رابطه طرحواره¬های ناسازگار اولیه و مکانیسم¬های دفاعی با رضایت از زندگی در دانشجویان- قسمت ۵

فایل های دانشگاهی

شاید بتوان گفت که طرحواره یک بسته حافظه­ای است که درون مایه آن را آموزه­های فرد در طول زمان شکل می­دهد. باید توجه داشت که در روند پدیدایی طرحواره، عواملی مانند تجارب فرد در فرایند رشد، خانواده، فرهنگ، زیست­شناسی فرد، خصلت­های سرشتی و رخدادهای بزرگ (مثبت و منفی) در طول زندگی مؤثرند. این بسته حافظه­­ای چون یک فیلتر عظیم و پیچیده بر سر راه اطلاعات ورودی به حافظه و همچنین اطلاعات موجود در حافظه عمل می­ کند و با سرند، دسته بندی و سازمان دهی، شکل­ گیری معانی جدید را در ذهن میسر می­سازد. خلاصه آن که طرحواره­ها به محیط تربیتی (پرورشی) و نیز سرشت فرد باز می­گردد فرد با ویژگی­های سرشتی که بر بنیادهای زیستی استوار است به دنیا می ­آید و در مسیر رشد و تربیت، در معرض تجربه­هایی قرار می­گیرد که شالوده شخصیت او را شکل می­دهند. هنگامی که این تجارب ناکافی یا آسیب­زا باشند، فرد آمادگی ابتلا به مشکلات شخصیتی را در بزرگسالی پیدا می­ کند (صلواتی و همکاران، ۱۳۸۳).
روان­بنه­های سازش­نایافته اولیه باورهایی هستند که افراد درباره خود، دیگران و محیط دارند و به طور معمول از ارضاشدن نیازهای اولیه و به خصوص نیازهای عاطفی در دوران کودکی سرچشمه می­گیرند (زانگ و هه، ۲۰۱۰). در واقع روان­بنه­های سازش­نایافته اولیه در طول زندگی ثابت و پابرجا هستند و اساس ساخت­های شناختی فرد را تشکیل می­دهند. این روان­بنه­ها به شخص کمک می­ کنند تا تجارب خود را راجع به جهان پیرامون سازمان دهند و اطلاعات دریافتی را پردازش کنند (مالتبی، دی، ۲۰۰۴؛ به نقل از تیم، ۲۰۱۰). بعضی از محققین از جمله تیم (۲۰۱۰) معتقدند که روان­بنه­های سازش­نایافته اولیه بعد از شکل­ گیری به مانند صفت (رگه شخصیتی) در همه زمانها عمل می­ کنند. روان­بنه­های سازش­نایافته اولیه بر عمیق­ترین سطح شناخت و معمولاً خارج از آگاهی عمل می­ کنند (یانگ و همکاران، ۱۹۹۵).
ساختارهای شناختی، بنیان تفکر و رفتار افراد را سازمان می­ دهند و سایر عوامل مربوط به آن­ها احتمالاً نقش واسطه­ای بر عهده دارند (وارد و همکاران، ۲۰۰۶؛ لنگتون و مارشال، ۲۰۱۰). ژرف­ترین ساختارهای شناختی طرحواره­ها هستند (بکر و بیچ، ۲۰۰۴؛ سویتزر، ۲۰۰۹). طرحواره­های ناسازگار اولیه الگوهای شناختی و هیجانی خود­آسیب­رسانی هستند که از جریان اولیه رشد آغاز شده و در طول زندگی تداوم می­یابند (یانگ و همکاران، ۲۰۰۳؛ به نقل از نورادهل و همکاران، ۲۰۱۰). از جمله درمان­هایی که می ­تواند بر تعدیل طرحواره­های ناسازگار اولیه افراد مؤثر باشد، روایت­درمانی[۸۱] گروهی است. روایت­درمانی عبارت است از فرایند کمک به افراد برای غلبه بر مشکلاتشان از راه درگیر­شدن در گفتگوهای درمانی که شامل گفتن، گوش دادن، دوباره گفتن و دوباره شنیدن داستان­هاست (فاضل، ۲۰۱۰). از جمله رویکردهای روانشناختی دیگر برای تعدیل طرحواره­های ناسازگار درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد[۸۲] (ACT) است. در طی ۱۵-۱۰ سال گذشته تعدادی از درمان­های جدید با اشکال گسترش یافته درمان­های CBT در حوزه روان­درمانی روی کار آمده است (اوست، ۲۰۰۸). موج سوم رفتار­درمانی در اوایل دهه ۱۹۹۰ با رشد درمان­های ابتکاری شروع شد که از اصول ذهن­آگاهی استفاده کردند و روی آگاهی نسبت به لحظه حال و پذیرش آن تأکید می­کردند (کارداسیتو، ۲۰۰۵).

 

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت tinoz.ir مراجعه کنید.

