پایان نامه رایگان با موضوع اقلام تعهدی، قلام تعهدی، مدیریت سود، دارایی ها

DEP : مجموع هزینه های استهلاک (دارایی های مشهود و نا مشهود)
۲) روش جریان های نقدی، که شایع ترین روش مورد استفاده برای محاسبه اقلام تعهدی می باشد. بیشتر محققان ترجیح می دهند به جای استفاده از روش ترازنامه ای، از روش جریانات نقدی برای محاسبه اقلام تعهدی اختیاری استفاده نمایند. دلیل اصلی اتخاذ این رویکرد نتایج قابل اعتماد آن می باشد، که نتایج به دست آمده دقیق تر از روش ترازنامه ای می باشد (جهانزیب و همکاران، ۲۰۱۲). در این روش برای محاسبه متغیرهای مربوط به کل اقلام تعهدی از معادله زیر استفاده می کنیم :
TAt = NIt – CFOt
TAt: جمع کل اقلام تعهدی شرکت در سال t
NIt : سود خالص در سال t
CFOt : جریان های نقدی عملیاتی در سال t
به منظور تجزیه و تحلیل هر دو روش، ما متوجه شدیم که بیشتر محققان ترجیح می دهند که از روش جریان های نقدی به جای روش ترازنامه ای استفاده نمایند. نتیجه تحقیق هریبر و کالینز۱۲۵ (۱۹۹۹) نشان می‏دهد که استفاده از روش ترازنامه ای برای پیدا کردن مجموع اقلام تعهدی در برخی شرایط نسبت به روش مبتنی بر جریان های نقدی از دقت کمتری برخوردار است. در این راستا کردستانی و مدافعی (۱۳۹۱) نیز به نقل از محققانی چون مک نیکولز (۲۰۰۲) و کوهن و همکاران (۲۰۰۵) بر این باورند که جریان های نقدی در کنترل عملکرد مالی شرکت ها و تبیین رفتارهای مدیریت از توانمندی بهتری برخوردار است. بنابراین ما نیز در این پژوهش برای پیدا کردن اقلام تعهدی از روش جریان های نقدی استفاده خواهیم کرد. اقلام تعهدی به دو گروه تقسیم می‏شوند :
۱) اقلام تعهدی غیر اختیاری، که توسط مدیریت شرکت به طور موثر قابل کنترل نیستند.
۲) اقلام تعهدی اختیاری، که مدیریت شرکت می تواند آن ها را در کوتاه مدت کنترل کند. نقطه شروع برای اندازه گیری اقلام تعهدی اختیاری، جمع کل اقلام تعهدی می باشد. برای جداسازی بخش اختیاری از کل اقلام تعهدی از مدل های مختلفی استفاده می شود که می توان به مدل هیلی۱۲۶ (۱۹۸۵)، مدل دی آنجلو۱۲۷ (۱۹۸۶)، مدل جونز (۱۹۹۱)، مدل تعدیل شده جونز (۱۹۹۵) و مدل صنعت اشاره نمود. بر اساس مطالعات برخی پژوهشگران، مدل تعدیل شده جونز قدرت‏مندترین روش را برای پیش بینی مدیریت سود فراهممی‏نماید (جهانزیب و همکاران، ۲۰۱۲ ، مهرانی و عارف منش ، ۱۳۸۷).
۳-۳-۲-۲-۱- اندازه گیری اقلام تعهدی اختیاری
قبل از محاسبه اقلام تعهدی اختیاری ما برای محاسبه اقلام تعهدی غیر اختیاری از معادله زیر استفاده می کنیم:
NDAt = 1[ 1 / At-1] + ]2[ ( [REV – RREC ) / At-1] + ]3[ PPE / At-1]
NDAt: اقلام تعهدی غیر اختیاری شرکت در سال t
At-1: جمع کل دارایی های شرکت در سال t-1
tREV: تغییر در خالص درآمد شرکت (بین سال t-1 و سال t)
)REC: تغییر در خالص حساب ها و اسناد دریافتنی تجاری شرکت (بین سال t-1 و سال t)
PPE: میزان اموال، ماشین آلات و تجهیزات برای شرکت در سال t
t1و و۲وو۳: پارامترهای برآورد شده خاص شرکت
Ɛ: خطای برآورد
α۱ و α۲و α۳پارامترهای برآورد شده مختص شرکت می باشد و از رابطه رگرسیونی زیر محاسبه می شوند.
= α۱(۱/Ait-1)+α۲ (ΔREVit/Ait-1)+α۳(PPEit/Ait-1) + Ɛit
برای محاسبه α۱ ، α۲و α۳ به منظور تخمین اقلام اختیاری، از نرم افزارهای Excel و Spss استفاده می‏شود.
