پایان نامه درباره قانون مالیات‌های مستقیم و سازمان امور مالیاتی

دانلود پایان نامه

حسابرسان موضوع ماده 272: منظور حسابداران رسمی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران و سازمان حسابرسی است که به موجب ماده 272 قانون مالیات‌های مستقیم اجازه رسیدگی و تعیین سود مشمول مالیات اشخاص حقوقی را دارند.


گزارش حسابرسی مالیاتی: گزارشی است که باید توسط حسابرسان مالیاتی بر اساس فرم تهیه‌شده از سوی سازمان امور مالیاتی تکمیل‌شده و در اختیار سازمان امور مالیاتی قرار گیرد.
ماده 147 و 148 ق.م.م: دو مورد از مواد قانون مالیاتهای مستقیم است که مربوط به هزینههای قابل قبول مالیاتی بوده و در اکثر شرکتها موضوعیت دارد.
کتمان درآمد و متورم کردن هزینهها: منظور از کتمان درآمد تلاشهای مؤدی با استفاده از روشهای تکنیکی و پیچیده برای فرار مالیاتی و کم نشان دادن سود مشمول مالیات است. منظور از متورم کردن هزینهها، روشهای گوناگون مؤدیان برای بیشتر نشان دادن هزینهها و در نتیجه کم نشان دادن سود مشمول مالیات است.
خلاصه فصل
در این فصل به ارائه کلیات تحقیق پرداخته شد و طرح کلی تحقیق مشخص گردید. موارد ذکرشده در این فصل شامل مقدمه، بیان موضوع تحقیق، اهمیت و ضرورت انجام تحقیق، اهداف اساسی تحقیق، فرضیههای تحقیق، استفاده‌کنندگان از نتایج تحقیق، روش تحقیق و جامعه و نمونه آماری تحقیق بودند.
چارچوب فصول بعد
در فصل دوم به ارائه مبانی نظری، ادبیات موضوع و مطالعات داخلی صورت گرفته در ارتباط با حسابرسی مالیاتی و اجرای ماده 272 قانون مالیات‌های مستقیم پرداخته خواهد شد.
در فصل سوم، روش انجام تحقیق تشریح شده و جامعه آماری، نمونه آماری و روش نمونهگیری استفاده‌شده ارائه خواهد شد. همچنین در این فصل فرضیههای تحقیق بیان‌شده و متغیرهای تحقیق و شیوه محاسبه آن‌ها آورده خواهد شد و روش گردآوری اطلاعات و روش‌های آماری استفاده‌شده به طور مبسوط تشریح خواهد شد.
در فصل چهارم مدلهای تحقیق مورد تجزیه و تحلیل قرارگرفته و فرضیههای تحقیق آزمون خواهد شد.
در فصل پنجم، نتایج حاصل از آزمون فرضیهها و تجزیه و تحلیلهای انجام‌شده بیان گردیده و توصیه برای تحقیقات آتی داده خواهد شد.
فصل دوم:
مبانی نظری و ادبیات تحقیق
مقدمه
مالیات از عمده‌ترین مظاهر حاکمیت دولت در اکثر کشورهای پیشرفته به شمار می رود و بخش عمده‌ای از بودجه سالیانه این کشورها را تشکیل می‌دهد. در ایران نیز هرچند در مقایسه با کشورهای پیشرفته، نسبت درآمدهای مالیاتی به GDP کمتر است اما بعد از نفت و گاز که منابع اصلی تأمین بودجه می‌باشند، مالیات به عنوان تأمین کننده بخش عمدهای از منابع مالی دولت جایگاه بالایی دارد. درآمدهای مالیاتی انواع مختلفی دارد که به دو دسته اصلی مالیات‌های مستقیم و مالیات‌های غیرمستقیم تقسیم میشود. در ایران برخلاف کشورهای پیشرفته و برخی کشورهای در حال توسعه، درآمد ناشی از مالیات‌های مستقیم بیش از درآمد مالیات‌های غیرمستقیم است.
در بین مالیات‌های مستقیم، درآمدهایی که ناشی از مالیات اشخاص حقوقی است، بخش عمدهای از درآمدهای مالیاتی را تأمین میکند و به همین دلیل توجه خاصی به مالیات اشخاص حقوقی می‌شود. دولت برای دستیابی به مالیات قابل اخذ از اشخاص حقوقی، باید پروسه نسبتاً طولانیای را طی کند که بعضاً این فرآیند چندین سال طول میکشد. طولانی شدن پروسه وصول مالیات از مؤدیان مالیاتی باعث کاهش کار آیی بودجه تصویب‌شده دولت و در نتیجه مواجه‌شدن با کسری بودجه برای دولت را در پی دارد؛ بنابراین دستیابی به موقع به درآمدهای بودجه شده دولت کمک شایان توجهی به تأمین هزینه‌های دولت میکند؛ بنابراین باید راهکارهایی برای وصول سریع و به موقع درآمدهای مالیاتی اندیشید. از این رو، سازمان امور مالیاتی تمهیدات مختلفی برای وصول هر چه سریع‌تر مالیات اندیشیده است که یکی از مهم‌ترین این تمهیدات برای اشخاص حقوقی، تصویب ماده 272 قانون مالیات‌های مستقیم (ق.م.م) است که به موجب این ماده قانونی، امکان استفاده از ظرفیت‌های تخصصی و حرفه‌ای در امور مالیاتی فراهم شده است.
بر اساس این قانون (ماده 272 ق.م.م)، سازمان حسابرسی، حسابداران رسمی و مؤسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی که عهده‌دار وظایف حسابرسی و بازرسی قانونی یا حسابرسی اشخاص هستند در صورت در خواست اشخاص مکلف‌اند گزارش حسابرسی مالیاتی را طبق نمونه‌ای که از طرف سازمان امور مالیاتی تهیه می‌شود، تنظیم کنند و جهت تسلیم به اداره امور مالیاتی مربوط، در اختیار مؤدی قرار دهند (حیدرپور، 1389).
بعد از تصویب این ماده قانونی، از آنجایی که در قانون ذکر نشده بود مسئولیت تهیه برگ تشخیص مالیات بر عهده حسابرس مالیاتی است، کادر امور مالیاتی (البته نه کامل) با اعلام این موضوع که مسؤولیت صدور برگ تشخیص مالیاتی با کادر مالیاتی (ممیز) است، به خود اجازه دادند با بررسی اضافی، به دلایل مختلف، مالیاتی متفاوت از مالیات مندرج در گزارش حسابرسی را مطالبه کنند (هشی، 1388). به همین دلیل اجرای این ماده باعث شده بحث و جدلهایی بین حسابرسان مالیاتی و در رأس آن‌ها جامعه حسابداران رسمی، با ممیزان امور مالیاتی و در رأس آن‌ها وزارت امور اقتصاد و دارایی به وجود آید. بستانیان (1384) معتقد است که اختلاف نظر و چالش‌های موجود در رابطه با حسابرسی مالیاتی، ریشه در عواملی همچون پیچیدگی، ابهام تفسیرپذیری مقررات موجود، متفاوت بودن و گاهی تضاد آیین‌نامه‌های اجرایی برخی مواد قانونی با روح قانون و گاهی تضاد دیدگاه اشخاص مسئول در سازمان امورمالیاتی با روح قانون دارد. مهم‌ترین مواد قانونی که ممکن است ابهام در تفسیرپذیری و پیچیدگی در متن آن باعث تفاوت برداشت بین حسابرسان و مأموران مالیاتی و در نتیجه ایجاد اختلاف بر سر مبلغ درآمد مشمول مالیات شود، مواد 147 و 148 ق.م.م است. ماده 147 مربوط به هزینه‌های مرتبط با فعالیت اصلی شرکت و ماده 148 در ارتباط با هزینه‌های قابل‌قبول مالیاتی است.
علاوه بر مواد قانونی فوق‌الذکر، موارد دیگری نیز ممکن است بر ایجاد تفاوت بین سود مشمول مالیات تشخیص داده‌شده حسابرسان مالیاتی و مأموران امورمالیاتی تأثیر داشته باشند. از آن جمله می‌توان به استقلال حسابرس اشاره کرد. بعد از تصویب ماده 272 ق.م.م، درآمد مؤسسات حسابرسی به دلیل ارائه خدمت حسابرسی مالیاتی، رشد قابل‌توجهی داشته است که درآمدهای آتی ناشی از ارائه خدمات حسابرسی مالیاتی باعث می‌شود تا حسابرس به نوعی، به یکی از ذینفعان شرکت تبدیل‌شده که تضاد منافع ایجادشده توانایی از بین بردن استقلال را دارد (حساس یگانه، 1391)؛ بنابراین می‌توان گفت که ممکن است خدشه‌دار شدن استقلال حسابرس باعث ایجاد تفاوت بین سود مشمول مالیات تعیین‌شده توسط حسابرسان مالیاتی و مأموران امور مالیاتی گردد؛ به عبارت دیگر می‌توان گفت، با این استدلال که استقلال مؤسسات حسابرسی بزرگ‌تر بیشتر از استقلال مؤسسات حسابرسی کوچک است، افزایش اندازه مؤسسه حسابرسی باعث کاهش اختلاف بین حسابرسان مالیاتی و مأموران امور مالیاتی میگردد.
بحث دیگری که مطرح است، این است که ممکن است به دلیل پیچیدگی معاملات اشخاص حقوقی، درآمدهایی در قالب درآمدهای معاف از مالیات درج شده باشد و یا هزینه‌ها در بعضی موارد دو بار منظور شده و در واقع هزینه‌ها متورم شوند. در این حالت ممکن است در حین رسیدگی حسابرسان مالیاتی متوجه این انحرافات نشده و یا اینکه اعتقاد داشت باشند که طبقه‌بندی انجام‌شده صحیح است. از طرف دیگر ممکن است مأموران مالیاتی اعتقاد داشته باشند که کتمان درآمد و متورم کردن هزینه‌ها از طرف مؤدیان مالیاتی باعث ایجاد تفاوت بین سود مشمول مالیات تعیین‌شده توسط حسابرسان مالیاتی و مأموران امور مالیاتی میگردد.
مورد دیگری که قابل طرح است، اندازه واحد مورد رسیدگی است. اگر اندازه شرکت بزرگ باشد، ممکن است به دلیل ساختار کنترل داخلی قوی و چرخههای عملیاتی مناسب و همچنین فرضیه هزینه سیاسی و تئوری قدرت سیاسی، باعث تغییر تفاوت ایجادشده بین سود مشمول مالیات تعیین‌شده حسابرسان مالیاتی و مأموران امور مالیاتی گردد؛ به عبارت دیگر، می‌توان گفت ممکن است تفاوت بین سود مشمول مالیات تعیین‌شده توسط حسابرسان مالیاتی و مأموران امور مالیاتی با افزایش اندازه واحد مورد رسیدگی کاهش یابد.
بنابراین، تحقیق حاضر به دنبال یافتن دلایل ایجاد اختلاف بین سود مشمول مالیات حسابرسی شده و تشخیصی مأموران امور مالیاتی است.