مقاله رایگان درباره دستورات مصرف در اسلام و بهینه سازی مصرف انرژی

دانلود پایان نامه

-ترکیه
ترکیه در سال 2001 در یک بسته سیاستی کلان شامل: معرفی نظام نرخ ارز شناور، کاهش کسری بودجه دولت و استقلال بانک مرکزی برنامه اصلاح بازارهای مالی، مخابرات و انرژی را با پشتیبانی همه جانبه صندوق بین المللی پول و بانک جهانی به روش خصوصی سازی نهادهای عمده دولتی اعلام کرد. برنامه خصوصی سازی بازار انرژی با آزادسازی آغاز شد در این رابطه قانون بازار برق در سال 2001 به تصویب مجلس رسید و براساس آن نهاد تهیه مقررات مربوط به بازار انرژی تاسیس شد.
در سال 2004 شورای عالی برنامه ریزی استراتژی اصلاح بخش برق را تصویب کرد. قانون بازار برق ترکیه از سال 2001 به اجرا درآمد بر آن اساس بازار آزاد برای تولید و توزیع برق ایجاد شد طبق قانون مذکور، شرکت دولتی که هر سه بخش تولید، توزیع و انتقال برق را بر عهده داشت به تفکیک حوزه های تولید و بازرگانی در اختیار بخش خصوصی قرار داده شد.
در سال 2002 چهار مرحله برنامه رقابتی کردن بازار برق به شرح ذیل اعلام شد:
1. اعطای مجوز تاسیس شرکت برق و گاز طبیعی به بخش خصوصی
2. از 2003 اعطای حق انتخاب شرکت تولید برق به مصرف کنندگان عمده
3. راه اندازی مرکز توافقات مالی برای تسویه و تراز مبادلات
4. بهره برداری کامل از مرکز مالی فوق
در سال 2004 پارلمان ترکیه طرحی را به تصویب رساند که طی آن هزینه های تولید نفت داخل آن کشور اصلاح شد، قیمت برای مصرف کننده آزاد گردید و در شرکت های پالایش نفت دولتی، به بخش خصوصی انجام شد. برنامه خصوصی سازی شرکت های پالایش نفت از 2005 آغاز و تاکنون در جریان است. برای مثال 5/31 درصد از شرکت پالایش نفت ترکیه که 80 درصد نفت این کشور در آن پالایش می شود در سال 2007 به سرمایه گذاران بخش خصوصی فروخته شد. (پرمه، 1384: 64-60).
2-1-18-بهینه سازی مصرف انرژی
نقش و اهمیت انرژی در دنیای کنونی بر کسی پوشیده نیست و این انرژی به یکی از عوامل بسیار مؤثر در فرآیند رشد توسعه تبدیل گشته است. از طرفی دیگر عامل بسیار مهمی همچون بحران کمبود انرژی در جهان و محدودیت منابع انرژی به دلیل تجدید ناپذیر بودن آن، استفاده از انرژی های فسیلی که باعث افزایش آلودگی های زیست محیطی می شود، بالا بودن رشد جمعیت و نیاز به تقاضای بیشتر انرژی به دلیل الگوی ناصحیح مصرف انرژی و اتلاف آن، عدم وجود سیستم بازیافت انرژی، وجود صنایع و کارخانجات فرسوده، متکی بودن اقتصاد کشورهای دارای منافع انرژی به درآمدهای نفتی و هزینه های بالای انرژی در چرخه تولید و بار منفی آن بر اقتصاد جهان، دست اندرکاران و سیاست گذاران بخش انرژی را بر آن داشته است تا چاره ای جهت رویارویی با چالش های فوق بیاندیشند. بهینه سازی انرژی یکی از ابزارهای اصلی و مؤثر جهت دستیابی به توسعه پایدار در سراسر جهان محسوب می گردد. منظور از بهینه سازی انرژی انتخاب الگوی صحیح و ایجاد و به کارگیری روش ها و سیاست های درست در تولید و مصرف انرژی است که علاوه بر اینکه متضمن استمرار رشد اقتصادی می باشند موجب کاهش تخریب منابع انرژی و نیز کاهش اثرات سوء ناشی از استفاده ناصحیح از انرژی بر محیط زیست و جامعه می گردند.(معصومه ترکمان احمدی،شهرام فتاحی، محمد خیری، 89)
2-1-19-مصرف انرژی در جهان
طبق گزارش های موجود در سال 2007 میلادی بزرگ ترین مصرف کنندگان انرژی در جهان کشورهای آمریکا، چین، روسیه، ژاپن و هند بوده اند.
طبق آمار، میزان مصرف انرژی در ایران به ازای هر واحد تولید ناخالص داخلی معادل 5/2 و 3 برابر مقداری است که در کشورهای صنعتی و در حال توسعه مصرف می شود.
براساس همین گزارش ایران بیش از 5/3 برابر ترکیه و بیش از 14 برابر ژاپن انرژی مصرف می کند.
طبق آمارهای جهانی شدت مصرف نهایی انرژی کشور (83/0 تن معادل نفت خام بر هزار دلار) بیش از سه برابر متوسط مصرف انرژی نهایی جهانی (24/0 تن معادل نفت خام بر هزار دلار) است.
براساس پیش بینی آزانس جهانی انرژی، رشد تقاضای انرژی تا سال 2030 دو برابر خواهد شد.
2-1-20-دستورات مصرف در اسلام
مفهوم مصرف و الگوی مصرف در دین مبین اسلام بکلی با الگوی غربی آن که “تولید برای مصرف بیشتر” و “مصرف بیشتر برای تولید بیشتر” را تبلیغ می کند؛ متفاوت است. الگوی مصرف در اسلام در عین حال که بر ارضای نیازهای اولیه ضروری تأکید دارد؛ به ضورت تشکیل سرمایه در ابعاد کلان برای سرمایه گذاری و تولید بیشتر- که در خدمت افزایش ثروت جامعه و زدودن فقر قرار می گیرد- نیز بهای زیادی می دهد. اسلام با آگاهی کامل از اهمیت مصرف در اقتصاد و نقش تعیین کننده انگیزه های مثبت (آموزه های دینی و اخلاقی) در جهت دادن به آن، مجموعه دستورات اثباتی و سلبی را برای تنظیم صحیح آن به کار می گیرد. دستورات اثباتی اسلام: دستورات اثباتی مجموعه دستوراتی هستند که به شکل وجوب و یا استحباب، برخی مصارف را به شرح زیر لازم و یا راجح می گردانند. (خالقی، 1386)
الف) مصارف لازم:
مصارف لازم در اسلام مصارفی هستند که برای ادامه حیات انسان و حفظ نفس از ابتلاء به امراض و ناراحتی های جسمی و روحی برای افراد “واجب” فرض شده است. از نظر اسلام، در صورتیکه افراد از راه کار و فعالیت شخصی نتوانند مصارف لازم خویش را تأمین کنند؛ در اینصورت افراد دیگر موظف به تأمین این نیازها هستند و در صورت کوتاهی و یا عدم توانایی آنها، این مهم از وظایف دولت اسلامی برشمرده شده است. مصارف افراد تحت تکفل و سایر افراد نیازمند نیز در دسته مصارف لازم قرار می گیرند. (همان منبع)
ب) مصارف راجح:
مصارف راجح، کلیه مصارف (متفاوت از مصارف لازم) می باشند که در جهت افزایش کیفیت زندگی و به عنوان مصادیق بهره مندی از نعمت های الهی، به شرط عدم اسراف و تبذیر، انجام می شوند. از احادیث و روایات فراوانی که در زمینه مصرف صحیح وجود دارند؛ چنین استنباط می شود که اسلام بر آشکار کردن نعمات و نشان دادت الطاف خداوند به افراد تأکید دارد و روحیات متظاهر به فقر و درماندگی را نکوهش می کند. تنگ نظری های صوفیانه در مصرف کالاها و خدمات از نظر اسلام قابل قبول نیست و بسیاری از بزرگان دین در مقام مقابله با برداشت های نادرست از مفهوم ایمان و پارسایی، بر مفهوم مصرف صحیح (و لزوم رعایت آن) تأکید فرموده اند.(همان منبع)
دستورات سلبی: مجموعه ای از فرمان ها و ارشادها هستند که انسان را از برخی مصارف و یا اشکالی از آن ها (به عنوان حرام یا مکروه) منع می کند. مصادیق دستورات سلبی عبارتند از: