پایان نامه با موضوع زنان و دختران، ترک فعل، ارتکاب جرم

دانلود پایان نامه

نمی شود. از این رو ست که عوامل جرم زا بر فرد اثر گذارده و او را ناسازگار می کند. از نظر دانشمندان جرم شناسی تمرکز بر مجازات و سرکوبی آن عملی نادرست است و به دلایل آماری ، حتی سنگین ترین مجازات ها ، طریقه صحیح و مدبرانه ای که بتواند جرم را نابود سازد ،نبوده است . در حقیقت جرم شناسان معتقد شدند که هر فردی که دست به ارتکاب ناهنجاری های اجتماعی می زند، زیر فشار های گوناگون از مرز سلامت گذشته و بزهکار می شود.
ج- بزهکاری
شناخت عوامل سازنده جرم، خارج از حوزه فردی، مرحله دیگر بررسی های جرم شناسی بود. زیرا در اثر برخورد هایی که بین مکاتب مختلف صورت گرفت، نظر ها از فرد به اجتماع و محیط پیرامون فردی برگشت. اولین کسی که در اطراف اثر عوامل طبیعی و اجتماعی بر جرم به مطالعه پرداخت و از وسیله آمار گیری بهره جست ، کتله بلژیکی بود.
ژامبومرلن می نویسد : بزهکاری پدیده ای است که بدون توجه به بزهکار ، می توان بررسی کرد و تراکم جرم ، اهمیت تیپ های مختلف جرایم ، تغییرات احتمالی جرایم از نظر مکان ، زمان ، نژاد ، مذهب و … را به دقت تحقیق نمود. برای مطالعه بزهکاری باید به روش مقایسه ای دست زد . این گونه تحقیق بر مبنای تاریخچه ، مردم شناسی ، و آمار صورت می گیرد . بدین جهت تتبع کلیه آمار مربوط به جمعیت ، به دو بخش جمعیت زندانی و جمعیت کل یک جامعه تقسیم می شود. آن گاه بر مبنای این دو مقایسه ای به عمل می آید که میزان بزهکاری و روند افزایشی آن بررسی می گردد. مطالعه پدیده بزهکاری ، بررسی رابطه بین عمل و شخصیت را بیان می دارد.16
بررسی عوامل بزهکاری در بستر محیط اجتماعی به پیدایش علم جامعه شناسی کیفری انجامید . مکتب تبادل روانی گابریل تارد ، مکتب جامعه شناسی دورکایم ، مکتب محیط اجتماعی لاکاساین و مکتب جامعه شناسی جنائی آنریکو فری هر یک به طرح نظریه ای در مورد بزهکاری پرداختند.17

د- بزه دیده
در مورد بزه دیده تعاریف مختلفی ارائه شده است.آقای دکتر رایجیان اصلی بزه دیده را اینگونه تعریف کرده اند “بزه دیده شخصی است که به دنبال رویداد یک جرم به آسیب بدنی،روانی،درد و رنج عاطفی،زیان مالی یا آسیب اساسی به حقوق بنیادی خود دچار شده باشد” 18و در جایی دیگر بزه دیده اینگونه تعریف شده است”کسی است که یک خسارت قطعی آسیبی به تمامیت جسمی او وارد کرده است و اکثر افراد جامعه هم به این مساله اذعان دارند” 19 و آقای بنیامین مندلسون وکیل متخصص در حقوق کیفری بزه دیده را چنین تعریف کرده است”شخصی مستقل یا متعلق به یک مجموعه که محتمل آثار دردناک برخی عوامل شده که این عوامل دارای ریشه های مختلف فیزیکی،روانی،اقتصادی،و سیاسی و اجتماعی و همچنین طبیعی(حوادث طبیعی می باشند)”20
جرم‌شناسان بتدریج دریافتند ، برای ارائه یک مطالعه کامل و همه جانبه از جرم، باید همزمان به بررسی مجرم و نیز بزه دیده و نیز وضعیت قبل از ارتکاب جرم، بپردازند، لذا مطالعات جرم‌شناسی به سمت بزه‌دیده و شخصیت او روی آورد. اولین بار جرم‌شناسی مشهور آلمانی – آمریکایی، فون هانتیک، کتابی تحت عنوان “بزهکار و قربانی او” در سال 1948 به رشته تحریر درآورد و در بخش چهارم آن، به بررسی روابط میان بزهکار و بزه‌دیده و جوانب مختلف آن پرداخت. وی معتقد بود که برای شناخت عمیق و همه جانبه از جرم و حفاظت مؤثر از جامعه در برابر آن، باید کلیه عوامل مؤثر در ایجاد پدیده مجرمانه مورد بررسی قرار گیرند. چرا که جرم و عوامل ایجاد آن همانند حلقه‌های زنجیر به یکدیگر متصلند، زنجیری که جرم آخرین حلقه آنرا تشکیل می‌دهد و نباید جدا از سایر حلقه‌ها، در نظر گرفته شود. بزه‌دیده نیز یکی از این حلقه‌هاست، لذا وقتی رفتار مجرمانه را ، فرآیند یک سلسله عوامل فردی و اجتماعی معرفی می‌کنیم، باید نقش بزه‌دیده را، نیز، بعنوان عامل خارجی (اجتماعی) در ایجاد وضعیت مجرمانه، مورد بررسی قرار دهیم. اینکه آیا شغل، رفتار مقطعی یا گفتار تحریک‌آمیز او در ایجاد این وضعیت نقشی داشته است یا خیر؟ به دیگر سخن، بررسی عناصری که مکانیسم‌گذار از اندیشه به عمل را بوجود آورده‌اند، اهمیت قابل ملاحظه‌ای در تکمیل مطالعات جرم‌شناسی علت‌شناسانه دارند.21
مفهوم بزه دیده در بحث جرم شناسی و کتاب‌های حقوقی تعریف‌های متفاوتی دارد، در مجموع می‌توان آن ها را به تعریف موسع و مضیق دسته بندی کرد. در رویکرد اول، بیش تر به ورود ضرر و خسارت به دیگری توجه شده است تا به منشاء ایراد ضرر وعلل و عوامل جرم. مطابق این دیدگاه بزه دیده کسی است که یک خسارت وآسیب قطعی بر تمامیت شخص او وارد شده است به گونه ای که اکثر افراد جامعه به آن اذعان دارند.22 در تعریف مضیق، به عکس تعریف موسع خاستگاه آسیب ناشی از جرم و منشاء ایراد خسارت در کانون توجه است.
ماده 1 بخش الف از اعلامیه اصول بنیادی عدالت برای بزه دیدگان جرم، مجمع عمومی سازمان ملل متحد (1985) با توجه به همین ویژگی بزه دیده را چنین تعریف می‌کند: “بزه دیدگان اشخاصی‌اند که در پی فعل ها یا ترک فعل های ناقض قوانین کیفری دولت‌های عضو از جمله قوانینی که سوء استفاده‌های مجرمانه از قدرت را ممنوع کرده‌اند- به صورت فردی یا گروهی به آسیب- از جمله آسیب بدنی و روانی- درد و رنج عاطفی، زیان اقتصادی یا آسیب اساسی به حقوق بنیادی خود دچار شده‌اند” البته اشاره به این مطلب لازم است، بر خلاف نظریه برخی از کارشناسان23 که دو تعریف را مقابل هم می‌دانند- تعریف موسع و مضیق با هم پیوند دارند و بر اساس هر دو تعریف بزه دیده به
افرادی اطلاق می‌شود که به نحوی از وقوع جرم متحمل ضرر و زیان مادی یا معنوی شده باشد؛ زیرا در هر دو تعریف علاوه بر ذکر خاستگاه ضرر و زیان فعل و ترک فعل به متضرر شدن افراد نیز اشاره دارد.
2-1-2- واژه های معادل بزه دیده
در زبان فارسی معادل عربی این واژه یعنی بزه دیده ” قربانی”، “مجنی علیه” و” زیان دیده” استعمال می‌شود. این واژه در انگلیسی به معنای victim)قربانی( به کار رفته است .24
بزه دیده به معنای “قربانی،کسی که طرف جرم یا شبه جرم واقع شده است مثل قربانی سرقت(مال باخته)”25 و “قانون مبارزه با قاچاق انسان مصوب 28/4/1383-مجلس شورای اسلامی نخستین قانونی است که در آن واژ? بزه دیده بکار رفته است(ماده 3)”26
درحقوق ایران برای رساندن این مفهوم از عبارت های متعددی همچون متضرر از جرم، مجروح، مضروب، مقتول، قربانی جرم و شاکی یا مدعی خصوصی استفاده می‌شود. البته میان این اصطلاحات در کاربرد و استفاده، تفاوت های ظریفی وجود دارد و ازاین رو در یک تعبیر دقیق حقوقی نمی توان این الفاظ را به طور کامل با هم مترادف دانست،برای مثال، مفهوم مجنی علیه در حقوق کیفری و قانون مجازات اسلامی با مفهوم شاکی یا مدعی خصوصی در قانون آیین دادرسی کیفری و با مفهوم بزه دیده در جرم شناسی تفاوت دارد. بزه دیده همان مجنی علیه جرم است که می‌تواند به وصف شاکی یا مدعی خصوصی نیز متصّف شود. از نظر واژه شناسی، واژه بزه دیده، برگردان یکی از مشتقات واژه انگلیسی victimاست که توسط فرهنگستان زبان و ادب فارسی در دوره پهلوی اول (1316) به عنوان معادل فارسی مجنی علیه وضع شده27 ‌و به شخصی گفته می‌شود که به دنبال رویداد یک جرم، آسیب ، زیان و یا آزار می‌بیند. واژه victim در زبان فارسی به معنای “قربانی” به کار می‌رود. قربانی نیز اعم از بزه دیده است و در نوشتگان علوم جنایی و جرم شناسی، هرگاه آسیب یا زیان یا آزار وارد شده به شخصی از رفتار مجرمانه انسان دیگری برخاسته باشد، به فرد زیان دیده، قربانی جرم یا بزه دیده گویند.”28
2-1-3 -گونه های خاص بزه دیدگان
در این رابطه می توان گفت که تکامل سریع جرم شناسی و قلمرو گسترده آن، افق تازه ای در تحقیقات جرم شناسی گشود، به طوری که در دهه 1940، توجه دانشمندان به رابطه میان بزه دیده و بزهکار جلب می شود، هر چند پایه گذاران رشته جرم شناسی از حیاتی بودن آن آگاه بودند. هانس فون هنتیگ ، بنیامین مندلسون و هانری هنبرگر جملگی بر اهمیت بررسی روابط میان مجرم و بزه دیده به منظور درک بهتر خاستگاه و آثار جرم تاکید کردند. از زمان انتشار نتایج این مطالعات پیشگام، دانشمندان زیادی بررسی های خود را بر این جنبه از مساله جرم متمرکز کردند، به گونه ای که جرم شناسی بزه دیده شناسی که اساس آن بر مطالعه بزه دیدگان استوار است، جدیدترین شاخه از جرم شناسی نظری است که موضوع آن بررسی ویژگی ها و عملکرد بزه دیده، و روابط وی با مباشر عمل مجرمانه و نقش او در ارتکاب جرم می باشد. به عبارتی دیگر بزه دیده، به عنوان یکی از کنشگران اصلی یا فراموش شده جرم به تدریج وارد پژوهش ها و مطالعات جرم شناسان و حقوقدانان کیفری شد و شایسته همان توجهاتی تلقی گردید که از دیر باز در علوم جنایی، در ابعاد حقوقی و تجربی آن، برای بزهکار در نظر گرفته می شد و این رهیافت که بزه دیده می تواند در قبل، در طول و بعد از ارتکاب جرم نقش داشته باشد، به نوعی طرز تلقی سنتی برای مبارزه جامعه علیه جرم با تاکید بر مجازات برای مجرم را اصلاح نمود.
