مقاله درمورد دانلود رشد و توسعه اقتصادی و انقلاب های اجتماعی

دانلود پایان نامه

7-1-2-2-نظریه ی روستو در رابطه با رشد و توسعه اقتصادی


روستو، در سال 1960 نظریه ی دیگری را در مقابل نظریه ی مارکسیستی توسعه ارائه داد که به نظر(مراحل رشد)روستو مشهور شده است.مارکس و روستو در باره ی نیروهایی که موجب تحول و توسعه در جامعه می شوند اختلاف نظر دارند.
موتور روند توسعه از نظر مارکس وجود اختلاف طبقاتی است که منجر به تحقق مرحله به مرحله انقلاب های اجتماعی میشود.مارکس عامل ایجاد تحول در جوامع را زیر بنای اقتصادی جامعه تلقی می کند که باعث تغییرات روبنایی یعنی تغییرات سیاسی در کشور نیز خواهد شد. در طرف مقابل روستو، اعتقادی به تضاد طبقاتی در جامعه ندارد . او معتقد به وجود (احساس مسئولیت همه افراد و گروه های اجتماعی نسبت به جامعه )است که این خود می تواند موجب تحقق مرحله به مرحله توسعه در جوامع گردد .
روستو، سیر تکامل توسعه ی اقتصادی را به چند مرحله تقسی می کند به ترتیب عبارتند از :
-جامعه ی سنتی
-جامعه ی پیش ازصنعتی (پیش شرط برای خیزوجهش اقتصادی)
-مرحله خیز وجهش اقتصادی
-مرحله جامعه بالغ
-جامعه با مصرف انبوه
الف) جامعه سنتی
به نظر روستو، در جامعه ی سنتی که اولین مرحله روند توسعه می باشد فقط روشهای تولیدی و اقتصادی قدیمی مورد استفاده قرار می گیرد .در این مرحله انسان هنوز به این واقعییت که محیط اطراف او تابع مجموعه قوانین خاص می باشد پی نبرده است .به نظر او نباید جامعه ی سنتی را با جامعه ایستا (جامعه ی بدون تحرک)مترادف و مشابه دانست .
ب) جامعه ی پیش از صنعتی
جامعه در این حالت تلاش می کند که شرایط پیشرفت اقتصادی را محیا سازد نشانه ی مشخص این مرحله افزایش درصد سرمایه گذاری از تولیدات جامعه است .در این مرحله موانع تحقق توسعه یکی پس از دیگری در بخشهای مختلف اقتصادی شناسایی و عوامل لازم جهت از بین بردن آنها آماده می شود. اشکال جدیدی از انواع مؤسسات در این مرحله ظاهر می شوند.مبادلات گسترش یافته و تجارت خارجی قابل توجه خواهد شد .جامعه هنوز از روشهای تولیدی کم بازده استفاده می کند .
ج) مرحله خیز یا جهش اقتصادی
برای رسیدن به این مرحله سه پیش شرط لازم است :
– افزایش درصد سرمایه گذاری از 5 درصد درآمد ملی به بیش از 10 درصد
– توسعه ی همزمان چند بخش اقتصادی کشور به طوری که نقش کلیدی را در توسعه ی کل کشور ایفا نماید.
– وجود یا ظهور یک قالب سیاسی اجتماعی و نهادی که از رونده گسترش بخشهای کلیدی بهره برداری نموده و به رشد اقتصادی تداوم بخشد .
د) جامعه بالغ
درآمد و مصرف سرانه به طور مداوم افزایش می یابد.در جامعه روش های تولیدی جدیدی آزمایش و در مقیاس گسترده مورد استفاده قرار می گیرد.
ه) جامعه با مصرف انبوه عرضه ی زیاد کار
دولت ها به دولت های رفاه تبدیل می شوند.درصد کاکنان و کارمندان نسبت به کل جمعیت افزایش پیدا می کند.افراد در جامعه سعی دارند که از میوه های اقتصادی به صورت کالاهای مصرفی استفاده کنند.
از آنجایی که تعاریف مختلفی از توسعه یافتگی بیان شده است، تعریف دکتر نظری از جامعه ی توسعه یافته جامع تر و کامل تر است و به راستی که یک از عوامل اساسی توسعه و توسعه یافتگی، عامل انسان و جمعیت و به ویژه تکنیک و مدیریت آن است.
و طبق نظریه ی دکترحمید الیاسی موضوع توسعه نیافتگی و توسعه به عنوان مبحثی در علوم اجتماعی ضرورتا در مورد پدیده ی جامعه ی بشری سخن میگوید و هر نظریه ای در این زمینه به تعریف مقدماتی از جامعه منجر شده است.
بر طبق نظریه ی دکتر نظری یکی از عوامل طبیعی توسعه یافتگی وسعت زیاد است . این مطلب چندان صحیح به نظر نمیرسد زیرا کشورهایی نیز هستند که با وسعت خیلی اندک به توسعه یافتگی وافری دست یافته اند . بنابراین عامل وسعت به عنوان یکی از عوامل طبیعی توسعه یافتگی در مورد همه ی کشورها صدق نمیکند . کشور بزرگ روسیه بزرگترین نمونه از نظر وسعت میباشد ،اما از نظر توسعه بخشی از اروپا، زاپن و آمریکای شمالی به توسعه ی اقتصادی دست یافته اند . بنبراین اینگونه نیز میتوان بیان داش که نحوه ی بهره گیری از وسعت شرط موفقیت میباشد نه فقط وسعت زیاد.
دکتر نظری مهمترین عامل موثر در توسعه ی هر کشور را گسترش مراکز علمی و تکنو لوژیکی و ارتقائ سطح کمی و کیفی آموزش میداننداما سلسو فرتادو در کتاب خود تحت عنوان توسعه و توسعه نیافتگی اظهار میدارد که مهمترین عامل تعیین کننده ی توسعه ی اقتصادی ظرفیت صنایع کالای سرمایه ای است .از این رو اولین مرحله ی توسعه ی صنعتی افزایش اساسی در سهم صنایع کالاهای سرمایه ای را در مجموع بازده صنعتی نشان میدهد .