دانلود مقاله استعاره تمثیلیه و آیه شریفه

دانلود پایان نامه

– جامع یا وجه شبه : حاصل شدن امر خداوند .
شرح استعاره ی آیه به اعتبار گوناگون:
3 – 14- 1 . به اعتبار ذکر طرفین ( مصرّحه ، مکنیّه ) :
درآیه شریفه « ارض » به معنی زمین به « حصول امر » به معنی حاصل شدن امر خداوند تشبیه شده که مستعارٌمنه « حصول امر » در آیه به صراحت ذکرنشده اما مستعارٌله « ارض» به صراحت ذکرشده ، به همین خاطر بدان استعاره مکنیّه یا بالکنایه گویند .
3 – 14 – 2 . به اعتبار واقع درماده ی طرفین ( تحقیقیّه ، تخییلیّه ) :
دراین آیه مستعارٌمنه به صراحت ذکر نشده بلکه از لوازم آن « أرض» به معنی زمین به طور کنایی ذکر شده . در حقیقت بدین معنی نیست که « أرض» آب را ببلعد یعنی مانند حیوان ببلعد بلکه منظور تحقق امر خداوند است که آب در زمین فرو رود ، واین امری معقول است ، به همین خاطر بدان استعاره ی تحقیقییّه گویند.
3 – 14 – 3 . به اعتبار لفظ مستعار ( اصلیّه ، تبعیّه ) :
لفظ مستعار در این آیه « أرض » است و به اعتبار این که « أرض » اسم جامد است به همین خاطر بدان استعاره ی اصلیّه گویند.
3 – 14 – 4 . استعاره به اعتبار ملائمات ( مطلقه ، مرّشحه ، مجرّده ) :
« وقضی الامر » ، از ملائمات مستعارٌمنه « حصول امر » یعنی حاصل شدن امر خداوند می باشد ، به همین خاطر بدان استعاره ی مرشّحه گویند.
* پس نتیجه می گیریم که در آیه ی 44 از سوره ی هود استعاره ی مکنیّه ، تحقیقییّه ، اصلیّه و مرشّحه وجود دارد.
سوره هود آیه 70
فَلَمَّا رَأَى أَیْدِیَهُمْ لاَ تَصِلُ إِلَیْهِ نَکِرَهُمْ وَأَوْجَسَ مِنْهُمْ خِیفَهً قَالُواْ لاَ تَخَفْ إِنَّا أُرْسِلْنَا إِلَى قَوْمِ لُوطٍ
و چون دید دستهایشان به غذا دراز نمى‏شود، آنان را ناشناس یافت و از ایشان ترسى بر دل گرفت گفتند:« مترس ما به سوى قوم لوط فرستاده شده‏ایم»
در کلام خدا فَلَمَّا رَأَى أَیْدِیَهُمْ لاَ تَصِلُ إِلَیْهِ استعاره تمثیلیه مطرح است به این نحو که نرسیدن دست آنها را استعاره قرار داد برای امتناع از اکل و خوردن یعنی نرسیدن دست عبارتست از نخوردن و معنی این میشود که دستان آن هم به طرف غذا نرفت برای خوردن ، پس او نمیخواهد که نفی کند وصول ناشی از دراز شدن دست را. (الدرویش ،2009،ج 3 : 460)
3-15- سوره یوسف آیه 87
یَا بَنِیَّ اذْهَبُواْ فَتَحَسَّسُواْ مِن یُوسُفَ وَأَخِیهِ وَلاَ تَیْأَسُواْ مِن رَّوْحِ اللّهِ إِنَّهُ لاَ یَیْأَسُ مِن رَّوْحِ اللّهِ إِلاَّ الْقَوْمُ الْکَافِرُونَ
اى پسران من، بروید و از یوسف و برادرش جستجو کنید و از رحمت خدا نومید مباشید، زیرا جز گروه کافران کسى از رحمت خدا نومید نمى‏شود.
در این آیه رَوْح استعاره گرفته شده برای رحمت و بیان آن به این صورت است که رَوْح مصدر است به معنای رحمت و اصلش هم استراحت قلب است از غم و غصه و معنای آیه این میشود که ناامید نشوید از راحتی که از طرف خدا به سوی شما میآید. (الدرویش ،2009،ج 4 : 36)