 

۲-۱۰- نظریه های مختلف درباره طرحواره

 

یکی از نظریه­ هایی که مکانیزم­ های زیر بنایی و سخت تحول در پدید­آیی رفتارهای ضد­اجتماعی را تبیین می­ کند، نظریه طرح­واره­های ناسازگار اولیه است. مدل درمان متمرکز بر طرحواره یانگ (که طرحواره درمانی و یا درمان طرح­واره محور خوانده می­ شود) تلفیقی ابتکاری از رفتاردرمانی­شناختی با گشتالت و روابط موضوعی رویکردهای روان کاوی محسوب می­ شود و در واقع گسترش مدل سنتی رفتار­درمانی شناختی است که بیشتر بر رابطه درمانی، تجربه عاطفی و بحث از تجارب اولیه زندگی تأکید دارد و نقطه مرکزی این نظریه، طرحواره­های ناسازگار اولیه است (یانگ، ۲۰۰۳). یانگ این مدل را برای تشریح ارتباط والدین- آسیب­شناسی ارائه کرده است و اساس نظری آن بر برخی مفاهیم و تحقیقات، بر مبنای تئوری دلبستگی قرار دارد و پیشنهاد می­ شود که یک میانجی بالقوه در روابط والدین و بروز آسیب­شناسی فرزندان، ایجاد طرح­واره­های ناکارآمد اولیه و یا باورهای هسته­ای منفی در فرزندان است (شفیلد و همکاران، ۲۰۰۵).
 تصویر درباره جامعه شناسی و علوم اجتماعی
آدلر عقیده داشت که انگاره­های بشر شیوه خاص درک خود، دیگران و محیط هستند و برای هدایت احساسات، افکار و اعمالشان طبق این انگاره­ها حرکت می­ کنند. داشتن انگاره­ها نه تنها غیر عادی نیست بلکه، بدون انگاره­ها نخواهیم توانست تأثیر خود را بر جهان درک کنیم و به تجربیات­مان معنا بخشیم. تکیه صرف بر انگاره­های بی­استفاده است که منجر به مشکلات روان­شناختی می­ شود (قادری، ۱۳۸۸). پژوهشگران در یافته­ های خود اثربخشی درمان متمرکز بر طرحواره را در کاهش نشانه­ های مرضی تأیید کردند (سسرو[۸۳] و یانگ، ۲۰۰۱؛ بال و همکاران، ۲۰۰۳؛ نوردال و همکاران، ۲۰۰۵؛ مانسی[۸۴] ، ۲۰۰۷).

 

۲-۱۱- مکانیسم­های دفاعی

 

فروید اصطلاح مکانیسم­های دفاعی را به آن دسته از تدابیر ناهشیار اطلاق می­ کند که آدمی برای حل و فصل هیجان­های منفی به کار می­برد. این تدابیر هیجان مدار موقعیت تنش­زا را تغییر نمی­ دهند بلکه فقط شیوه دریافت یا اندیشیدن شخص را به آن عوض می­ کنند. به این ترتیب در همه مکانیسم­های دفاعی عنصر خودفریبی در کار است (اتکینسون و همکاران، ۲۰۰۰؛ ترجمه براهنی و همکاران، ۱۳۸۵). مکانیسم­های دفاعی من فرایندهایی در ساختار شخصیت هستند که برسازش روان­شناختی تاثیر می­گذارند و مسئولیت محافظت از من را در برابر شکل­های مختلف اضطراب بر عهده دارند و برحسب نوع کنش­وری ممکن است بهنجار یا نابهنجار و کارآمد یا ناکارآمد باشند (فروید، ۱۹۷۶).
به طور کلی، فروید سه نوع اضطراب را بر مبنای سه ساختار روانی؛ «بن»، «من» و «فرامن» مشخص کرد. در هر سه نوع اضطراب یک وجه مشترک وجود دارد و آن وجود خطری است که من را تهدید می­ کند. وی اضطراب در برابر خطر واقعی، اضطراب خودکار یا روان آزرده و اضطراب اخلاقی را از یکدیگر متمایز کرده است. به نظر فروید در تعریف نوع اول اضطراب یعنی اضطراب واقعی تهدید از جانب دنیای واقعی است، مانند حمله قریب­الوقوع یک حیوان وحشی، این نوع اضطراب، واکنشی فطری، همگانی و بهنجار است. اضطراب نوع دوم یعنی اضطراب روان­آزرده یا خودکار، از تعارض میان «بن» و «من» ناشی می­ شود، به عبارت دیگر اضطرابی که از این طریق ادراک می­گردد، ترس ناهشیار از تنبیه­شدن به خاطر نشان­دادن رفتار تکانشی تحت سلطه «بن» است (شولتز و شولتز، ۱۳۸۶). این اضطراب با فعالیت مجدد یک حالت درماندگی زیست­شناختی که در نخستین ماه­های زندگی فرد تجربه شده، مرتبط است ( دادستان، ۱۳۸۵). در نوع سوم اضطراب یا اضطراب اخلاقی، تعارض و کشمکش میان «بن» و «فرامن» شکل گرفته است، در این­جا اضطراب حاصل کشاننده­های «بن» و تخطی از معیارهای اخلاقی «فرامن» و احساس گناه متعاقب آن می­باشد (شولتز و شولتز، ۱۳۸۶).

 

۲-۱۲- سبک­ها و عمده­ترین مکانیسم­های دفاعی

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

رفتن به نوارابزار

بیرون رفتن

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *