مقاله با موضوع بازار اوراق بهادار و بورس اوراق بهادار

دانلود پایان نامه

تکالیف اساسی کارگزار بورس اوراق بهادار معامله اوراق بهادار برای دیگران و به حساب آنها می باشد. فعالیت کارگزاری منوط به عضویت در کانون مربوط است. ماده 33 قانون بازار اوراق بهادار و تبصره آن عنوان می دارد« ﺷﺮوع ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﮐﺎرﮔﺰاری، ﮐﺎرﮔﺰاری/ﻣﻌﺎﻣﻠﻪﮔﺮی و ﺑﺎزارﮔﺮداﻧﯽ ﺑﻪ ﻫﺮ ﺷﮑﻞ و ﺗﺤﺖ ﻫﺮ ﻋﻨﻮان، ﻣﻨﻮط ﺑﻪ ﻋﻀـﻮﯾﺖ در ﮐﺎﻧﻮن ﻣﺮﺑﻮط و رﻋﺎﯾﺖ ﻣﻘﺮرات اﯾﻦ ﻗﺎﻧﻮن و آﯾﯿﻦﻧﺎﻣﻪﻫﺎ و دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞﻫﺎی اﺟﺮاﯾﯽ آن اﺳﺖ.
ﺗﺒﺼﺮه- ﺗﺎ زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﮐﺎﻧﻮن ﮐﺎرﮔﺰاران/ﻣﻌﺎﻣﻠﻪﮔﺮان و ﺑﺎزارﮔﺮداﻧﺎن ﺗﺸﮑﯿﻞ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ، وﻇﺎﯾﻒ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ آن ﮐﺎﻧﻮن را ﺳﺎزﻣﺎن اﻧﺠﺎم ﻣﯽدﻫﺪ. ﻫﻨﮕﺎﻣﯽﮐﻪ ﺗﻌﺪاد اﻋﻀﺎی ﮐﺎﻧﻮن در ﺳﻄﺢ ﮐﺸﻮر به ﯾﺎزده ﻧﻔﺮ رﺳﯿﺪ، ﺗﺸﮑﯿﻞ ﮐﺎﻧﻮن ﮐﺎرﮔﺰاران /ﻣﻌﺎﻣﻠﻪﮔﺮان و ﺑﺎزارﮔﺮداﻧﺎن اﻟﺰاﻣﯽ اﺳﺖ».
همچنین پذیرش طبق دستورالعمل در بورس می باشد. ماده 34 قانون بازار بیان می دارد« ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﮐﺎرﮔﺰاری، ﮐﺎرﮔﺰاری /ﻣﻌﺎﻣﻠﻪﮔﺮی و ﺑﺎزارﮔﺮداﻧﯽ در ﻫﺮ ﺑﻮرس ﻣﻮﮐﻮل ﺑﻪ ﭘﺬﯾﺮش در آن ﺑﻮرس، ﻃﺒﻖ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻠﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﭘﯿﺸﻨﻬﺎد ﺑﻮرس ﺑﻪ ﺗﺄﯾﯿﺪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﯽرﺳﺪ».
مرد دیگر، تکلیف به تهیه گزارشهای لازم و تسلیم آن به مراجع ذیربط می باشد( ماده 39 قانون بازار اوراق بهادار).