لازم به ذکر است که در مدل مذکور، برای استاندارد کردن و موزون شدن پارامترها به منظور کاهش نوسانات، از جمع کل دارایی های شرکت در ابتدای هر دوره استفاده شده است و با تقسیم جمع کل دارایی‏ها به طرفین معادلات، مشکل ناهمسانی واریانس باقیمانده ها بین متغیرها برطرف شده است و در صورتی که اقلام تعهدی غیر اختیاری (NDA) از جمع کل اقلام تعهدی (TA) کسر گردد، اقلام تعهدی اختیاری (DA) که جزء باقیمانده معادله رگرسیونی فوق است حاصل خواهد شد. بنابراین اقلام تعهدی اختیاری با استفاده از مدل تعدیل شده جونز، به صورت زیر محاسبه می‏شود:
DAt = TAt/At-1 – NDAt
۳-۳-۲-۳- متغیرهای کنترل
درصد بازده حقوق صاحبان سهام (ROE): که برابر است با سود خالص شرکت تقسیم بر میانگین حقوق صاحبان سهام
اندازه شرکت (SIZE): برابر است با لگاریتم طبیعی مجموع دارایی ها
روش‌های مختلفی برای سنجش سطح اندازه شرکت‌ها وجود دارد که تعداد کارکنان شرکت، تعداد سهام صادره و مبلغ جمع دارائی‌های شرکت و در نهایت لگاریتم مانده جمع دارائی‌های شرکت‌های نمونه از آن دسته هستند. ما برای سنجش اندازه شرکت‌های نمونه به عنوان یکی از متغیرهای کنترلی از لگاریتم مانده جمع دارائی‌های شرکت‌های مذکور در پایان دوره استفاده خواهیم نمود و برای محاسبه آن‌ها به ترازنامه شرکت‌ها در صورت‌های مالی شرکت‌های نمونه مراجعه خواهیم کرد که برای مقاصد ما کفایت می‌کند.
اهرم شرکت (LEV): برابر است با کل بدهی ها تقسیم بر کل دارایی ها
به نظر می‌رسد با افزایش سطح بدهی‌های شرکت‌ها در ترکیب سرمایه آن‌ها نگرانی عموم از احتمال ناتوانی شرکت در بازپرداخت بدهی‌هایش افزایش یافته و مدیران شرکت‌ها به جهت کاهش این دغدغه ایشان به راهکارهای متعددی متوسل می‌شوند که مدیریت سود یکی از این موارد می‌باشد. برای سنجش سطح اهرمی بودن شرکت‌ها ما از نسبت کل بدهی‌ها به کل دارایی ها استفاده خواهیم کرد.
باید یادآور شد که تحقیقات قبلی، چند عامل که بر سود تقسیمی شرکت اثر می گذارند را شناسایی کرده‏اند. برای نمونه پورحیدری و قاسمیان سقی (۱۳۸۹) در ایران، دریافتند که اهرم و اندازه شرکت، نقش قابل توجهی در تغییرات سود تقسیمی دارند. فاما و فرنچ۱ (۲۰۰۱) و گرولن و همکاران۲ (۲۰۰۲) نیز اثر اندازه و اهرم (بدهی) شرکت را بررسی نمودند و نتیجه گرفتند که شرکت های دارای دارایی ها و فرصت‏های رشد کمتر، تمایل کمتری به پرداخت سود سهام دارند. هم چنین شرکت های دارای نسبت بدهی کمتر، انگیزه بیشتری برای پرداخت سود سهام دارند. در نتیجه ما نیز در تحقیق حاضر برای کنترل اثر سه متغیر بازده حقوق صاحبان سهام، اندازه و اهرم شرکت به عنوان متغیرهای کنترلی در مدل های تحقیق گنجانده شدند تا میزان اثرگذاری آنها را بر متغیرهای اصلی تحقیق مورد بررسی قرار دهیم.
۳-۳-۳- مدل پژوهش
در حال حاضر ما متغیر وابسته یعنی تقسیم سود را با استفاده از دو مدل یاد شده بالا و متغیر مستقل یعنی مدیریت سود را که اقلام تعهدی اختیاری شاخص و نماینده آن می باشد را با استفاده از مدل تعدیل شده جونز محاسبه نمودیم. به منظور آزمون فرضیه ها و تجزیه و تحلیل داده ها از معادلات رگرسیون زیر استفاده می کنیم:
مدل رگرسیون برای آزمون فرضیه اول
DPOt = β۰ + β۱(DAt) + β۲(ROEt) + β۳(SIZE) + β۴(LEV) + µt
DPO :پرداخت سود سهام
DA :اقلام تعهدی اختیاری
ROE :درصد بازده حقوق صاحبان سهام
SIZE :اندازه شرکت
LEV :اهرم شرکت
مدل رگرسیون برای آزمون فرضیه دوم
Dti – D(t-1)i = β۰ + β۱ (Eit – Ei(t-1)) + β۲(DAt) + β۳(ROEt) + β۴(SIZE) + β۵(LEV) + µt
در مدل های بالا، ضرایب βمثبت (منفی) و معنادار به ترتیب بیان می کنند که با افزایش میزان مدیریت سود، سود سهام پرداختی، بازده حقوق صاحبان سهام، اندازه شرکت و اهرم مالی از سوی شرکت افزایش (کاهش) می یابد. همچنین ضرایب مربوط به معناداری سود خالص شرکت نیز نشان می دهد که با افزایش فعالیت های مدیریت سود، تغییرات سود تقسیمی که نشانه پایداری پرداخت سود سهام سالانه شرکت است افزایش یا کاهش می یابد.
۳-۳-۳-۱- مدل مفهومی پژوهش
جدول (۳-۱): مدل مفهومی تحقیق
۳-۳-۴- جامعه آماری و نمونه آماری
جامعه آماری این تحقیق شامل کلیه شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد. در بسیاری از زمینه های کاربردی، محققان در صدد تعیین پارامترهای جامعه هستند ولی دسترسی به آنها به طور مستقیم با سرشماری جامعه امکان پذیر است. در چنین موقعیت هایی، محققان ناچارند به نمونه‏هایی از جوامع آماری برای استنباط پارامترهای مورد نظر اکتفا نمایند. نمونه را این‏گونه می توان تعریف کرد: “تعداد محدودی از آحاد جامعه آماری که بیان کننده ویژگی‏های اصلی جامعه باشد” (آذر و مومنی ، ۱۳۸۰: ۶).
لذا با توجه به آچه گفته شد، در تحقیق حاضر روش نمونه گیری به صورت حذفی است و نمونه گیری با شرایط زیر از بین آنها انجام گرفت:
تا پایان سال ۱۳۸۶ در بورس اوراق بهادار تهران پذیرفته شده باشند.
پایان سال مالی آنها به ۲۹ اسفند ماه ختم شود و از سال ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۰ در بورس فعال باشند.
اطلاعات مالی مورد نیاز جهت استخراج داده ها در دسترس باشد.
شرکت ها طی قلمرو تحقیق، تغییر سال مالی نداشته باشند.
جزء بانک ها و سایر موسسات سرمایه گذاری و اعتباری نباشند.
۳-۳-۴-۱- محاسبه حجم نمونه و روش نمونه گیری
برای نمونه‏گیری در پژوهش حاضر، از روش حذف سیستماتیک استفاده می شود. با توجه به محدودیت‏های عنوان شده در انتخاب جامعه آماری پس از اعمال این محدودیت‏ها، تعداد ۱۳۰ شرکت به عنوان جامعه آماری انتخاب شد که تعداد ۷۰ شرکت به عنوان نمونه آماری پژوهش، با استفاده از روش حذف سیستماتیک انتخاب شد که با توجه به قلمرو زمانی پنج ساله تحقیق، تعداد کل مشاهدات ۳۵۰ سال- شرکت است.
۳-۳-۵- قلمرو تحقیق
الف) قلمرو موضوعی تحقیق: شامل بررسی ارتباط بین مدیریت سود و سیاست های تقسیم سود در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد.
ب) قلمرو مکانی تحقیق: از آنجا که در این تحقیق برای اندازه گیری متغیرهای مربوط به مدیریت سود و سود سهام از گزارش ها و صورت های مالی موجود در بورس اوراق بهادار تهران استفاده شده است، بنابراین بورس اوراق بهادار تهران به عنوان قلمرو مکانی تحقیق تعیین گردیده است.
ج) قلمرو زمانی تحقیق: قلمرو زمانی این تحقیق از ابتدای سال ۱۳۸۶ تا انتهای سال ۱۳۹۰ می‏باشد.
۳-۳-۶- روش جمع آوری اطلاعات
یکی از ضروریات هر مطالعه و پژوهش وجود اطلاعات مربوط و قابل اتکاء و سرعت و سهولت دسترسی به آن می باشد (حافظ نیا ، ۱۳۸۱: ۴۵-۴۴). در این تحقیق برای جمع آوری داده های مورد نیاز فرضیه‏ها و هم چنین مبانی نظری پژوهش، از روش کتابخانه‏ای استفاده شده است. استفاده از منابع کتابخانه‏ای‌ شامل کتاب، مجلات، پایان نامه ها، مقالات و اینترنت می باشد. این روش برای انجام مطالعات مقدماتی، تدوین فصل ادبیات تحقیق و چارچوب نظری پژوهش به ‏کار می رود. برای جمع آوری داده های مربوط به فرضیات تحقیق به گروه شرکت های پذیرفته شده در بورس مراجعه خواهد شد. سپس اطلاعات مورد نیاز از طریق نرم افزار ره آورد نوین،

دیدگاهتان را بنویسید