دیدگاه پرستاران نسبت به موانع فردی و سازمانی رعایت بهداشت دست در بخشهای نوزادان تبریز، سال۱۳۹۲- قسمت ۴

دسته‌بندی نشده

مزایا و معایب شستشوی دست:
مزایای شستن دست بوسیله خطر بروز اگزما و حساسیت پوستی کم‌رنگ شده است، شستن مکرر دستها می‌تواند منجر به خشکی و آسیب عملکرد دفاعی پوست شود و پوست به مرور زمان چربی و فاکتورهای متصل شونده به آب را از دست خواهد داد در نتیجه مواد سمی به راحتی
به اپیدرم نفوذ کرده و در اثر تحریکات بالینی به تدریج گسترش پیدا خواهد کرد. با توجه به مزایای اندک شستن دست نسبت به ضدعفونی کردن، شستشوی دستها باید در موارد استثناء انجام شود، تنها به هنگام آلودگی دستها با اسپور باکتریها (مثل کلستریدیوم دیفیسیل) شستن دستها بعد از ضدعفونی کردن مفید است، چون اسپور باکتریها در برابر الکل به طور طبیعی مقاوم هستند(۵۰).
B) شستن دست ها با مواد ضد میکروبی (ضد عفونی کننده) یا ضد عفونی کردن دست ها
برای ضدعفونی نمودن دست‌ها می‌توان از محلول پوویدون ایودین اسکراب ( بتادین ) و کلرهگزیدین ۲یا ۴ درصد با محلولهای الکلی استفاده کرد(۵۰).
قبل از آماده کردن، جابجایی، دادن غذا، قبل از دادن دارو و در فواصل تماس با بیماران استفاده از ضدعفونی کننده توصیه شده است(۲۳).
اندیکاسیون های ضدعفونی کردن دست ها با مواد ضدمیکروبی عبارتند از :

 

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت tinoz.ir مراجعه کنید.

 

 

    1. قبل از انجام اعمال جراحی یا اقدامات تهاجمی مشابه

 

    1. حین مراقبت از بیمارانی که ایزوله شده‌اند یا رعایت بعضی احتیاطات برای آنها ضروری است.

 

  1. قبل از ورود به بخش مراقبت ویژه نوزادان (NICU) یا شیرخوارگاه (Nursery) (50)

 

ضدعفونی کردن با محلولهای بنیان الکلی و اثر بخشی آن:

