دانلود مقاله آیه شریفه و جایگاه

دانلود پایان نامه

3 – 13 – 4 . به اعتبار جامع یا وجه شبه ( عامیّه ، خاصیّه ) :
مستعارٌله « یسره » یعنی مسرور شدن و مستعارٌمنه « أذقناه » یعنی چشانیدیم او را هردو موضوع هایی هستند که می توان به راحتی آن را تشخیص داد و نیاز به تفکر و اندیشیدن ندارد ، به همین خاطر بدان استعاره عامیّه گویند.
3 – 13 – 5 . استعاره ی مصرّحه به اعتبار طرفین ( عنادیّه و وفاقیّه ) :
مستعارٌله « یسرّه » یعنی خوشحال شدن بوده ، یک امر معنوی است اما مستعارٌمنه « أذقناه » یعنی چشاندن ، موضوعی است حسّی که با هم در یک جا جمع نمی شوند به همین خاطر بدان ، استعاره ی عنادیّه گویند.
3 – 13 – 6 . استعاره به اعتبار ملائمات ( مطلقه ، مرشّحه ، مجرّده ) :
« انه لفرحٌ فخور» از ملائمات مستعارٌله « یسرّه » یعنی خوشحال شدن است به همین خاطر بدان استعاره ی مجرّده گویند.
* پس نتیجه می گیریم که در آیه ی 10 سوره ی هود استعاره ی مصرّحه ، محقّقه ، تبعیّه ، عامیّه ، عنادیّه و مجرّده وجود دارد.
3-14- سوره هود آیه 44
وَقِیلَ یَا أَرْضُ ابْلَعِی مَاءکِ وَیَا سَمَاء أَقْلِعِی وَغِیضَ الْمَاء وَقُضِیَ الأَمْرُ وَاسْتَوَتْ عَلَى الْجُودِیِّ وَقِیلَ بُعْدًا لِّلْقَوْمِ الظَّالِمِینَ
و گفته شد:« اى زمین آب خود را فرو بر و اى آسمان [از باران] خوددارى کن . » و آب فرو کاست و فرمان گزارده شده و [کشتى] بر جودى قرار گرفت و گفته شد : « مرگ بر قوم ستمکار»
استعارهای که در این آیه مطرح است عبارتست از استعاره مکنیهای که نداء به زمین و آسمان مطرح است آن هم به نحوی که حیوان ممیزی که خوب و بد را تشخیص میدهد را با لفظ تخضیض و تحریک و توجه در بین سایر مخلوقات آن را مورد خطاب قرار دهی و آن کلام خداست که میفرماید یا ارضُ و یا سَماءُ سپس بــه آن دو دستور میدهد آن هم به نحوی که صاحبان تمیز و عقل را دستــور میدهند که فرمود ابلعی ما ترک و اقعلی چــون دلالت میکند بر اقتدار عظیم کسی که به آسمان و زمین فرمان میدهد و لفظ بلغ همان فرو بردن آب و نوشیدن آن است در شکم. که عاریه گرفته شده برای این معنی از بلعیدن حیوان یعنی فرو بردن غذا در حلقوم و نوشیدن آن و بلع همان اثر قوه جاذبهای است که در غذا هست به خاطر کمال مشابهت بین آن دو که عبارتست از رفتن به سوی جایگاه مخفی با این حال قرینهای است برای استفاده مکنیهای که در آب هست یعنی استعاره آب برای غذا برای قدر مشترکی که در تقویت زمین به آب است در رویاندن همانگونه که در تقویت خورنده غذا هست در کلام
از جمله فنون این که لفظ آب (ماء) را مفرد آورد که اشعار به این دارد که این آب از اجتماع آبها و تکاثر آنها حاصل نشده بلکه این آب نوع واحدی بوده که به قدرت خدا وفقه واقع شده است.
و دیگر این که امر به زمین مقدم است بر امر به آسمان چون ابتداءً طوفان از زمین شروع شد و سکاکی اسرار دیگری را هم مطرح نموده است که ما از آنها اعراض نمودیم چون در آنها تکلف و سختی هست که گاهی کار را برعکس میکند.(الدرویش ،2009،ج 3 : 434)
استعاره ی آیه ی 44 ازسوره ی هود :
– استعاره مکنیّه در « أرض » .
ارکان استعاره در آیه شریفه عبارتند از:
– مستعار : لفظ « أرض ».
– مستعارٌله : « أرض» به معنی زمین .
– مستعارٌمنه : « حصول امر » به معنی حاصل شدن امر خداوند .