از این مورد که بگذریم انبوهی از تکالیف و مقررات راجع به کارگزاری و نحوه فعالیت آنها در قانون بورس اوراق بهادار تهران بیان شده است، مانند ممنوعیت تبلیغات حرفه ای، در ماده 3 دستورالعمل تبلیغات آمده است شرکت های کارگزاری فقط می توانند خود و خدماتی را که ارائه می دهند تبلیغ نمایند، معاملات به حساب مخصوص وازیر می شود. ماده 3 آیین نامه معاملات در بورس اوراق بهادار تهران می گوید« معاملات به طریق حراج و کارگزاران پیشنهادهای خرید و فروش خود را با توجه به سفارش مشتریان انجام دهند». اساسنامه کارگزاران بورس اوراق بهادار تهران و ماده 8 آیین نامه اعطای مجوز و فعالیت کارگزاران بورس می گوید« حجم معاملات و مجموع تعهدات کارگزاران ناشی از انجام معاملات همواره باید متناسب با سرمایه پرداخت شده کارگزار بر طبق آیین نامه مربوط باشد».هم چنینی در ماده 7 دستورالعمل اجرایی نحوه انجام معاملات در بورس اوراق بهادار تهران آمده است« ﻣﻌﺎﻣلات اوراق ﺑﻬﺎدار از ﻃﺮﯾﻖ ﺳﺎﻣﺎﻧﮥ ﻣﻌﺎﻣلات و ﺗﻮﺳﻂ ﮐﺎرﮔﺰاران ﻋﻀﻮ ﺑﻮرس اﻧﺠﺎم ﻣﯽﺷﻮد». از دیگر تکالیف کارگزاران این است که کارگزاران مکلفند تمام وجوهی را که از مشتریان خود برای انجام معاملات دریافت می کنند، در پایان هر روز کاری در حساب جاری مخصوصی که نزد یکی از بانکها و تحت عنوان حساب جاری معاملاتی کارگزاری بنام خود باز می کنند، منظور نمایند. در برگه مخصصوی که سازمان برای منظور نمودن وجه تیه می کند باید ذکر شود که وجه مزبور بابت فروش یا خرید چه تعداد سهام یا اوراق مشارکت متعلق به فروشنده و خریدار می باشد. کارگزاران مجاز نیستند، به هیچ وجه وجوه مشتری را برای مدتی خارج از زمان تعیین شده در دستورالعمل نزد خود نگاه دارند و یا هرگز از محل وجوه آنها برای سایر مشتریان و یا کارگزاران خود معامله انجام دهند. همچنینی طبق ماده 100 دستورالعمل فوق الذکر« ﮐﺎرﮔﺰاران ﻣﻮﻇﻔﻨﺪ ﺳﻔﺎرش ﻣﺸﺘﺮﯾﺎن را ﻫﻤﻮاره ﺑﺎ رﻋﺎﯾﺖ ﺻﺮﻓﻪ و ﺻلاح اﯾﺸﺎن اﺟﺮا ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ».
ماده 50 دستورالعمل فوق در دفاع از حقوق مشتری توسط کارگزار در بهترین شرایط اذعان کی دارد« در ﺻﻮرت ﺛﺒﺖ ﺳﻔﺎرش ﺧﺮﯾﺪ در ده دﻗﯿﻘﮥ ﭘﺎﯾﺎﻧﯽ ﺑﺎزار، اداﻣﮥ رﻗﺎﺑﺖ ﺑﻪ ﺟﻠﺴﮥ ﻣﻌﺎﻣلاﺗﯽ ﺑﻌﺪ ﻣﻮﮐﻮل ﺷﺪه و ﮐﺎرﮔﺰار دارای ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﺳﻔﺎرش ﺧﺮﯾﺪ ﻣﻮﻇﻒ اﺳﺖ ﺳﻔﺎرش ﺧﻮد را ﺑﺎ ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﻗﯿﻤﺖ روز ﻗﺒﻞ، در اﺑﺘﺪای ﺟﻠﺴﮥ ﻣﻌﺎﻣلاﺗﯽ ﺑﻌﺪ وارد ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻧﻤﺎﯾﺪ».
کارگزاران موظف اند ضمن رعایت سفارش مشتریان از فرمهایی برای پذیرش سفارش های خرید و فروش مشتریان استفاده کنند که از طرف بورس طراحی شده است( ماده 22 آیین نامه معاملات در بورس اوراق بهادار).