در صورت ضدعفونی کردن صحیح ( با میزان مایع مناسب ۵-۳ سی سی و زمان مناسب مالش دستها ۳۰-۲۰ ثانیه) اکثر قارچها و ویروسها و باکتریها ( به غیر از اسپور باکتریها ) از بین خواهند رفت. باکتریهای زیر در اثر ضدعفونی کردن به میزان قابل توجهی کاهش می‌یابد:
اشرشیاکولی، سودوموناس، استافیلوکوک آرئوس، استافیلوکوک اپیدرمیدیس. در مورد اسپور باکتریها بهتر است بعد از ضدعفونی کردن، شستشوی دست با آب و صابون نیز انجام شود تا میزان آلودگی به حداقل کاهش یابد(۲۳, ۵۰).
در اکثر مواقع تاثیر ضدعفونی کردن از شستشوی دست با آب و صابون بیشتر است، حتی شستن برای چند دقیقه میزان فلور مقیم پوست را به سختی کاهش می‌دهد و این مطلب در مورد اسپور باکتریها نیز صدق می‌کند. با توجه به صرف زمان کوتاه برای شستشوی دست، اثر صابونهای ضدمیکروب به ندرت از صابونهای معمولی تجاوز می‌کند به طوریکه استفاده از صابونهای معمولی برای مصرف روزمره در بالین کافی است(۲۳, ۵۰). ضدعفونی کردن دستها به عنوان نکته کلیدی در پیشگیری از عفونتهای بیمارستانی می‌باشد، به طوری که بر اساس مطالعات بهبود رعایت بهداشت دست از این طریق ( از ۴۸ به ۶۶ درصد ) باعث کاهش در میزان عفونتهای بیمارستانی تا ۴۰ درصد و کاهش در عفونتهای استافیلوکوکی مقاوم به متی سیلین[۵] تا ۵۰ درصد شده است. بر خلاف تصور عموم، تحریک‌کنندگی محلولهای ضدعفونی کننده دست خیلی کم است. محلولهای تجاری آماده در مقایسه با مواد شوینده دست بیشتر تحمل می‌شود، حتی استفاده مکرر از این محلولها سد دفاعی پوست را خیلی کمتر آسیب زده و فقط باعث کمی خشکی در پوست می‌شود و این به خاطر وجود مواد محافظت کننده از پوست می‌باشد که در این محلولها اضافه می‌شود.
واکنشهای آلرژیک به مواد تشکیل دهنده محلولهای ضدعفونی کننده بسیار نادر است. برای اینکه ضدعفونی کردن دست موثر باشد باید هر دو دست به طور کامل به محلول آغشته شوند و به مدت ۲۸-۲۲ ثانیه به هم مالش داده شوند، زمان کوتاهتر از این معمولا دستها را به طور کامل تحت ضدعفونی قرار نمی‌دهد. به هنگام ضدعفونی کردن باید به نوک انگشتان و انگشت شست توجه ویژه شود زیرا این قسمتها بیشترین تماس را با بیمار دارند و بیشترین تجمع باکتریها بر روی نوک انگشتان یافت شده است(۵۲).
مزایای استفاده از محلولهای ضدعفونی کننده دست با بنیان الکل جهت Hand rub

 

 

    1. فعالیت سریع

 

    1. وسیع الطیف بودن

 

    1. ویژگی‌های میکروب کشی عالی

 

    1. عدم احتمال بروز مقاومت میکروبی

 

    1. سهولت رعایت بهداشت دستها در زمانی که محدودیت دسترسی به سینک و آب وجود دارد.

 

    1. کاهش هزینه‌ها با توجه به صرفه جویی حاصل از عدم ضرورت استفاده از حوله و دستمال یکبار مصرف

 

    1. صرف زمان کمتر برای hand rub نسبت به زمان لازم برای شستشوی دست با آب و صابون

 

  1. بر طبق مطالعات سازمان بهداشت جهانی میزان بروز واکنشهای ناخواسته پوستی در استفاده از محلولهای ضدعفونی کننده دست با بنیان الکلی در مقابسه با سایر فراورده‌های موثر در بهداشت دست کمتر می‌باشد(۲۳).

 

افزودن کلرهگزیدین پایداری محلولهای ضد عفونی کننده دست را جهت کاربرد آن به منظور آماده‌سازی دستها برای جراحی افزایش می‌دهد(۲۳).
C) شستن دست ها بدون استفاده از آب
در مواقع خاصی که سینک و تجهیزات شستن دستها با آب وجود ندارد از موادی که برای شستشو به آب نیاز ندارند، مانند الکل، استفاده می‌شود(۲۲).
اهمیت استفاده از دستکش
پوشیدن دستکش محافظتی یکی از احتیاطات تماسی در موقعیتهای مختلف بالینی جهت جلوگیری از آلودگی زیاد دستها به شمار می‌رود، مطالعات مداخله‌ای نشان داده‌اند که جلسات آموزشی و در دسترس قرار دادن دستکش در کنار تخت بیماران، به طور مستقیم میزان شیوع اسهال مرتبط با کلسترودیوم دیفیسیل را کاهش می‌دهد، ولی دستها باید به هنگام خروج دستکش ضدعفونی شوند زیرا دستکشهای معاینه در مقایسه با دستکشهای جراحی در برابر عوامل پاتوژن نفوذپذیر هستند، علاوه بر این به هنگام خروج دستکش، دستها با قسمت خارجی دستکش آلوده تماس پیدا می‌کند. مطالعه‌ای در مورد انتروکوکسی مقاوم به ونکومایسین نشان داد که علی رغم
استفاده از دستکش، این پاتوژن بر روی دست ۳۰ درصد از پرسنل درگیر یافت می‌شود(۵۲). اندیکاسیون پوشیدن دستکش شامل: معاینه بیماران مبتلا به بی اختیاری، معاینه یا درمان بیماران مبتلا به MRSAو اسهال از نوع کلستریدیوم دیفیسیل، آسپیره کردن داخل تراشه، نمونه گیری خون، تعویض پانسمان و درناژ و کار با ترشحات. ضروری است افراد ارائه دهنده خدمات درمانی قبل از آغاز معاینه بالینی، پس از انجام معاینه، قبل از پوشیدن دستکش و پس از خارج کردن دستکش و در فاصله بین معاینه بیماران دستهای خود را با تکنیک صحیح و با آب و صابون شسته و یا با محلول‌های الکلی ویژه ضدعفونی کنند و استفاده از دستکش با وجود ضروری بودن بکارگیری در موارد خاص، نمی‌تواند جایگزین شستن دست‌ها شود چراکه هنگام درآوردن دستکش،‌ دستها ممکن است دوباره آلوده و این آلودگی به فرد ارائه دهنده خدمات بهداشتی – درمانی و یا بیمار بعدی منتقل شود(۷).
بر طبق توصیه سازمان بهداشت جهانی استفاده از دستکش در موارد زیر کاربرد دارد:

 

 

    1. پبشگیری از انتقال میکروارگانیسمها از دست کارکنان به بیماران و یا از یک بیمار به بیمار دیگری در حین ارائه مراقبت

 

  1. پیشگیری از انتقال بیماری از بیماران به کارکنان

 

در استفاده از دستکش توجه به نکات زیر الزامی است:

 

 

    • توجه به ضروت استفاده یا عدم استفاده از دستکش و انتخاب نوع مناسب آن( منطبق بر موازین احتیاطات استاندارد و یا تماسی و در موقعیتهای مخلتف ارائه خدمات درمانی از دستکش تمیز یا استریل استفاده می‌شود).

 

    • در زمانی که پیش بینی می‌شود در زمان ارائه خدمات بهداشتی درمانی احتمال آلودگی دستها با خون یا سایر ترشحات و مواد بالقوه عفونی بیمار و یا غشاء مخاطی و پوست ناسالم آنها وجود دارد، دستکش بپوشید.

 

    • الزامی است هر بیمارستان دارای ضوابط و خط مشی شفاف در ارتباط با موارد استفاده از دستکش و انتخاب نوع مناسب آن مناسب با موقعیتهای مختلف ارائه خدمات و مراقبت از بیماران باشد.

 

    • به یاد داشته باشید که با رعایت موازین پیشگیری و کنترل عفونت، پوشیدن دستکش ضرورت رعایت بهداشت دست (با استفاده از آب و صابون و یا hand rub با محلولهای ضد عفونی کننده با بنیان الکلی ) را منتفی نمی‌نماید.

 

  • از یک جفت دستکش فقط برای ارائه خدمات و یا مراقبت از یک بیمار استفاده کنید(۲۳).

 

مزایا و معایب استفاده از دستکش
دستکش از انتقال میکروارگانیسمها از دست کارکنان بهداشتی به بیماران جلوگیری می‌کند و خطر سرایت بیماری از بیماران به کارکنان مراقبتهای بهداشتی را کاهش می‌دهد. دستکش‌های معاینه تمیز و غیراستریل باید هنگام ارائه مراقبت به بیماران که ممکن است کارکنان را در مواجهه با مواد عفونی )خون، مایعات بدن، غشای مخاطی، یا پوست صدمه دیده( قرار دهد یا در بیمارانی که با پاتوژنهایی که از طریق تماس منتقل می‌شوند (کلستریدیوم دیفیسیل یا استافیلوکوک اورئوس مقاوم به متی‌سیلین) کلونیزه شده یا آلوده شده‌اند، استفاده شود. استفاده از
دستکش، جایگزین نیاز به شستشوی دستها نیست.هنگام استفاده از دستکش، وقتی اندیکاسیونی برای شستشوی دستها وجود دارد، کارکنان مراقبت های بهداشتی باید دستکش را خارج کنند و دستها را شسته و اگر هنوز اندیکاسیون وجود دارد، یک جفت دستکش دیگر استفاده کنند. شستشوی دست ها باید همیشه بعد از درآوردن دستکش نیز انجام شود، به دلیل اینکه دستکش ممکن است پاره شده و یا دست در خلال در آوردن دستکش آلوده شده باشددستکش نباید ضدعفونی شده یا مجددا از آن استفاده شود، زیرا که الکل ممکن است درون مواد دستکش نفوذ کرده و منجر به سوراخ شدن آن شود(۵۰).
وضعیت رعایت بهداشت دست توسط کارکنان بهداشتی در جهان و ایران
شستن دست‌ها برای مراقبت یا معاینه نوزادان، بسیار ضروری‌ و به دلیل آسیب پذیرتر بودن این گروه سنی، دارای اهمیت بیشتری است. در زمان معاینه نوزادان به ویژه نوزادانی که در بخش های ویژه نوزادان بستری هستند، باید دست‌ها تا آرنج ضدعفونی شوند، چراکه هر چه سن فرد کمتر باشد، احتمال آسیب‌پذیری وی بیشتر است. همان گونه که بیشترین احتمال مرگ‌ها در ۲۴ ساعت اول زندگی فرد،‌ هفته اول و به ترتیب زمان‌های بعدی است و این نشانگر آسیب‌پذیری بالای افراد در سنین کم و نوزادی است و باید به منظور ارتقای فرهنگ شست و شو یا بهداشت دست، بیماران یا والدین نوزاد قبل از معاینه و بررسی توسط تیم درمانی، از رعایت بهداشت دست توسط تیم درمانی خود اطمینان حاصل کنند(۷).
درحالی که عفونت‌های بیمارستانی یک مشکل جدی در مراکز بهداشتی – درمانی است، پژوهش‌ها در کشور نشان می‌دهند در خوشبینانه‌ترین حالت تنها ۴۰ درصد ارائه‌دهندگان خدمات درمانی، بهداشت دست را به صورت کامل رعایت می‌کنند(۱۷)
بر اساس تحقیقات دیدیئر[۶] (۲۰۱۱) و همکاران، رعایت بهداشت دست در بیمارستانها بسیار ضعیف توصیف شده است(۲). در یک بررسی که توسط زندیه (۲۰۱۲) و همکاران در دانشگاه علوم پزشکی همدان بر روی پرسنل اتاق عمل انجام شد یافته ها نشان داد که میانگین رعایت بهداشت دست ۵۳ درصد بود، کمترین مواردی که در بهداشت دست رعایت می‌شد، شستشوی دستها با آب و صابون قبل از مراقبت (۴/۴ درصد) و بعد از مراقبت (۵/۱۲درصد) و شستشوی دست‌ها بعد از خروج دستکش (۸/۱۰درصد) بود و اکثریت افراد (۹/۶۷ درصد) حین مراقبت دستکش می‌پوشیدند(۳۴).
در مطالعه صمدی پور و همکارانش در بیمارستانهای سبزوار و در بخش‌های مختلف در سال۸۷ میانگین رعایت بهداشت دست ۶/۲۲ درصد ذکر شده است (۳۲). عسگریان (۲۰۰۸) در مطالعه ای تحت عنوان ” بهداشت دست در کارکنان مراقبت سلامتی ایران ” اشاره می‌کند آگاهی کارکنان پرستاری در مورد احتیاطات استاندارد کافی نیست، چون برخی از آنان معتقدند که با پوشیدن دستکش، نیازی به شستن دست نیست (۴۰).
مطالعه‌ای توسط لبوویک[۷] (۲۰۱۳) و همکارانش در سال۲۰۱۳ در کانادا انجام شدکه در

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *