تحقیق درمورد فرآیند مدیریت زمان و مفهوم مدیریت زمان

دانلود پایان نامه

زمان منبعی حیاتی است که هر فرد به اندازه یکسان از آن برخوردار است اما به دلایل مختلف نمیتواند به یک میزان از آن استفاده کند. کلیه مواد ومنابع انسانی که سازمانها در اختیار دارند میتوانند در طول زمان ارتقا یابند یا با گذر زمان تغییر متحول شوند؛ با این حال، تنها دارایی که قابل تغییر، خریداری یا ذخیره نیست، خود زمان است. راز دستیابی به موفقیت در زندگی، مدیریت کارآمد این منبع است که هر فردی از آن به یک اندازه برخوردار است و توجه کافی به برنامهریزی مبذول میکند ( پهلوان،2013)


47
زمان دارای دو جنبه عینی و ذهنی است، رویکردهای عینی به زمان، آن را به عنوان کالای واحدی در نظر میگیرند که به اندازه پول برای افراد ارزشمند تلقی میشود. مشخصهی زمان عینی، مقادیر مشخص و قابل اندازهگیری زمان است که در واقع افراد باید با استفاده از آن کار کنند و زمان ذهنی براساس درک افراد از مقدار زمان موجود نسبت به اموری که آنها باید انجام دهند است. مدیریت زمان مطلوب به رفتار منظم، نظم و ترتیب آگاهانه و ترکیب فعالیتها در طول زمان موجود ارتباط دارد(دی . لیندگویست،2001 ؛ احمد، 2012).
زمان به عنوان یک منبع آموزشی دارای ویژگیهایی است که عبارتند از:
1) زمان یک منبع محدود و دارای مزیتهایی است. هر فعالیتی مستلزم صرف زمان است، هنگامی که محدودیت زمانی شدید باشد، کمبودها را نمیتوان با سایر منابع جبران یا جایگزین کرد. محدودیتهای زمانی مطلق و غیر قابل گسترشاند.
2) زمان منبعی پویا و جهتدار است. به طور غیر قابل برگشت و در یک جهت است و قابل ذخیره، حفظ یا بازیابی نیست. زمان منبعی دارای ظرفیتهای چندگانه زیادی است. عملأ میتوانند به هر شیوهای استفاده شود و انجام هر کاری زمان بر است. در عین حال زمان از این نظر به عنوان یک نیاز و منبع در نظر گرفته میشود. زمان به عنوان یک نیاز از بالاترین میزان رقابت برخوردار است: کلیه فعالیتها با توجه به نیاز به زمان رقابتی هستند، به گونهای که استفاده از زمان برای انجام کاری به معنای فقدان منابع زودگذر از دیگر فعالیتهاست.
3) زمان یک منبع خود – مصرفی است؛ صرف نظر از آنکه زمان به عنوان منبع فعالیت انسان پذیرفته میشود یا خیر، زمان همواره به نحوی منطقی یا کارآمد تلف میشود، صرف زمان اختیاری نیست بلکه اجباری است. تنها روش کار به نحوه استفاده از زمان مربوط میشود نه اینکه زمان درست استفاده شده است یا نه.
48
زمان دارای یک منبع بیثبات و ناپایدار است. ارزش مدت واقعی استفاده از زمان در مراحل مختلف انجام یک فعالیت یا زمانی که در مسیر زندگی فردی و اجتماعی طی میشود، یکسان نیست. ضروری است که بین زمان کار نهادینه شده با زمان اختصاص یافته به مطالعه فردی تمایز قائل شویم. وجود زمان کار نهادینه شده، طبق یک قاعده مشخص وضع شده یا تحمیل میشود که این امر ویژگی جامعه معاصر است. خاستگاه و تکامل زمان نهادینه شده در ماهیت فرد و سپس در تقسیم کار اجتماعی که منجر به تخصصگرایی میشود نهفته است و این امر حاصل بهرهگیری حرفهای از وسایل اصلی و ادغام اجتماعی فرد میباشد( لانگا، 2013).
2-2-2. مفهوم مدیریت زمان
مدیریت زمان در اواخر دهه ۱۹۵۰ توسط مکان مطرح گردید. این روش شامل فنونی برای تعیین اهداف کوتاه مدت، چگونگی تبدیل این اهداف به وظایف و فعالیت‌ها برای اجرای سریع آن‌ها، چگونگی برنامهریزی و اولویتبندی کردن کارهای روزانه، چگونگی جلوگیری از وقفه کاری که محدودیت در انجام وظایف ایجاد می‌کند، می‌باشد(رسولی،۱۳۸۸، خدام،1388).
