مقاله رایگان درباره بهینه سازی مصرف انرژی و تولید ناخالص داخلی

دانلود پایان نامه

الف) اگر دولت ظرف چند ماه آینده هزینه سیاسی بسیار زیادی را برای به دست آوردن اختیارات مدنظر خود در هدفمندی یارانه ها متحمل شود، آیا به پافشاری خود بر اجرای اصلاحات در ساختار یارانه ها ادامه خواهد داد یا خیر ؟


ب) اگر تلاش فعلی دولت برای اجرای هدفمندی یارانه ها به شکست بیانجامد، چه مدت طول خواهد کشید تا مجدداً در ایران شاهد اقدامی برای اصلاح وضعیت یارانه های انرژی باشیم؟ چندین سال.
در مجموع، به نظر می رسد که با توجه به خسارت های سنگین وارده بر اقتصاد ایران از بابت گستردگی حجم یارانه های انرژی، و سنگین تر شدن روز افزون این خسارات در صورت ادامه ساختار قیمت فعلی، هم دولت و هم مجلس باید نهایت احتیاط و عاقبت اندیشی را در مشاجرات خود در مورد جزئیات طرح هدفمندی یارانه ها (اعم از میزان نظارت مجلس بر چگونگی هزینه درآمدهای حاصله و نیز میزان افزایش قیمت انواع حامل های انرژی) به خرج دهد؛ مشاجراتی که ممکن است ادامه آنها به توقف کامل طرح مذکور، و به تعویق افتادن اجرای آن برای سالیان طولانی منجر گردد. (عمارمحمدزاده90)
2-3-2-پیشینه پژوهشهای خارج کشور
1-نیل آرس وحیدرآرس، در سال 2004 با تفکیک سال به دوره گرمساری و غیرگرمساری، مصرف گاز طبیعی بخش خانگی را در شهر اسکی ترکیه پیش بینی کرده اند. متغیر کلیدی در مدل آنها دما بصورت مقدار درجه گرمایش روز بوده است. (تقی ابراهیمی، سیدمحسن سیدآقاحسینی، مهدیه عربشاهی، آذر90)
2-اوری و بوید، در مطالعه ای که به منظور ارزیابی اثرات اقتصادی افزایش قیمت حامل های انرژی در مکزیک صورت پذیرفته است تاثیرافزایش قیمت بنزین و برق را در اقتصاد مکزیک با استفاده از یک مدل تعادل عمومی مورد بررسی قرار داده اند نتیجه حاکی از آن است که افزایش قیمت، سبب کاهش مصرف انرژی توسط خانوارها و تولیدکنندگان، کاهش تولید در بخش های تولیدی مصرف کننده این حامل های انرژی، کاهش اثرات مخرب زیست محیطی و در نهایت، افزایش دریافتی های دولت می شود.(علیمرادشریفی، مهدی صادقی، عابدین قاسمی،90)
3-دابو، در پژوهش خود که با هدف ارزیابی اثرات یارانه های انرژی بر روی مصرف و عرضه انرژی در کشور زیمبابوه انجام داده است، اثرات پرداخت یارانه حامل های انرژی را بررسی نموده و نتیجه گرفته است که هزینه های انرژی مصرفی خانوارهایی که از سوخت چوب همراه با نفت سفید استفاده می کنند به مقدار 8/20 درصد بیشتر از خانوارهایی است که از برق با قیمت یارانه ای استفاده می کنند.
همچنین یارانه های ماهیانه برای طبقات مختلف مردم برابر 4/151 میلیون دلار زیمبابوه یا 8/1816 میلیون دلار آمریکا در سال است که از این مقدار فقط 3/7 درصد به خانوارهای نیازمند می رسد و بقیه یعنی 7/92 درصد به افراد غیر نیازمند اختصاص می یابد.(علیمرادشریفی،مهدی صادقی،عابدین قاسمی،90)
4-کاسمو(1986)، در پژوهشی تحت عنوان “یارانه های انرژی تجاری در کشور های در حال توسعه فرصت برای اصلاحات “، بیان داشته است که یارانه های انرژی از جمله برق ، گاز طبیعی و زغال سنگ در کشور های در حال توسعه فراگیر می باشد.به طور تقریبی یارانه ها نتیجه عکس آن چیزی که هدف از پرداخت یارانه بوده(برقراری توازن و برابری جهت استفاده در میان قشر کم درآمد و پر درآمد ) است را نشان می دهد. یعنی استفاده سوء اقشار پر درآمد و عدم توازن. (عمارمحمدزاده90)
5-گونزالس (2009) ، در پژوهشی تحت عنوان ” یارانه های انرژی در آرژانتین ، منجر به نابرابری ها و راندمان حرارتی پایین” نتیجه تحقیقات نشان داد که یارانه های انرژی منجر به نابرابری و راندمان حرارتی پایین شده است و با توجه به آب و هوای سرد آرژانتین یارانه انرژی گاز طبیعی بسیار بالاست در عین حال با وجود چنین آب وهوایی در این کشور مقامات دولتی و متخصصان به چگونگی ساخت ساختمان ها توجه کافی مبذول نداشته اند تا از این طریق بتوان از هدر رفت حرارت و گرمایش جلوگیری کرد تا چنین یارانه سنگینی برای انرژی گاز طبیعی پرداخت نشود.(عمارمحمدزاده90)
6- لین بکینگ و جیانگ (2007) ، در پژوهشی تحت عنوان ” برآورد یارانه های انرژی در چین و تاثیر از اصلاح یارانه انرژی” انجام یافت به این نتیجه رسید که برای یک اقتصاد انتقالی مانند چین، برخی از یارانه های انرژی معقول است و گاهی اوقات حتی برای دستیابی به اهداف اجتماعی لازم است. با این حال، با افزایش قیمت انرژی و نگرانی های زیست محیطی، می بینیم درگیری بین یارانه های انرژی، تقاضای انرژی، عرضه اصول و ملاحظات تغییرات آب و هوایی در حال ظهور است. یارانه های انرژی منجر به پیامدهایی چون توسعه پایدار از طریق اثرات خود را بر استفاده از انرژی ، بهره وری و انتخاب منبع سوخت خواهند شد. در این مقاله اعمال روش شکاف قیمت به منظور برآورد یارانه های انرژی در چین بررسی شده است. نتایج نشان می دهد که یارانه های انرژی در چین بالغ به73356میلیارد دلار در سال 2007، معادل 1.43 درصد از تولید ناخالص داخلی است. یارانه برای مصرف محصولات نفتی بیشتر نمایان شده است، پس از آن یارانه بخش های برق و زغال سنگ هستند. یافته ها نشان می دهد که حذف یارانه های انرژی در نتیجه سقوط قابل توجه در تقاضای انرژی و تولید گازهای گلخانه ای است ، اما احتمالا اثرات منفی بر متغیرهای اقتصاد کلان را داشته باشند. نتیجه این چنین بود که اصلاح سیاست اختصاص یارانه می تواند باعث شود که برخی از این یارانه ها به حمایت از دیگر اقدامات توسعه پایدار ، که می تواند منجر به کاهش شدت مصرف انرژی شده و همچنین طرفدار محیط زیست نیز خواهد بود. (عمارمحمدزاده90)
2-3-3- وجه تمایز این تحقیق
در این تحقیق علاوه بر مصرف کنندگان خانگی، مصرف کنندگان عمومی و صنعتی نیز مورد بررسی قرار گرفته است و به جای احتساب مصرف سالانه، مصرف ماهانه مصرف کنندگان لحاظ گردیده و دمای هوا و بارندگی به عنوان متغیر مستقل فرعی در نظر گرفته شده است.
کاهش مصرف و بهینه سازی مصرف انرژی که یکی از کالاهای استراتژیک و ارزآور کشورمان می باشد پسندیده و مهم است اما کاهش مصرف در مراکز صنعتی، نشانگر کاهش تولید است که این مسئله ناخوشایند بوده و باعث کند شدن چرخه اقتصاد مملکت می باشد. به این منظور در این تحقیق مراکز صنعتی نیز یکی از بخشهای مصرف کننده آب در نظر گرفته شده است.
قانون هدفمندسازی یارانه ها
قانون تدوین شده هدفمندسازی یارانه ها در کشور به شرح زیر می باشد:
ماده 1- دولت مکلف است با رعایت این قانون قیمت حامل های انرژی را اصلاح کند:
الف) قیمت فروش داخلی بنزین، نفت ، گاز، نفت کوره، نفت سفید و گاز مایع و سایر مشتقات نفت، به لحاظ کیفیت حامل ها و با احتساب هزینه های مترتب (شامل حمل و نقل، توزیع، مالیات و عوارض قانونی) به تدریج تا پایان برنامه پنجساله پنجم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران کمتر از 90% قیمت تحویل روی کشتی در خلیج فارس نباشد.
تبصره- قیمت فروش نفت خام و میعانات گازی به پالایشگاه های داخلی 95% قیمت تحویل روی کشتی خلیج فارس تعیین می شود و قیمت خرید فرآورده ها متناسب با قیمت مذکور تعیین می گردد.
ب) میانگین قیمت فروش داخلی گاز طبیعی به گونه ای تعیین شود که به تدریج تا پایان برنامه پنجم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، معادل حداقل 75% متوسط قیمت گاز طبیعی صادراتی پس از کسر هزینه های انتقال، مالیات و عوارض شود.
تبصره- جهت تشویق سرمایه گذاری، قیمت خوراک واحدهای صنعتی، پالایش و پتروشیمی برای مدت حداقل ده سال پس از تصویب این قانون هر متر مکعب حداکثر 65% قیمت سبد صادراتی در مبدأ خلیج فارس (بدون هزینه انتقال) تعیین می گردد.
ج) میانگین قیمت فروش داخلی برق به گونه ایی تعیین می شود که به تدریج تا پایان برنامه پنجساله پنجم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران معادل قیمت تمام شده آن باشد.
تبصره- قیمت تمام شده برق، مجموع هزینه های تبدیل انرژی، انتقال و توزیع و هزینه سوخت با بازده حداقل 38% نیروگاه های کشور و رعایت استاندارها محاسبه می شود و هر ساله حداقل 1% به بازده نیروگاه های کشور افزوده شود که تا پنجسال از زمان اجراء این قانون به بازده 45% برسد و همچنین تلفات شبکه ها یا توزیع و انتقال تا پایان برنامه پنجساله پنجم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران به 14% کاهش یابد دولت مکلف است با تشکیل کار گروهی مرکب از کارشناسان دولتی و غیر دولتی نسبت به رتبه بندی تولید کنندگان برق از نظر بازده و توزیع کنندگان آن را از نظر میزان تلفات، اقدام نموده و سیاست های تشویقی و حمایتی مناسب را اتخاذ نماید.
تبصره 1- در خصوص قیمت های برق و گاز طبیعی، دولت مجاز است با لحاظ جغرافیایی، نوع، میزان و زمان مصرف قیمت های ترجیحی را اعمال کند.