4-1-4-مسئولیت های کارگزار
مسئولیت های کارگزار بسته به نوع عمل می تواند حقوقی و یا جزائی باشد که در قانون بازار اوراق بهادار و آیین نامه های مربوطه پیش بینی شده است. در همین جا لازم است قید شود از آن جهت که کارگزاری در قانون جدید تنها بصورت شخص حقوقی می باشد، مجازات های پیش بینی شده متوجه آن دسته از اشخاص حقیقی است که از طرف اشخاص حقوقی یاد شده مسئولیت تصمیم گیری بر عهده داشته اند که در حال حاضر این افراد عبارت انداز: اعضای هیئت مدیره و مدیر عامل شرکت(قربانیان: 1389، 309).
ماده 51 قانون بازار اوراق بهادار عنوان می دارد« در ﺻﻮرت ارﺗﮑﺎب ﺗﺨﻠﻔﺎت ﻣﻨﺪرج در اﯾﻦ ﻗﺎﻧﻮن ﺗﻮﺳﻂ اﺷﺨﺎص ﺣﻘﻮﻗﯽ، ﻣﺠﺎزاتﻫﺎی ﭘﯿﺶﺑﯿﻨﯽﺷﺪه ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻣﻮرد درﺑﺎره آن دﺳﺘﻪ از اﺷﺨﺎص ﺣﻘﯿﻘﯽ اﻋﻤﺎل ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ از ﻃﺮف اﺷﺨﺎص ﺣﻘﻮﻗﯽ ﯾﺎدﺷﺪه، ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﺖ ﺗﺼﻤﯿﻢﮔﯿﺮی را ﺑﺮ ﻋﻬﺪه داﺷﺘﻪاﻧﺪ».
در این ماده ایردای که به نظر می رسد اینکه در صورت ارتکاب تخلف از طرف کارکنان یکی کارگزاری به غیر از افراد مذکور در این ماده، مجازاتی متوجه آنها نخواهد بود. لذا بهتر بود که هم مرتکب و هم اشخاص مذکور در این ماده هر دو قابل مجازات می بودند(پیشین: 310).
به هر حال برخی از مسئولیت های کارگزاران در قانون بازار اوراق بهادار به شرح زیر است:
4-1-4-1-مسئولیت مدنی
به لحاظ اهمیت و تکالیف کارگزار در معاملات بورس و ارتباطات کارگزاران با یکدیگر، تمام موارد از پیش تحت عنوان قوانین و مقررات پیش بینی گردیده است و برای آنها عمدتا مسئولیت کیفری و یا تحت عنوان تخلفات اداری و مجازات مقرره آنها تصمیم گیری شده است. با این حال چنانچه موردی به وقوع بپیوندد طبق اصول کلی وجود مسئولیت آن محرز باشد ولی راهکاری جهت آن پیش بینی نشده باشد این نیز می تواند از موارد مسئولیت کارگزار باشد( آرین: 1390، 56).
4-1-4-2- مسئولیت کیفری
1. افشای اسنادی که بر حسب وظیفه از آنها مطله شده اند:
ماده 48 قانون بازار اوراق بهادار عنوان می کند« ﮐﺎرﮔﺰار، ﮐﺎرﮔﺰار/ ﻣﻌﺎﻣﻠﻪﮔﺮ، ﺑﺎزارﮔﺮدان و ﻣﺸﺎور ﺳﺮﻣﺎﯾﻪﮔﺬاری ﮐﻪ اﺳﺮار اﺷﺨﺎﺻﯽ را ﮐﻪ ﺑﺮﺣﺴﺐ وﻇﯿﻔﻪ از آنﻫﺎ ﻣﻄﻠﻊ ﺷﺪه ﯾﺎ در اﺧﺘﯿﺎر وی ﻗﺮار دارد، ﺑﺪون ﻣﺠﻮز اﻓﺸﺎء ﻧﻤﺎﯾﺪ، ﺑﻪ ﻣﺠﺎزاتﻫﺎی ﻣﻘﺮر در ﻣﺎده (648) ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳلاﻣﯽ ﻣﺼﻮب 1375/3/6 ﻣﺤﮑﻮم ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ».