مک کی (۱۹۹۵) توجه به مدیریت زمان، مسئله جدیدی نیست، هیچ تعریف واحدی از مدیریت زمان وجود ندارد. می‌توان آن را بدین صورت تعریف کرد که “تجزیه و تحلیل نحوه صرف زمان و اولویتبندی وظایف برای به حداکثر رساندن کارایی شخصی”.
” تعریف دیگر از مدیریت زمان را می‌توان شکل خاصی از خود مدیریتی، یعنی شکل آگاهانه خود تنظیمی در نظر گرفت. به نظر می‌رسد که بررسی‌های زیادی به موضوع مدیریت زمان در زمینه کار، بازار و موضوعات مرتبط پرداخته‌اند اما کمتر به زمینه‌های آموزشی توجه شده است. مدیریت در عمل به معنای هدایت و راه بردن امور است. بنابراین مدیریت زمان، توانایی فرد برای اداره خود، اعمال خود و کلیه فعالیت‌های دیگر و استفاده کارآمد از زمان است. مدیریت زمان مطابق با فرآیند انباشتن میزان کار و فعالیت بیشتر در طول مدت زمان خاصی است. این فرایند بستگی به محورهای تصمیم گیری در مورد مدیریت و گزینش کردن دارد.
49
فرآیند مدیریت زمان شامل، شناخت خود، آشنایی با ویژگی‌های شخصی، انجام تجزیه و تحلیل در مورد مسئله استفاده از زمان، گردآوری داده‌های مربوطه، ارزیابی راه حل‌های دیگر و انتخاب و اجرای یکی از آنهاست. زمان منبعی محدود است که بایستی مانند کلیه منابع دیگر به طرز کارآمدی مدیریت شود( پهلوان، 2013).
مدیریت زمان، یک سیستم، مجموعه‌ای از ابزار‌ها و مهارتهاست که ترکیب آن‌ها به شما کمک می‌کند تا فرا‌تر از زمان اختصاص یافتهیتان بدست آورید و نیز به شما امکان می‌دهد تا بتوانید از زمان خود برای انجام آنچه که می‌خواهید و آنچه که نیاز دارید استفاده کنید به علاوه مدیریت زمان عبارتند از کنترل و تمرکز بر عمل فرد تا هر کاری را متناسب با دوره و برنامه زمانی خاص انجام دهد و سخت تلاش کند تا عمل متناسب صورت گیرد، خواه آن کار در آن زمان به پایان برسد یا نرسد.
مدیریت زمان، جلوه بیرونی خود –نظم دهی در زندگی است و با ارزش‌ترین چیزی است که انسان‌ها از آن برخوردارند همیشه می‌توان به پول بیشتری دست یافت اما زمان که بگذرد برای همیشه رفته است (رانجی تامیسرا،2009).
مدیریت زمان از نظر مفهومی مجموعهای از عادات یا رفتارهای قابل اکتساب است که از طریق افزایش دانش، آموزش و تمرین آگاهانه حاصل میشود. مدیریت زمان به عنوان حالت رفتاری وظیفه شناسی و وجدان کاری به نظر میرسد( مک کان، 2012).
مدیریت زمان را مجموعهای از مهارتهای رفتاری در سازماندهی مطالعه و حجم مواد درسی می دانند. غالبأ مدیریت زمان به عنوان محصول مهارتهای سازماندهی، تعریف شده است با این حال ممکن است فرآیندهای یکسانی برای همه به یک روش قابل اعمال نباشد بنابراین آنچه برای یک فرد خاص عملی باشد، ممکن است برای دیگری مؤثر واقع نشود( میرزایی، 2012).
50
مدیریت زمان، عبارتست از: شیوههایی به منظور نظارت و کنترل زمان، تعیین اهداف در زندگی، حفظ آگاهی از استفاده زمان، اولویتبندی اهداف و ایجاد وظایف براساس اهداف، ادراک زندگی هدفمندتر و دارای ساختار بیشتر است.
کلیه تعاریف متعدد از مدیریت زمان بر انجام وظایف در چارچوب زمانی مورد انتظار، ضمن حفظ کیفیت نتیجه از طریق مکانیسمهایی از جمله برنامهریزی، سازماندهی، اولویتبندی وظایف چندگانه تأکید دارند.
مدیریت زمان، رفتارهایی با هدف دستیابی به استفاده کارآمد از زمان ضمن انجام برخی فعالیتهای هدفمحور است(لیو، 2009).
مدیریت زمان مستلزم اختصاص زمان به انجام فعالیت‌هایی است که به تحقق اهداف کمک می‌کنند. رویکردهای مدیریت زمان عبارتند از: نظارت، تعیین اهداف، اولویت بندی، برنامه ریزی، تفویض اختیار و تجزیه و تحلیل زمان صرف شده است( دی . چاس، 2013).