به دلیل تنوع بزه دیدگان، جرم شناسان در طبقه بندی آنها با مشکلاتی مواجه گردیده اند و در این خصوص دیدگاههای مختلفی ابراز شده است. این تنوع بزه دیدگان موجب طبقه بندی های گوناگونی براساس معیارهای متفاوتی همچون ضعف و ناتوانی، جنسیت، وضعیت ظاهری و فردی و … شده است. اغلب جرم شناسان میزان نقش و مسئولیت بزه دیدگان یا ضعف و ناتوانی آنان را بیش از سایر عوامل مورد توجه قرار داده اند. .
بنیامین مندلسون گونه های کنش های متقابل بین بزه دیده و بزهکار را در سه مورد ترسیم می کند .
الف) بزه دیدگان کاملاً بی گناه مانند کودکان بزه دیده ب) بزه دیدگاه سهیم در بروز بزه ج) بزه دیده بزهکار
با توجه به این موارد در خصوص مشارکت بزه دیده در آسیب سازی نخست باید تسهیلاتی که خود بزه دیده آن را (آگاهانه و ناآگاهانه) برای وقوع بزه فراهم می آورد ، دوم رفتارهایی که خطر یا مجال بزه دیدگی را فزونی می بخشد ، سوم صدور علایمی از سوی بزه دیده و چهارم بی حفاظ بودن آماج بزه، مورد توجه قرار گیرد. 29 خانواده را مهمترین نهادی دانسته اند که جامعه خود را تغذیه می کند و در سلامت ، شرافت و انحراف آن در سازگاری و نابهنجاری مؤثر است . محیط خانواده در تشکیل شخصیت انسان بسیار موثر است . خانواده در تهذیب اخلاق و جهت دادن افراد به سوی انسانیت و پرورش تکوین شخصیت آنان می تواند نقش فوق العاده ای ایفا کند . . *با این وجود به نظر می رسد از سویی تفکیک و تعیین بزه دیده گان در دسته های مشخص نحوه رسیدگی به آنها و ریشه یابی علل و عوامل جرم زا و جلوگیری از تکرار بزه دیده گی را به نحو مطلوب تری میسر می سازد از اینرو در ادامه به گونه های خاص بزه دیده گان اشاره خواهیم نمود.
2-1-3-1- گونه های خاص بزه دیدگان
الف- زنان بزه دیده
زنان و دخترانی که از وقوع بزه به شکل مستقیم(بزه مستقیم بر آنها واقع گردد) و ی
ا غیر مستقیم متحمل آسیب و خسارت اعم از مادی یا معنوی گردند ، در این گروه قرار می گیرند. همان طور که می دانیم ، زنان و دختران به علت شرایط خاصی که دارند در معرض برخی جرایم بیشتر قرار می گیرند مثل جرائم جنسی یا ضرب و جرح و یا خشونت های خانوادگی30 (که این خشونت ها می تواند به شکل خشونت زوج بر زوجه و یا خشونت پدر بر دختر و یا برادر بر دختر و یا حتی مادر ظهور و بروز داشته باشد) برپایه یافته های جرم شناسانه زنان نه تنها کمتر از مردان جرم مرتکب می شوند بلکه میزان بزه دیدگی شان نیز به طور کلی کمتر است .31 این زنان و دختران از آنجا که ممکن است در آینده مادران فرزندانی شوند باید در جهت حمایت از آنها بیشتر توجه کرد تا تربیت فرزندان این قبیل افراد با مشکل مواجه نشده و نیز در حمایت از خود این افراد از آنجا که جزء

دیدگاهتان را بنویسید