اقدامات بسیار مقرون به صرفه است. پژوهشی که اخیرا در کشور آمریکا صورت گرفته چنین نشان می دهد برای هر دلار سرمایه گذاری در اقدامات پیشگیرانه در سالهالی اولیه زندگی فرد رقمی بین سه تا هفت دلار بازگشت سرمایه در هنگامی است که فرد به سن بزرگسالی پا می گذارد. چنین یافته ای در تحقیقات به عمل آمده در کشور نیوزلند نیز نتیجه شده است.ارزیابی از برنامه هایی که در نیوزلند شامل سرکشی از منازل و ملاقات با کودکان بوده تاثیر بسیار مثبتی در کودکان و نحوه زندگی آنان داشته است و مشکلات رفتاری آنان ناشی از عوامل درونی و بیرونی فرد را که هر دو منجر به رفتارهای بزهکارانه می گردد تحت کنترل در آورده است. ایجاد نظامی برای اقدامات اولیه مددکاری برای کودکان زیر 6 سال اقدامات مددکاری در سالهای شروع زندگی می تواند نقش بسزایی در شناسایی و دستیابی به استعدادهای بالقوه شخص داشته باشد. بدین منظور هر خانواده باید به امکاناتی دسترسی داشته باشد که بتواند به خوبی فرزند خود را رشد و پرورش دهد. اما خانواده هایی که در شرایط مستعد برای ارتکاب جرم هستند باید حداکثر خدمات را دریافت دارند. خدماتی که شرایط پیچیده زندگی کودکان در معرض خطر را مورد توجه قرار دهد.برای حصول این هدف آنچه که از اهمیت خاصی برخور دار است نحوه صحیح بکار گیری امکانات موجود می باشد. برای مثال یک دوره نظارت شش ساله مددکاری به اجزای زیر نیازمند است:- ایجاد خدماتی مداوم و مطابق با اصول اجتماع ، عمومی ، هدفمند و جامع برای از بین بردن شکافهای موجود در نحوه خدمت رسانی به ویژه برای خانواده های مستعد برای ارتکاب جرم.- ارزیابی کودکان در سالهای اول زندگی. این ارزیابی ها باید به عنوان فرصتهایی برای شناسایی استعداد آنان و نیز بررسی دریافت صحیح خدمات لازم صورت گیرد.- برنامه های آموزشی و حمایتی برای والدین مانند آموزش مهارتهای اساسی زندگی . این آموزشها باید بر اساس توانایی درک والدین و نیز با امکانات کمک آموزشی مناسب و کمک به ایجاد نتایج مطلوب در تربیت کودکان انجام گیرد.-افزایش سرمایه گذاری در امور درمانی کودکانی که دارای اختلالات فیزیکی و روانی هستند. با رسیدگی به وضعیت جسمی و روحی این کودکان از عواقب جدی رفتارهای ضد اجتماعی بعدی آنان که منجر به رفتارهای مجرمانه می شود پیشگیری می گردد.برای تضمین ارائه خدمات به نحو موثر ابتدا باید با نیازسنجی نسبت به احداث مراکزی مانند مدارس ، کارگاهها و موسسات فرهنگی برای اکثر خانواده های در معرض خطر که اغلب در روابط عادی اجتماعی با مشکلاتی مواجه هستند اقدام گردد تا با مدیریتی منسجم این خانواده ها را در رشد فرزندان کمک نمایند. همچنین باید مراکزی برای رفع نیازهای خدماتی خانواده ها برای کودکان در حال رشد دایر گردد.تقویت خدمات هماهنگ کننده ملی ، منطقه ای و محلی از طریق دولت و هماهنگی بین بنگاههای دولتی NGO ها و دیگر گروههای اجتماعی نیز موجب می گردد تصمیم گیری تا حد امکان مرتبط و نزدیک به خانواده ها انجام گردد. تقویت خانواده ها یک مکانیزم کلیدی برای دسترسی به این امر می باشد.اما باید برای موثر ساختن NGO ها مسیر سرمایه گذاری بادوامی را که بخوبی ماهیت و خدمات این بخش را منعکس نماید طراحی گردد. بدین جهت باید با افزایش تقاضا (و پیچیدگی آن) سرمایه گذاری مطمئنی صورت گیرد و هزینه قراردادها کنترل گردد.NGO ها می توانند با ایجاد یک کارگروه حمایتی با ظرفیت مناسب به نیازهای کودکان و خانواده های در معرض خطر از طریق فراهم نمودن اطلاعات و منابع به اثر بخشی و کارآیی دیگر نهاد ها کمک نمایند. کاهش جرایم نوجواناناقدامات پیشگیرانه مددکاری در سالهای اولیه زندگی آنگونه که ذکر گردید نیاز به مداخلات در دوره دوم را کاهش می دهد. اما هنوز به اقداماتی نیزا است که مانع بروز رفتار مجرمانه گردد. اگر چه مقرون به صرفه ترین اقدامات در همان دوران اولیه است اما با این حال اقدامات مددکاری در دوران دوم زندگی نیز هنوز می تواند مقرون به صرفه باشد.نوجوانانی آینده خطرآفرینی خواهند داشت که در سنین پایین مرتکب جرم می شوند.میزان جرایم این نوجوانان نسبتا بالا و اغلب جدی است و به احتمال بسیار زیاد در سنین بزرگسالی نیز به ارتکاب جرم ادامه می دهند. این گروه از مجرمان معمولا در همان دوران اولیه عمر خود ناهنجاریهایی را از خود بروز می دهند و از نظر وضعیت های شخصی ، خانوادگی و اجتماعی باید مورد توجه و بررسی واقع گردند. دستگاههای حمایتی ، مراقبتی و دادگاه نوجوانان می تواند از نقش مددکاری در این دوره از زندگی پشتیبانی نماید و افراد جوانی که به عنوان متخلف و مجرم ارزیابی می شوند باید حداکثر این مداخلات را دریافت دارند. البته میزان این اقدامات باید متناسب با سطح خطر نوجوان باشد. مددکاری زمانی موفقیت آمیز است که بتواند مهارت جدیدی را آموزش دهد ، خانواده ها را تقویت کند، نیازهای جرم شناختی را مورد هدف قرار دهد و خدماتی وسیع و چند بعدی ارائه دهد.نقش دادگاه نوجوانان نیز اهمیت خاصی دارد. این دادگاه در بین وظایف دیگر خود باید به نحوی اقدام نماید که ارتکاب مجدد جرم و جریان زندگی مجرمانه به سوی دوران بزرگسالی را متوقف سازد در حال حاضر خلا زیادی در این امر دیده می شود. کار با مجرمان سابقه داراغلب گروه کوچکی از مجرمان هستند که درصد زیادی از جرایم را مرتکب می شوند و تعداد زیادی از تختهای زندان را اشغال می کنند. مددکاری در اولین رویدادهای مجرمامه می تواند ارتکاب رفتارهای خشونت آمیز بعدی را کاهش دهد. مجرمان با جرایم جدی و خشونت آمیز اساسا تاریخچه ای بدون ارتکاب جرم در زندگی داشته اند قبل از اینکه اولین جرم جدی خود را مرتکب شوند. سابقه زندگی این گونه افراد اغلب نامطلوب و محیط زندگی پایه های عمیق رفتارهای مجرمانه را در آنان تقویت کرده است. لذا برای رفع نیازهای بهداشتی و اجتماعی باید با اقدامات هماهنگ شده از طریق مداخلات به موقع و زود هنگام مددکاری میزان ارتکاب جرم را کاهش داد. حتی کاهشی اندک در ارتکاب مجدد جرم این اقدامات را ارزشمند می سازد. این فعالیتها نه تنها تقاضا برای تختهای زندان را کاهش می دهد بلکه از نظر اقتصادی و اجتماعی برای قربانیان، خانواده ها و اجتماع تا حد زیادی سود آور است.البته همیشه باید در نظر گرفت که ریسک بازگشت به ارتکاب جرم در مجرمین سابقه دار بالاست لذا در امور بازپروری باید نظارت دقیق و واکنشها ملایم باشد. درمان اولیه در چرخه ای صورت می گیرد که بتدریج توسعه می یابد که هر چه دقیق تر انجام شود از نتایج گران آن کاسته می شود و شانس موفقیت بیشتر است اگر چه همیشه در خصوص حفظ و نگهداری منابع بحث و جدل وجود داشته است.برای کار با مجرمان سابقه دار رویکردی میان نهادی نیاز است که موارد زیر را مورد توجه قرار دهد:- به خانواده های مجرمین سابقه دار در محله های جرم خیز توجه شود.- برای رسیدگی به این خانواده اقدامات مددکاری لازم به عمل آید و تا حد امکان نیازهای اجتماعی( مانند لوازم منزل، همکاری در کاریابی، حمایتهای سودآور، آموزش مهارتهای اساسی زندگی و آموزش در دوران سالهای اولیه کودکان این خانوادها) بر طرف گردد. همچنین به نیازهای بهداشتی و سلامتی آنان به ویژه درمان مصرف مواد یا مشروبات الکلی و ناراحتیهای روحی و روانی آنان رسیدگی گردد.- بررسی شود این گونه افراد ، بدون در نظر گرفتن حمایتهای انجام شده، در چه منطقی بیشتر مرتکب جرم می شوند( برای مثال با دستگیری مجرمان و انتقال سریع آنان به سیستم قضایی)این فرایند به مجرمین سابقه دارد یک فرصت ساده می دهد. بدین شکل که به آنان می فهماند که یا می توانند برای رهایی از جرم و مواد مخدر قدم بردارند و یا می توانند این کمکها را پس بزنند و در این صورت اگر پیش بینی شود که جرمی مرتکب خواهند شد پلیس توجه خود را به آنان معطوف می دارد. پیشگیری موقعیتی از جرمپیشگیری موقعیتی از جرم با جرمشناسی عادی این تفاوت را دارد که توجه آن بیشتر معطوف به مکانهای جرم است نه افرادی که جرم را مرتکب می شوند. همچنین به پیشگیری در رخدادن جرم تاکید دارد نه شناسای و تنبیه مجرمان. این روش که به SCP (Situational crime Prevention ) معروف است به کمک برنامه های ارائه شده توسط مقامات محلی در بعضی کشورهای اروپایی ارتکاب جرایم خشونت آمیز و سرقت را کاهش دهد. این برنامه ها می توانند شناخت افراد و جامعه را برای ایجاد امنیت ارتقاء دهد.
2-3-تعریف مددکار و مددکاری
مددکاری از حرف بسیار حساس و مهم در رابطه با افراد جامعه و نیازمندان است. مددکاری از این رو مهم است که با زندگی و مشکلاتی سرو کار دارد کهتوانسته فرد یا افرادی را از ادامه زندگی عادی باز دارد. پس اگر اینمددکاری که با این مشکلات حساس افراد در تماس است از علم و دانش کافی در این رابطه بر خوردار نباشد ممکن است نه تنها به حال افراد مفید نباشد بلکهحتی میتواند با کارهایی که از روی احساس و عدم علم کافی است مشکلات راچندین برابر بدتر کند.در هر دو حالت نام آن را مددکاری میگذارند ولی تفاوت آن از زمین تا آسمان است. مددکاری حرفه بسیار ظریفی است که لازمه آن برایشروع عشق به انسانهاست. مددکاری از معدود مشاغل و یا به عبارتی حرفی استکه با اسرار و رازهای افراد سروکار دارد .اسراری که برای یک فرد می تواندهمه چیز او باشد و اگر مددکاری از روی جهل و یا عدم پایبندی به اصولوارزشهای حرفه‌اش در حفظ اسرار از نامحرمان تسامح کند.(آخوندی، صالحی،1387 ص 12) در تعریفی دیگر آمده که: حرفه ای است مبتنی بر دانش، مهارت، اصول، ارزش هـا و روش ها که هدف آن کمک به افراد، گروه ها و جامعه است تا بتوانند با تکیه بر توانایی هـاو استفاده از منابع موجود، به استقلال نسبی یا رضایت خـاطر برسـند (موسـوی چلـک، 1387، 42) مددکاریهمان طور که از نامش پیداست یاری رساندن به نیازمندان است. یاری رساندنبدون چشم داشت به پاداش و یا حتی تشکر از سوی مددجو. امدادی از روی عشق بهانسان ها و به همنوعان. مددکار زمانی در کارش موفق خواهد بود که خدمتش رااز روی عشق و علاقه عرضه کند و تنها در این صورت است که در کارش هرگزاحساس خستگی نخواهد کرد. مددکاریشغل بسیار با ارزشی است. با ارزش است چون هدفش خدمت به انسانهاست خدمت بهکسانی که حقوقشان را در جامعه به دلایلی نتوانسته اند دریافت کنند خدمت بهکسانی که حقوقشان به نوعی ضایع و تباه شده. خدمت مددکار مانند اکثرکارمندان ادارات نیست که پشت میز نشسته و فقط اوراق را امضا کند بلکهمددکاری شغلی پویاست که کارش از لحظه آشنایی با مددجو شروع شده و تا حل آنتا جای ممکن ادامه خواهد داشت. مددکار همراه با مددجو در حل مشکلات او شرکت دارد و سعی می کند تا مددجو در جریان حل مشکل خود به بالاترین سطح خوداتکایی برسد تا جایی که دیگر در حل مشکلاتش نیازی به مددکار به عنوانهمراه نداشته باشد. (آخوندی، صالحی،1387 ص 12)
2-3-1-اورژانس اجتماعی چیست؟
اورژانس اجتماعی برنامه ای است مشتمل بر چهار فعالیت که عبارتنداز:
مداخله در بحران فردی، خانوادگی و اجتماعی (مرکز اورژانس اجتماعی)؛
پایگــاه خــدمات اجتمــاعی (بــا تأکیــد بــر توانمندســازی اجتمــاع محــور در سکونت گاه های غیررسمی/ مناطق حاشیه نشین)؛
خط تلفن اورژانس اجتماعی (یک، دو، سه؛123)؛
خدمات سیار اورژانس اجتماعی.
2-3-2-اهداف اورژانس اجتماعی
مهم ترین اهداف اورژانس اجتماعی عبارتنداز:
1- انجام مداخلات روانی ـ اجتماعی قبل از مداخلات قضایی ـ انتظامی
در واقع می توان گفت مهم ترین هدف اورژانس اجتماعی، پر کـردن فاصـله بـینخانه با کلانتری و دادگستری توسط خدمات مددکاران اجتمـاعی و روانشناسـان اسـت. البته حتی حین مداخلات قضایی و انتظامی و پس از آن نیز لازم است مداخلات روانی ـ اجتماعی جایگاه ویژه ای داشته باشد. (آخوندی، صالحی، 1387 ص 12)
2- کمک به قضازدایی و پیشگیری از جرم
امروزه یکی از مهم ترین سیاست های قوه قضائیه و نیـروی انتظـامی قضـازادیی وپیشگیری از وقوع جرم است که برنامه اورژانـس اجتمـاعی درایـن راسـتا کمـک بزرگـیمی کند و می تواند از تشکیل پرونده های قضایی جلوگیری کند یا حداقل تعـداد آن هـا راکمتر کند.
سؤال این جاست که آیا برای فردی که به دلیل عدم اطـلاع از روانشناسـی رشـدبرخورد نامناسب با فرزند خود دارد، بهگونه ای که زمینه آزار یا فرار وی را فراهم می کند، باید در مرحله اول پرونده قضایی تشکیل داد؟ آیا فردی که به هـر دلیلـی از خانـه فـرارکرد، لازم است در ابتدا به کلانتری یا دادگستری برود؟ آیا برای خشـنونت هـای خـانگیکه بسیاری از آن ها به دلیل ناآگاهی است، باید پرونده قضـایی تشـکیل داد؟ آیـا اولـیندری که به روی این افراد باز می شود باید درِ کلانتری یا دادگستری باشد؟ آیا ادامه این روند تعداد پرونده های قضایی را افزایش نخواهد داد؟
نگاهی به آمار های ارائه شده توسط مقامات قضایی و نگرانی آ ن ها از افـزایش ایـنپرونده ها و پیامدهای آن ها گویای ناکارآمدی روش مذکور است: نگارنده اعتقاد دارد که در شرایطی که افراد در معرض آسیب قرار مـی گیرنـد یـاآسیب اجتماعی می بینند، نباید اولین مرجع آن ها کلانتری یا دادگستری باشد. به همین دلیل اورژانس اجتماعی می‌تواند خلأ بین کلانتری و خانه را پر کند. البتـه منظـور ایـن نیست که مطلقاً جلوی تشکیل پرونده ها گرفته می شود، بلکه می توان با قاطعیـت گفـتدرصد قابل توجهی از پرونده ها در حوزه آسـیب هـای اجتمـاعی کـاهش خواهـد یافـت. فراموش نشود که پیشگیری از وقوع جرم تنها توسط قوه قضائیه و نیروی انتظامی تحقق نخواهد یافت، بلکه بسیاری از خدمات و اقـدماتی کـه توسـط دسـتگاه هـای فرهنگـی واجتماعی انجام می شود می تواند زمینه پیشگیری از وقوع جرم را فراهم کند. بـه همـیندلیل لازم است که در لایحه پیشنهادی دولت به مجلس شورای اسلامی که توسط قـوهقضائیه تدوین شده، دستگاه های مختلف فرهنگی و اجتماعی نیز مشارکت فعـال داشـته باشند.
3- شناسایی آسیب های اجتماعی شایع و در حـال شـیوع و یـا نوپدیـد وبازپدید
هدف دیگر برنامه اورژانس سیار اجتماعی این است که به دلیـل مراجعـه بیشـترافراد به صورت خودمعرف و ارتبـاط مسـتمر بـا کارشناسـان مراکـز تـابع برنامـه، زمینـهشناسایی این آسیب ها و عوامل زمینه ساز و پیامدهای آن ها بیش از پیش فراهم می شود.
4- شناسایی کانونها و مناطق آسیب زای اجتماعی
شناسایی این کانون ها از اهدافی است که برنامه مذکور دنبال میکند. شناسـاییچگونگی توزیع پراکندگی آسیب های اجتماعی از طریق این برنامه میسر خواهد شد. در واقع اورژانس اجتماعی با اطلاعات ارزشمندی که در اختیـار دارد بسـتر مناسـبی بـرایرصد آسیب های اجتماعی در جامعه است.
5- ارائـه خـدمات تخصصـی و بـه موقـع بـه افـراد در معـرض آسـیب و آسیب دیدگان اجتماعی