2. اقدام به کارگزاری بدون اخد مجوز لازم:
«اﺷﺨﺎص زﯾﺮ ﺑﻪ ﺣﺒﺲ ﺗﻌﺰﯾﺮی از ﯾﮏﻣﺎه ﺗﺎ ﺷﺶﻣﺎه ﯾﺎ ﺑﻪ ﺟﺰای ﻧﻘﺪی ﻣﻌﺎدل ﯾﮏ ﺗﺎ ﺳﻪ ﺑﺮاﺑﺮ ﺳﻮد ﺑﻪدﺳﺖ آﻣﺪه ﯾﺎ زﯾﺎن ﻣﺘﺤﻤﻞ ﻧﺸﺪه ﯾﺎ ﻫﺮ دو ﻣﺠﺎزات ﻣﺤﮑﻮم ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ:
1. ﻫﺮ ﺷﺨﺼﯽ ﮐﻪ ﺑﺪون رﻋﺎﯾﺖ ﻣﻘﺮرات اﯾﻦ ﻗﺎﻧﻮن ﺗﺤﺖ ﻫﺮﻋﻨﻮان ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎﯾﯽ از ﻗﺒﯿﻞ ﮐﺎرﮔﺰاری، ﮐﺎرﮔﺰار/ ﻣﻌﺎﻣﻠﻪﮔﺮی ﯾﺎ ﺑﺎزارﮔﺮداﻧﯽ ﮐﻪ ﻣﺴﺘﻠﺰم اﺧﺬ ﻣﺠﻮز اﺳﺖ ﻣﺒﺎدرت ﻧﻤﺎﯾﺪ ﯾﺎ ﺧﻮد را ﺗﺤﺖ ﻫﺮ ﯾﮏ از ﻋﻨﺎوﯾﻦ ﻣﺰﺑﻮر ﻣﻌﺮﻓﯽ ﮐﻨﺪ»( بند 1 ماده 49 قانون بازار بورس اوراق بهادار).
3. استفاده از وجوهی که برای انجام معامله به کارگزار سپرده شده است:
ماده 50 قانون فوق بیان می کند« ﮐﺎرﮔﺰار، ﮐﺎرﮔﺰار/ﻣﻌﺎﻣﻠﻪﮔﺮ ﯾﺎ ﺑﺎزارﮔﺮداﻧﯽ ﮐﻪ اوراق ﺑﻬﺎدار و وﺟﻮﻫﯽ را ﮐﻪ ﺑﺮای اﻧﺠﺎم ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﺑﻪ وی ﺳﭙﺮده ﺷﺪه و وی ﻣﻮﻇﻒ ﺑﻪ ﻧﮕﺎهداری آن در ﺣﺴﺎبﻫﺎی ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ اﺳﺖ، ﺑﺮﺧلاف ﻣﻘﺮرات و ﺑﻪ ﻧﻔﻊ ﺧﻮد ﯾﺎ دﯾﮕﺮان ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار دﻫﺪ، ﺑﻪ ﻣﺠﺎزاتﻫﺎی ﻣﻘﺮر در ﻣﺎده (674) ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳلاﻣﯽ ﻣﺼﻮب 1375/3/6 ﻣﺤﮑﻮم ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ».
4-1-5-تعهدات کارگزار در معاملات بورس اوراق بهادار
حقوق و تعهدات کارگزار در معاملات اوراق بهادار بر طبق ماهد 4 معاملات آنلاین به شرح ذیل می باشد:
1. عضو باید نام کاربری و رمز عبور استفاده از سامانه معاملاتی را برای انجام معاملات بر خط، به صورت محرمانه و چاپی ظرف حداکثر یک هفته پس از امضای این قرارداد، در اختیارمشتری قرار دهد.
2. عضو متعهد به ثبت و نگهداری کلیه سوابق تراکنش های دریافتی از مشتری و ارسالی به وی در زیر ساخت دسترسی بر خطر بازار خود می باشد.